Ölümlü iş kazasında aileye gelir bağlanır
Ü
lkemizin kanayan yarasıdır ölümlü iş kazaları. Sigortalının ölümü, iş kazası nedeniyle anlık olabildiği gibi sigortalı kaza anında ölmemiş olsa dahi kendisine gelir bağlanmadan hayatını kaybetmiş olabilir. Yine sigortalının ölümü, iş kazası geçirdiği tarihten sonra kendisine sürekli iş göremezlik geliri (iş kazası ödemesi) bağlanmış iken gerçekleşebildiği gibi ölümün nedeni doğal seyrinde ortaya çıkmış veya iş kazasının bir uzantısı olarak meydana gelmiş olabilir.
Ölüm gelirinde hesaplama yöntemi, ölümün, sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanmadan önce gerçekleşmesi veya sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlandıktan sonra ölümün gerçekleşmesi halinde ölüm nedeninin iş kazası veya meslek hastalığına bağlı olup olmaması ve sigortalının gelir bağlanmasına esas sürekli iş göremezlik derecesine göre farklılık gösterir. Buna göre;
-İş kazası ve meslek hastalığı sonucu kendisine sürekli iş göremezlik geliri bağlanmadan ölen,
-Meslekte kazanma gücünü yüzde 50’den daha fazla oranda kaybetmesi nedeniyle kendisine sürekli iş göremezlik geliri bağlandıktan sonra ölen,
-Meslekte kazanma gücünü yüzde 50’den daha az oranda kaybetmesi nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri almakta iken ölen ve ölüm nedeni geçirdiği iş kazasından kaynaklanmış olan sigortalının, kazanın meydana geldiği tarihten önceki son üç aylık prime matrahı toplamının prim gün sayısına bölünmesi suretiyle bulunan ortalama günlük kazancının 21 katı alınır ve hak sahiplerine hisseleri oranında ölüm geliri bağlanır.
Örneğin; sigortalı 2015-Kasım ayında iş kazası geçirmiş ve ölmüştür. Kazadan önceki son üç ay günlük kazancı 90 TL ise hak sahiplerine bağlanacak gelire esas ödeme tutarı: 90 TL’nin 21 katı olan 1.890,00 TL olacaktır. Ölen sigortalının gelir bağlanacak eşi iki yetim çocuğu varsa eşe 945 TL, çocuklara 472,50 TL olmak üzere gelir hesaplanacak, bu gelir miktarı 2015 Yılı Temmuz ayı zam oranı olan yüzde 4,76 oranında zamlandırılarak ödenecektir.
İş kazası veya meslek hastalığına bağlı olarak meslekte kazanma gücünü yüzde 40 ile 59 arasında kaybetmiş olan ve kendisine gelir bağlanan sigortalının ölümü normal seyrinde gerçekleşmiş ise bu kez hak sahiplerine paylaştırılacak olan gelir, sigortalının almakta olduğu geliri üzerinden yapılır. Örneğin; Sigortalı 2010-Eylül ayında iş kazası geçirmiş ve meslekte kazanma gücünü yüzde 45 oranında kaybettiği için kendisine gelir bağlanmıştır. Sigortalı en son 1200 TL gelir almakta bu ay doğal nedenlerle vefat etmiştir. Hak sahibi olarak sigortalı çalışması olmayan sadece dul eşi varsa dul eşe yüzde 75 oranında yani 900 TL ölüm geliri bağlanacaktır.
Hak sahiplerine ödenecek olan bu gelirler için ilave olarak bir de ek ödeme yani vergi iadesi verilecektir. Bu tutar gelir miktarına göre yüzde 4 veya 5 oranında olacaktır.
YETERLİ PRİMİ VARSA 2. MAAŞ BAĞLANIR
İş kazası sonucu ölen sigortalının en az 1800 gün prim ödemesinin bulunması veya ölen sigortalı en son SSK statüsünde iken iş kazası gerçekleşmiş ise her türlü borçlanma hariç en az 5 yıl sigortalılık süresi ve en az 900 gün prim ödemesinin olması halinde hak sahibi aile bireylerine iş kazası ölüm gelirinden başka bir de ölüm aylığı bağlanacaktır. Hak sahiplerine iş kazası ve meslek hastalığı sigorta kolundan gelir, ölüm sigorta kolundan aylık bağlanması halinde, hesaplanan ölüm geliri ve ölüm aylık tutarları mukayese edilerek yüksek olanı tamdan az olanı ise yarımdan ödenecektir.