Terör şehitlerinin sosyal güvenliği
Geçtiğimiz hafta kendini müslüman olarak addeden ancak “Kim bir mümini kasden öldürürse cezası, ebedi kalacağı cehennemdir” (Nisa, 93) ayeti kerimesini bilmeyen üç gözü dönmüş alçak teröristin, Atatürk Havalimanı’ndaki saldırısında 45 insanımız şehit oldu.
Şehit olanların büyük çoğunluğunun ailesinin nafakasını kazanmak için çalışanlar olduğu anlaşıldı. Şehitlerimizin içinde asayiş görevi yapan polislerimiz, sivil güvenlik görevlileri, havalimanı çalışanları, işverenini karşılamaya gelen işçiler ve taksi şoförleri bulunuyor.
Polis olan kamu görevlileri yasa gereği vazife şehidi. Yani geride kalan aile bireylerine bu kapsamda emekli aylığı bağlanacak. Yaralananlar ise vazife malulü maaşına hak kazanacak.
Sivil güvenlik görevlileri, havalimanı çalışanları ve işverenini karşılamaya gelenler ise 4857 sayılı İş Kanunu’na göre işçi 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na göre 4/a kapsamında (SSK) sigortalı. Dolayısıyla terör nedeniyle şehit olma yanında olayın bir de iş kazası boyutu var. Olay iş kazası sayıldığı için şehitlerin aile bireylerine ölüm geliri (maaş) bağlanacak.
Şehit işçilerimizin en az beş yıl sigortalılık süresi ve 900 gün prim ödemesi varsa aile bireylerine ölüm gelirine ilave bir de ölüm aylığı bağlanacak.
Terör saldırısında yaralanan ve sağlık kurulu raporuyla meslekte kazanma gücünü en az yüzde 10 oranında yitirdiği anlaşılan işçilerimize ise sürekli iş göremezlik adıyla gelir bağlanacak.
TAKSİCİLER ÜVEY SİGORTALI
Normalde bir gün bile olsa bir kimse işçi olarak çalışınca SSK sigortalısı oluyor. Ancak taksiciler ayda en az 10 gün çalışırsa SSK sigortalısı. Ayda 10 günden az çalışan taksiciler ise primini kendisi ödüyor. Bir milyon TL tutarında taksiye sahip olanlar kanundaki bu boşluğu değerlendirerek taksi şoförü ile 10 günden az çalışma sözleşmesi yaparak taksiciyi sigortalamaktan kaçınıyor.
Taksi şoförleri için sorun burada başlıyor. Çünkü ayda 10 günden az çalışma sözleşmesi yapıp primini kendisi ödeyen taksi şoförlerinin iş kazası primi yok. Dolayısıyla iş kazası sonucu sakat kalma halinde kendisine ölüm halinde aile bireylerine iş kazası geliri bağlanamıyor.
Buna göre şehit taksi şoförlerimizden primini işverenin ödediklerinin aile bireylerine iş kazası geliri bağlanacak, primini kendisi ödeyenlerin aile bireyleri ise gelirden mahrum kalacak. Hatta beş yıl sigorta 900 gün prim ödemesi yoksa aile bireylerine ölüm aylığı da bağlanamayacak.
Böylesine bir görev yapıp her an kaza riski bulunan şoförlere iş kazası sigortasının uygulanmaması büyük eksiklik. Bu konuda yasal düzenleme kaçınılmaz.
Ayda 10 günden fazla çalışmadığına rağmen taksi sahibi işvereni tarafından sigortası yatırılmayıp yasaya aykırı biçimde 10 günden az çalışma sözleşmesiyle primini kendi ödeyen şehit şoförlerimizin aile bireylerine bir tavsiyemiz olacak. Bunların aile bireyleri iş mahkemesine dava açsınlar ve ayda 10 günden fazla çalıştıklarına ilişkin karar çıkarsınlar. Bu durumda kendilerine iş kazası geliri bağlanabilecek.
TERÖR MAĞDURU MAAŞI VAR
5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanuna göre, terör nedeniyle yaralananlarla hayatını kaybedenlerin aile bireylerine maddi ödeme yapıldığı gibi, terör nedeniyle malul kalanın kendisi ile hayatını kaybedenlerin eş ve reşit olmayan çocuklarına da emekli maaşı ödendiğini özellikle hatırlatmamız yerinde olacaktır.