Halil Brzina için…
Halil Brzina için…
AYHAN DEMİR
Manevî önderler, komutanlar, siyasi liderler, şair ve öykücüler. Şeyh Halil Brzina’ya hepsinin arasından bakıyorum. “Haksızlığa uğrayıp da hakkını alanlar müstesna” hükmünü adaletli ve merhametli bir şekilde uygulayan isimdi.
Şeyh Halil Brzina, askeri cesareti ve manevi dinginliği bir araya getiren ender şahsiyetlerden biriydi. Hayat yolu, özgürlük mücadelesinin yanı sıra, iç huzuru ve manevi gelişimi de simgeliyordu.
Şeyh Brzina, 1953 yılında Stolats’ta doğdu. İlk, orta ve lise eğitimini tamamladıktan sonra Belgrad Üniversitesi İdari Bilimler Fakültesi’nden mezun oldu. Öğrenimi boyunca gösterdiği başarı nedeniyle, üniversitesi tarafından “Kasım Ödülü” verildi.
1979 yılında, Zenitsa Çelik Fabrikası’nda çalışmaya başladı. Bosna Hersek’e yönelik saldırının başlangıcında, direnişin örgütlenmesinde ve ilk savunma birliklerinin oluşturulmasında aktif rol aldı.
Birinci Zenitsa Tugayı’nın 7’nci Tabur Komutanı olarak görev yaptı. Daha sonra, Zenitsalı Mahmut Efendi Karaliç, Kakanyli Süleyman Efendi Çelikoviç ve Travnikli Ahmet Adiloviç ile birlikte, Bosna Hersek Cumhuriyeti Ordusu’nun seçkin birliği olan ve güçlü dini ve ahlaki değerleriyle bilinen “Yedinci Müslüman Tugayı” kuruluşunda kilit rol oynadı.
Başlangıçta lojistikten sorumlu olarak görev yapmış olsa da, daha sonra tugay komutanı oldu. Savaşın ardından Bosna Hersek Cumhuriyeti Ordusu Birinci Kolordu Komutanlığına atandı. 1997 yılında tuğgeneral rütbesine terfi etti. Bosna Hersek Kara Kuvvetleri’nin Bosna Hersek Federasyonu Ordusu’na dönüştürülmesi sürecinde 7’nci Süvari Mekanize Tugayı’nı komuta etti. 2000 yılında, Bosna Hersek 1’nci Kolordu Komutanlığı’na atandı. Aynı yıl, sağlık sorunları nedeniyle, erken emekli oldu.
Vatan savunmasına yaptığı katkılardan dolayı en yüksek savaş ödüllerine layık görüldü. 1998 yılında Cumhurbaşkanı Aliya İzetbegoviç tarafından kendisine bizzat takdim edilen, “Kılıçlı Altın Arma” ve “Altın Zambak” nişanları bunlardan sadece iki tanesidir.
General Brzina, Saraybosna Siyasal Bilgiler Fakültesi’nden, “Çağdaş Dünyada Bosna Hersek” konulu teziyle, yüksek lisans derecesi aldı. “Bosna Hersek Generalleri Derneği” kurucuları arasında yer aldı. Bu derneğin yönetim kurulu ve diğer organlarının başkanlığını yaptı.
Neredeyse herkesin gösteriş yahut görünme meraklısı olduğu bir zamanda, öne çıkmak için bir adım bile atmadı. Tercihini, hizmet ve vefa ehli olmaktan yana kullandı. Birçok cami ve tekkenin inşa ve onarımında önemli rol oynadı. Böylece inanç ve gelenek ışığını yaymaya devam etti.
Halil Brzina’yı insanların aklında bırakacak olan asıl şey, Meytaş’taki Saraybosna Nakşibendi Tekkesi’nin şeyhi olarak oynadığı roldür. Brzina, Bosna Hersek’in en eski camilerinden Saraç İsmail’in yanındaki bu tekkede zikirlere öncülük etti, sufileri bir araya getirdi ve kalbi özgürleştirmenin manevi yollarını arardı.Büyük bir onurla taşıdığı Boşnak Nakşibendi geleneği, bölgede altı asırdır varlığını sürdüren, bir mirastır.
Şeyh Halil Brzina, Kelamül-Şifa isimli eserde şöyle söyler: “Sufi’nin hizmet eden kişi olduğunu anladım. Şeyh, hem malıyla, hem de amelleriyle Allah’ın yaratıklarına ve kamu yararına hizmet etmede öncülük etmelidir.” (1425)
Brzina’nın tam da söylediği gibi yaşamı boyunca; aldığından çok daha fazlasını, verdiğine şahitlik ediyoruz. İnancında samimi, eylemlerinde ısrarcı ve kararlıydı. Herkes için ayağa kalkmak, herkese yardım etmek ve cesaretlendirmek için her türlü fırsatı değerlendirmiştir.
Onun öğretileri, başta Mevlana olmak üzere, İslam’ın derviş mirasından esinlenmiş ve “Allah’tan başka hiçbir şey yoktur, yalnızca Allah gerçektir” düşüncesine dayanmıştır. Onun gibi öğretmenlere, bugünlerde çok ihtiyacımız var.
Şeyh Brzina’nın hayatı, kötülüğün sınırlarını aşıp, iyiliğin yollarını açmak amacıyla; sürekli kendisiyle mücadele ve hesaplaşmayla doluydu. Tüm yaşamı boyunca, mücadelenin sadece savaş meydanında değil; aynı zamanda, içsel olarak da, kalbin saflığı ve hakiki iman için olduğunu hatırlatmıştır.
Dini ve askeri çevrelerde “Halil Hulusi Nakşibendi el-Bosnevi” derviş adıyla bilinen Şeyh Brzina, 17 Temmuz sabahı dünya yolculuğunu tamamladı. Bir kıymet daha, tam olarak bilinmeden, aramızdan ayrılmış oldu.
Gazi komutanı ve şeyh efendiyi daha iyi bir dünyaya uğurladık. Onun aramızdan ayrılışından dolayı çok üzgünüz. Geride bıraktığı boşluğu, anılarla doldurabiliriz, ama telafi edemeyiz. Brzina, milletimizin ve devletimizin büyük bir dostu idi. 2012 senesinde ülkemize gerçekleştirdiği bir ziyaret esnasında, şunları söylemişti: “Türkiye bizim manevi merkezimiz. Biz Boşnaklar, Osmanlı’ya bağlıyız.”
Bosna Hersek’in en önemli sanatçı ve yazarlarından Necad İbrişimoviç, onun için kaleme aldığı bir şiir şöyledir: “Yeşil gözlerini gördüm / Albay Halil Brzina’nın / Yedinci Müslüman Süvari Tugayı komutanı / İki göz bir gibiydi / yeşil bir kılıç gibi / Siyah kaşlarıyla çevrili / Halil Brzina’nın gözlerini gördüm / ordusuyla birlikte / Bin dokuz yüz doksan beş sonbaharında / Blizna’ya yükseldi / Ne zaman / onunla birlikte yemek için masaya otursam / o anda / rahmetli babam ve rahmetli annem / bir anlığına yanıma geliyorlar / O benim ruhumda kendine bir cennet kurdu.” (Komutanın Görüşü, 1995)
Allah rahmet eylesin, mekânı cennet olsun inşallah.