Ahmet Yesevi ve Türbesi
Ahmet Yesevi ve Türbesi
HÜSEYİN ÖZTÜRK
Ahmet Yesevi Hz.leri hakkında kısa bilgiyi paylaştıktan sonra esas türbesindeki Kur’an-ı Kerim’den ayetlerle mesajına ve tebliğine bakalım.
Dün kitabını tanıttığımız Prof. Dr. Musa Yıldız, Ahmet Yesevi Hz.lerinin hayatına dair bilgileri özetleyerek aktaralım:
“Ahmet Yesevi Hz.leri, 1093 yılında Kazakistan’ın güneyinde Çimkent yakınlarındaki Sayram kasabasında dünyaya gelir.
Babası İbrahim Ata, Sayram ve civarında tanınmış bir sufidir. Soyu Hz. Ali Efendimizin Havle bint Ca’fer el-Hanefiye’ye dayanmaktadır.
Annesi Karasaş (Karasaçlı) Ana’dır. Asıl adı Ayşe Hoştac’dır. Annesinin babası Musa Şeyh’dir. O da büyük bir âlim ve arif kişidir. Hoca Ahmet Yesevi, bu iki âlim ve arifin soyundan gelmektedir”.
*
“Hoca Ahmet Yesevi Hz.lerinin, tebliğ ve irşat faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere Sibirya’dan, Hint alt kıtasına, Çin’in içlerine, Anadolu’ya, Balkanlar’a ve Fas’a kadar dünyanın birçok yerine öğrencilerini gönderdiği kaynaklarda rivayet edilmektedir.
Evliya Çelebi Seyahatnamesinde, Batı Türkleri arasında Ahmet Yesevi’nin izlerini gösterecek bilgiler vermektedir. Kafkasya’dan Balkanlar’a uzanan çizgi üzerinde, on bir kadar değişik yerleşim bölgesinde Yesevi talebelerine ait türbe, tekke ve zaviye bulunduğunu zikretmektedir”.
*
Rabbim 2012 yılında nasip etti, Sayram kasabası ve türbesinin bulunduğu Yesi şehrini, yani Pir-i Türkistan’ı gördüm. Ayrıca Yesevi Hz.lerinin ilk hocası Arslan Baba’nın türbesini de ziyaret nasip oldu şükür.
Yesevi Külliyesinin etrafı ve üzeri çinilerle süslüdür. Giriş kapısının bulunduğu cephe ise çinisizdir. Sebebi şudur: Külliyeyi inşa ettiren Emir Timur, (18 Şubat 1405) yılında vefat edince orası öylece kalmıştır. TİKA önemli restorasyon yapmıştır.
Külliyenin üç cephesinde ise En’am suresinden; 59-60-61-62-63. ayetler yer almaktadır. Diyanet İşleri Başkanlığı basımı Kur’an-ı Kerim’den mealleri buraya alalım:
59-Gaybın anahtarları Allah’ın yanındadır; onları O’ndan başkası bilmez. O, karada ve denizde ne varsa bilir; O’nun bilgisi dışında bir yaprak bile düşmez. O, yerin karanlıklarındaki tek bir taneyi bile bilir. Yaş, kuru ne varsa hepsi apaçık bir kitaptadır. Ancak O bilir. (Evet, günümüzde gaybdan haber verenler şirktedirler. H.Ö.)
*
60-Geceleyin sizi öldüren, gündüzün de neler yaptığınızı bilen; sonra belirlenmiş eceliniz tamamlansın diye (her) sabah sizi dirilten O’dur. Sonra dönüşünüz yine O’nadır. Sonunda O, yaptıklarınızı size haber verecektir.
*
61-O, kullarının üstünde yegâne kudret ve tasarruf sahibidir. Size koruyucular gönderir. Nihayet birinize ölüm geldi mi elçilerimiz (görevli melekler) onun canını alırlar. Onlar vazifede kusur etmezler.
*
62-Sonra insanlar gerçek sahipleri olan Allah’a döndürülürler. Bilesiniz ki hüküm yalnız O’nundur ve O, hesap görenlerin en çabuğudur.
*
63-De ki:
“Karanın ve denizin karanlıklarından sizi kim kurtarır?” O’na açık gizli yalvararak, “Eğer bizi bundan kurtarırsa and olsun şükredenlerden olacağız” diye dua edersiniz.