Millî kumar olur mu?
Millî kumar olur mu?
YÜCEL KAYA
"Millî" kelimesi, bir milletin ortak değerlerini, kültürünü, inancını, örf ve adetlerini temsil eden, o millete özgü ve onu yücelten unsurlar için kullanılır. "Millî eğitim", "millî savunma", "millî marş" gibi kavramlar, Türk milletinin ortak mirasını ve ideallerini yansıtır. Bu kavramlar halkımızın maddi ve manevi değerleriyle örtüşür. Ancak bu kadar yüce ve anlamlı bir sıfata sahip olan "millî" kelimesinin, topluma zararlı ve tartışmalı bir uygulamayla, yani piyango ile bir arada kullanılması, büyük bir çelişki ve hatta bir yanlıştır.
Piyango nedir?
Adı ne kadar süslü olursa olsun, özünde bir şans oyunudur. Toplumun büyük kesimi tarafından da açık bir şekilde kumar olarak algılanır. Çünkü piyango, alın teriyle değil, umutla, beklentiyle, hayalle kazanmayı vaad eder. Piyango bileti satın alan kişi, bir emek karşılığı değil, tamamen şansa bağlı olarak zengin olma hayali kurar. İşte bu nedenle, halk arasında "piyango" kelimesi "kumar"la eşdeğer görülür.
Türk toplumu ise tarihsel olarak alın terine, emeğe, helal kazanca değer verir. Bizim kültürümüzde “kazanmak” sadece ekonomik bir eylem değil, aynı zamanda ahlaki bir duruşun da ifadesidir. Atalarımız "Helal kazanç, hayırlı kazançtır" derken, bir yandan emeği yüceltmiş, diğer yandan kumar gibi yollarla zenginleşme hayalini reddetmiştir. Bu noktada sorulması gereken asıl soru şudur:
Millî kumar olur mu?
Cevap elbette hayırdır. Kumar millî olamaz. Kumar, bir milleti temsil etmez; bilakis milletin manevi, ahlaki ve ekonomik değerlerini zedeler. Öyleyse "Millî Piyango" adı da başlı başına bir çelişkidir. Hem topluma kumarı teşvik eden bir yapının hem de "millî" sıfatını taşıması kabul edilemez bir durumdur.
Dahası, "Millî Piyango" artık devlete ait de değildir. 2020 yılında özelleştirilen bu yapı, artık özel bir şirket tarafından işletilmektedir. Yani adına "millî" denilen piyango, ne milletin ortak değerlerini temsil etmektedir ne de devletin doğrudan bir kurumu olarak faaliyet göstermektedir. Peki bu durumda neden hâlâ "millî" denmektedir?
Bu hem halkı yanıltmakta hem de millî kavramının içini boşaltmaktadır. Toplumun ortak vicdanında karşılığı olmayan, aksine zarar verdiği düşünülen bir yapının "millî" unvanı taşıması, kelimenin kutsiyetine gölge düşürmektedir. Bu nedenle "Millî Piyango" ifadesi derhal gözden geçirilmeli ve "millî" kelimesi bu yapının isminden çıkarılmalıdır.
Unutulmamalıdır ki, milletin değerlerini taşıyan her yapı, milletin ruhuna hizmet etmeli, onu geliştirmeli ve yüceltmelidir. Kumar ise ne bu hizmeti sunar ne de bu yüceliği taşır. Bugün "millî" adıyla umut tacirliği yapan yapıların, yarın toplumsal çürümeye sebep olması kaçınılmazdır.
Devletin ve milletin görevi; halkı kısa yoldan zenginlik hayallerine değil, helal kazanca, üretime ve emeğe yönlendirmektir. Bu yüzden "millî" kelimesinin hak ettiği yerlerde kullanılmasını sağlamak hepimizin sorumluluğudur.