Trump ve Putin mi belirleyecek? Suriye ve Ukrayna bölgesinde ulusal satranç...
Trump ve Putin mi belirleyecek? Suriye ve Ukrayna bölgesinde ulusal satranç...
SELMA SAVCI
Yeni dünya düzeni hakkında birçok makale okudum ve her makalenin öznesinde bu iki isim var birincisi ABD'nin 47. Başkanı seçilen ve 20 Ocak’ta yemin ederek Beyaz Saray’daki makamına oturacak olan Cumhuriyetçi Donald Trump, bir diğeri de yıllardır süregelen ve meydan okumalarıyla tanınan Rus Lider Vladimir Putin. Özellikle ABD ve Rusya arasındaki krizlerin altında yatan Joe Biden ve Putin sonrası, Putin’in Trump’ı öven sözleri hakikaten bu kurulacak yeni dünya düzeni konusunda kafalarda soru işaretlerine sebebiyet vermiş durumda.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD Başkanı seçilen Donald Trump'ı "oldukça zeki ve deneyimli" olarak överken, Ukrayna'nın başkenti Kiev'i Oreşnik adlı orta menzilli balistik füzeyle vurmakla tehdit etmişti. Tabii ki dünyadaki stratejistlerin bile bu denli bir U dönüşünün Putin tarafından yapılıp, Trump’ı öven sözlerinin altında yatan nedeni inceleyedursun, ben özellikle Ukrayna’da devam eden savaşın aslında bu yakıştırmaların temelinde yattığını düşünüyorum.
Aslında Trump’ın tekrar Beyaz Saray’a dönüşü Ukrayna tarafından endişeyle takip ediliyor. Bunun temel nedeni ise Joe Biden tarafından devamlı altı okka yapılan Zelenski’nin Trump’la birlikte daha da aşağılara çekilen ikili ilişkiler yumağından kaybolması muhtemel.
Biden’ın Ukrayna’nın ABD tarafından tedarik edilen uzun menzilli füzeleri Rusya içindeki hedefleri vurmak için kullanmasına aylarca kısıtlama getirdikten sonra izin vermeye karar vermesi, savaşın aslında Rusya ve ABD arasında oynanacak satranç hamlelerine de bağlı olduğunu yorumlamak pek de zor değil.
Düşünsenize Ukrayna’nın ağustos ayından beri kaybettiği toprakları almak için canhıraş mücadelesine en büyük destek verenlerden biri de yaptığı gaflar ve ilerleyen yaşına rağmen ABD’nin en kötü başkan figürlerinden olarak karikatürize edilen Joe Biden’ın desteğinin artık tamamen sona erecek olması. Ocak ayından sonra tamamen dengelerin değişeceğini ve Putin-Trump güç savaşlarının artık dünyayı nereye götüreceğini merakla bekliyor olacağız.
Elbette; Ukrayna’nın ağustos ayından bu yana elinde tuttuğu toprakları geri almak için beklenen karşı saldırı öncesinde Rusya’nın güneybatısındaki Kursk bölgesinde yaklaşık 50.000 Rus ve Kuzey Kore askerinin yığınak yaptığı şu günlerde Biden yönetimi ATACMS’ın birlikleri ve silah sistemlerini hedef almada faydalı olabileceğine inanıyor. Bu süreçte Batı, Kuzey Kore lideri Kim Jong Un’a, yeni müttefiki Putin’i desteklemek üzere bir birlik daha göndermesi halinde kuvvetlerini bekleyen akıbet hakkında bir mesaj daha göndererek ülkeler arasındaki ilişkiler yumağını daha da farklı bir boyuta getirecek gibi görünüyor…
19 Kasım’da, Biden’ın ABD’nin uzun menzilli füzelerinin Ukrayna tarafından kullanılmasına izin vermesinden iki gün sonra ve Rusya topraklarına yönelik ilk saldırı haberleriyle birlikte Putin güncellenmiş doktrini imzalayarak yasalaştırdı. Sözcüsü Dmitry Peskov, değişikliklerin “potansiyel bir düşmanın Rusya Federasyonu ya da müttefiklerine karşı saldırganlık durumunda misillemenin kaçınılmazlığını anlamasını” sağlamayı amaçladığını söylemişti.
Washington merkezli bir düşünce kuruluşu olan Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin araştırmasına göre, o zamandan bu yana geçen yıllar boyunca Rus yetkililer Ukrayna’daki savaş bağlamında 200’den fazla kez nükleer silah konusuna değindi. Rusya stratejik güçlerini yüksek alarm durumuna geçirdi, nükleer savaş simülasyonu yaptı ve Belarus’ta taktik nükleer silah kullanımını öngören askerî tatbikatlar gerçekleştirdi. Putin’in nükleer tehditleri hiç de üstü örtülü değil. Ancak her seferinde ABD ve müttefikleri Putin’in kırmızı çizgilerine yaklaştıkça verilen cevap aynı oldu.
Rusya Devlet Başkanı Ukrayna’ya saldırıyor ama Ukrayna’nın Batılı ortaklarını cezalandırmak için açıktan harekete geçmiyor, sadece başka bir kırmızı çizgi çiziyor ve bu kez ciddi olduğunda ısrar ediyor sonucunu kamuoyuyla paylaşmıştı.
Şimdi buradaki esas soru şu aslında; Ukrayna-Rusya ikileminde ABD söz hakkı iken, Suriye-Irak-İran sınırında son günlerde yaşananlar ve özellikle ülke sınırlarımızı da tehdit eden Suriye’deki iç savaş ve Esad’ın hâlâ Rusya tarafından el altından desteklendiğini düşünürsek, ne denli bir 3. Dünya Savaşı’nın fitillerinin ateşlendiğini anlamak herhalde hiç de zor olmasa gerek…
Küresel savaşların yaşandığı bir bölümde hem Donald Trump’lı ABD, hem Vladimir Putin’li Rusya ve bunlara bir diğer kıtadan göz kırpan Çin’i de katarsak aslında AB ülkelerine karşı da kılıçlarını kuşanmış bekleyen bir politika anlayışı hakimiyetini önümüzdeki günlerde de görmek mümkün.
Onun için hem Suriye içindeki iç savaş ve savaşın Halep’ten Şam’a doğru yansıması sonrasında da ülkemizin aldığı devasa tedbirlerle daha da sağlam adımların atılması muhtemel…
En önemlisi de Suriye’deki iç savaşın bir an önce sonlandırılması sonrası da ülkemize sığınan Suriyeli sayısının da doğal olarak azalması anlamına gelecektir.
Dünya, bu saatten sonra bir 3. dünya savaşını kaldırır mı bilinmez ama en önemlisi bizler için safımızı sağlam ve kalın çizgilerle doğru yerde ve doğru hamlelerle ilerletirsek en az zararla bu durumdan çıkmamız da olasılıklar arasındaki en güçlü hamle olacaktır.
Unutmayalım ki, piyon olacak ülkelerin çokluğunu da düşünürsek, satrançta vezir olarak her taşın hareket yeteneğine ve gücünü elinde bulunduran olmak her daim bizim kurtarıcı rolümüz olacaktır.
Selam ve dua ile…