Koronafobi ve Koronayak

Yaşa ki gör derler.

Gerçekten ömrü olanın son yıllarda yaşayarak bizzat şahitliğini yaptığı o kadar çok olmaz oldu ve olduruldu ki, Allah beterinden esirgesin diyorum.

Son yıllarda teknoloji ve yaşam tarzı değişiklikleri birçok yeni hastalığı tanımlamış ve buna göre tedavi protokolleri oluşturulmuştur.

Önümüzdeki yıllarda da makalemin başlığı olan tanımlar ve tedavileri ile ilgili yeni protokoller ve tedavi seçenekleri oluşacak.

Koronafobi nedir sorusu ile başlayalım. Kısaca kaygının kontrolden çıkarak beyin ve sinir sağlığımızı bozması olarak tanımlanabilecek bir hastalık halidir diye tarif edebilirim.

Hassas, duygusal, kaygıyı kontrolde tutamayarak panik hal nedeni ile zorlanan insanlar günümüzde herkesin sorunu olan bu süreci normalden biraz daha gergin tedirgin ve stresli, abartılı yaşayabilirler.

Obsesyon olarak bilinen bazı norm dışı davranışları abartılı yaşamanın klinik bulguları ile yüzleşir ve sürecin kontrolden çıkmasını engelleyemezler.

Virüs bulaşması ve onu uzaklaştırmak için abartılı yıkama ve kaçınma davranışı ile ilgili öyle savrulmalar yaşanır ki, kişi ne kadar gayret etse bu girdaptan bir türlü çıkamamanın çaresizliği ile agresif ve gerginlik durumunun girdabından çıkamamaya bağlı gelişen çarpıntı, ateş, boğaz ağrısı, nefes darlığı, halsizlik gibi virüs kaynaklı şikayetler(!) ile acillerin yolunu tutmak sık karşılaşılan bir durum.

Zıvanadan çıkan kontrolsüzlük ve içine düşülen girdabın çaresizliği ile birleşince olanlar oluyor. Akşama kadar banyodan çıkmasa veya günlük birkaç kalıp sabun tüketimi ya da dezenfektan kolonya gibi temizleyici maddelerin sınırsız tüketimine rağmen, temiz olamadığına inanmanın akıl yolu ile çözülememesi ve buna bağlı kontrolsüz davranışlar...

Akıl ve mantıkla düşünüldüğünde yanlış yaptığının bilincinde olmasına rağmen sağlıklı düşüncenin kaybı nedeni ile kendini kontrolde başarısızlık sık yaşanılan bir durum.

Fobilerin psikolojik tahlilinde altta yatan açıklanabilir bir gerekçe genellikle mevcuttur. Genetik yatkınlık etrafta olumsuz yaşanmışlık örnekleri çocukluk çağında yaşanılan fiziksel ve duygusal travmalar gibi gerçekliklerden yola çıkılarak çare ve çözüm için tedavi protokolleri oluşturularak sabır ve sebat ile sonuç alınabiliyor.

Koronayak ile ilgili aktaracaklarıma gelince; duygu ve düşüncedeki abartılı şüphecilik kaygı ve panikle birleşince kişide düşünce akımında anormallik kaçınılmaz olabiliyor. Abartının dozunun kaçması kişide norm algısını bozarak şüphecilik ile ilgili düşünceler kontrolden çıkıyor.

Abartının dozunun kaçmasına göre insan olmayan düşünce ve davranış sarmalında kalmanın sonucu paranoid şüpheci ve her şeyin hayatını sonlandırmak için planlandığı gibi bir sapma durumundan kendini kurtaramayabiliyor.

Normal olan birçok durum anormal ve tehdit olarak algılandığı için kişi kendini korumak adına yakınlarına dahi zarar verecek davranışlar sergileyebiliyor.

İşin kökünde aslında her iki durumda da travma sonrası stres kontrolünün bozulması ana sebep. Bu sebebe bağlı gelişen abartılı şüpheci kişilik ile yaşam kalitesi alt üst olabiliyor.

Depresyondan paranoyaya, anksiyeteden kaygı kontrol kaybına iç içe girmiş birçok tablo ile sağlıklı oldukları halde hasta olarak karşımıza çıkabiliyor.

Yapılması gereken en elzem şey iyi iletişim ve hekim hasta diyaloğu.

Hasta hekimine güvenerek yaşadığı norm dışı olaylarla ilgili farkındalığı oluşturduğunda tedavide başarılı olmamak mümkün değil.

İlaçlar çözüm üretmekle birlikte ilaç dışı terapötik destekler ile sonuca ulaşmak öncelikli olmalı.

Özellikle virüs yayılımının zirveye doğru tırmandığı bu günlerde konu ile ilgili merak edilen şeylerde abartı bazen çözümsüzlüğe doğru kişiyi savurabilir.

Ağzı olanın konuştuğu, felaket tellallarının mesaj yolu ile kirli bilgiyi pazarladığı bu günlerde bu pazardan mal almamak gerek.

Virüse karşı en büyük silahımız olan bağışıklık sistemimizi koruyup kollamalı ve hastalık gelmeden sağlığımız için gerekli elzem her ne varsa azami yararlanmalıyız.

Etrafta sadece virüs dolaşmıyor. Ondan daha zararlı olan kirli bilgiler var ve sakınmazsak birçoğumuzun tükenmesine sebep olabilir.

Bunlardan bir kısmı maalesef sağlıkla ilgili. Tabip odalarımız dün olduğu gibi bugün de şerre fren olmak yerine ha bire gaz vermeye devam ediyor.

Maske, eldiven, kit üzerinden oluşturduğu algı ile hem sağlık ordumuza hem de vatandaşa zararlı olacak duruş sergiliyor.

Bunlar maalesef piyasada alıcı da bulabiliyor. Yok edebiyatı yapmak yerine eksik gördüğü şeyleri böyle zor günlerde tamamlama yolunu tercih etse sivil toplum örgütü olarak vazifesini yapmış olacak, böylece hem hekimlerimiz üzerindeki olumsuz şaibesi kalkacak hem de devlet-millet kaynaşmasına yardım edecek.

Aynı şey sağlık ordumuz için de geçerli. Bugünler aslında biz hekimler için fırsat günleri.

Bahane üretmek, kaçmak hele hele istifa etmek gibi yollara tevessül etmek çok acı. 

Özellikle gençlerimize sesleniyorum. Zor olmasına rağmen sonucu tüm ülkemiz için hayırlara vesile olacak bir fedakârlığı bizler adına sizde yapın. Evde kalın. Bana bir şey olmaz demeyin.

Bugünlük de bu kadar.

Kalın sağlıcakla.