Dünya öngörülemeyen yıllara hazır mı?
Fransız merkezli Le Monde’yegöre; Trump'ın zaferi,Washington'ın müttefikleri için endişe verici.
Euronews’e göre; Trump ticaretten güvenliğe AB ilişkilerini ciddi anlamda altüst edebilir.
Bu arada Trump’la birlikte Avrupa’da en büyük tahribatın Almanya üzerinde oluşacağı dillendiriliyor.
Ukrayna lideri Zelenski’nin kara kara düşündüğü, Macaristan Başbakanı Viktor Orban’ın ise keyfinin gayet yerinde olduğu anlatılıyor.
Netanyahu’yu bir yanda tutarsak, İsrail’in nabzını yansıtan The Jarusalem Post; “Trump'ın zaferinin İsrail için korkunç sonuçlar doğuracağı”nı vurguluyor.
Hatta seçim zaferi vesilesiyle tarihi koalisyona teşekkür eden Trump’ın Yahudileri dahil etmemesine de dikkat çekiyor.
Filistin’deki mazlumlar için daha kötüsü diye bir şey kalmadı maalesef…
Demem o ki; Dünyanın Doğu’sundan Batı’sına kadar çok farklı değerlendirmeler yapıldı ABD seçim sonuçları üzerine.
Neredeyse kimi zil takıp oynayacak, kimi ise karalar bağlayıp ağlayacak.
Fakat en mutlu olanı bile, Trump’lı yıllarda sürprizlerle karşılaşma ihtimalini mümkün görüyor.
Sebep ne?
Tabii ki Trump’ın öngörülemez hali. Megaloman bir kişiliğe sahip olması. Nerede ne yapacağı tahmin edilemeyen tekinsiz, üslupsuz söz ve davranışları.
Trump’ın hayat felsefesi; “ne verdin ne aldın” üzerine… Siyaseti de ona göre. Uluslararası ilişkilere bakışı da öyle.
Avrupa endişeli zira Trump; “ABD bütçesinden para harcayarak niye Avrupa’yı koruyayım? Avrupa’nın korunmaya ihtiyacı varsa GSMH’dan yıllık pay ayırsınlar. Pamuk eller cebe” modunda.
Tavır böyle olunca, 2. Dünya Savaşı’ndan sonra her şeyi ile ABD politikalarına angaje olmuş Avrupa’da ‘şaşkın ördek’ haleti ruhiyesi hakim psikoloji.
Trump önceki Başkanlık döneminde Katar’ı; “terörizme en üst seviyeden destek vermekle” suçlamıştı. “Katar’ın çok parası var” diyordu. Üzerinden birkaç gün geçmemişti ki, Katar’la çok yüklü miktarda silah sözleşmesi yaptı. “Bu ne perhiz bu ne lahana turşusu” derler ya.
Öngörülmesi zor bir adam demiştim, bir o kadar pragmatist. Dünya Demokrat Biden yönetiminin; istikrar bozucu kan ve gözyaşını besleyen politikalarından yorulmuştu. Trump’ın ise deli damarının hangi vakit nüksedeceğinden endişeli.
Trump, küresel bir nizamdan ziyade ABD’nin kendi iç büyümesini tahkime odaklı. “Önce Amerika” sloganının arkasında duruyor. Milliyetçilik rüzgarını besliyor ve o damardan da besleniyor. Küreselcileri yatırımlarınızı Amerika’ya yapın diye zorluyor. Çin’e yüksek vergiler koymak niyetinde.
Türkiye için Trump’ın tekrar başkan olması ne anlam ifade ediyor?
Her şeyden önce Biden yönetiminin Türkiye’ye sistematik bir karşıtlık içinde olduğu biliniyordu. Müttefiklik ruhuyla bağdaşmayan bir tutumla bölgedeki terör oluşumlarına her türlü desteği Biden yönetimi verdi. Bu sistematik karşıtlığın ortadan kalkacak olması ilk başta olumlu gibi görünüyor. Ancak ABD müesses nizamının bölgemizde çok köklü politika değişikliklerine direneceği de açık. Vakıa şu ki, Trump’ın önceki dönemi de Türkiye açısından çok istikrarlı geçmemişti.
Trump arkasındaki stratejik güçlerden Heritage Foundation’un “Project 2025” belgesinde; “Ankara'nın güvenliği için varoluşsal bir tehdit olarak gördüğü YPG/PKK Kürt güçlerine ABD'nin desteğini yeniden gözden geçirmesi gerekebilir” ifadelerini önemsemek gerekiyor. Aynı belgede yer alan “Türkiye'yi Batı’nın ve NATO’nun bir müttefiki olarak tutmaya, Rusya veya Çin’e yönelmesini” engellemeye yönelik atıflar, Trump’ın politikalarında ne kadar belirleyici olacak zamanla göreceğiz.
ABD Başkanı kim olursa olsun, Türkiye kendi göbeğini kendi kesmek zorunda olduğunun farkında. Trump’ın gelmesi Biden yönetimine göre bir nebze fayda sağlayabilir. Sadece bir nebze…
