Ölen Bağ-Kurlunun kızına SGK’dan yetim aylığı açılımı
Sosyal sigorta mevzuatımıza göre yeterli prim ödemesinin bulunması koşuluyla anne-babası vefat eden yetim kızlara sigortalı çalışmaması, bekar-dul veya boşanmış olması koşuluyla ölen anne-babası üzerinden yetim maaşı bağlanıyor.
Yetim maaşları ölen sigortalının en son sigortalılık statüsüne göre değerlendiriliyor. En son SSK sigortalısı iken ölenin kız çocuklarına SSK yetim maaşı, en son Bağ-Kur sigortalısı iken ölenin çocuklarına ise Bağ-Kur yetim maaşı ödeniyor.
Genel kural olarak yetim kız çocuğunun sigortalı çalışmaması, kendi sigortası nedeniyle emekli maaşı almaması, Bağ-Kur yetim maaşı almak için yeterli olmakla birlikte milat olarak sayılabilen iki tarih aralığında vefat edenler için 1 Ekim 2016 tarihine kadar başka bir kriter söz konusu idi.
Buna göre, anne-babası 4 Ekim 2000 tarihinden önce vefat edenler ile 8 Ağustos 2001 ile 1 Ağustos 2003 tarihleri arasında ölen Bağ-Kur sigortalısının yetim kızına yetim maaşı bağlanması için her türlü gelirleri toplamının brüt asgari ücretten fazla olmaması şartı aranırdı. Bu şart nedeniyle ölüm tarihi bu aralıkta olan çok sayıda Bağ-Kurlu yetim kız yetim maaşı alamazdı. Örneğin; sigortalı çalışması olmayan, kendi sigortası nedeniyle emekli maaşı almayan, babası 4 Ekim 2000 tarihinden önce ölüm brüt asgari ücret olan 1647 TL üzeri kira geliri bulunan kız çocuğu babasından yetim maaşı alamazken, aynı durumda olup ölüm tarihi 2004 yılı olan Bağ-Kurlunun yetim kızına ölüm aylığı bağlanırdı.
İşte bu eşitliğe aykırı olan ve mağduriyete neden olan uygulama SGK tarafından 1 Ekim 2016 tarihinden geçerli olmak üzere sonlandırdı. Yeni düzenleme ile birlikte gelir şartı aranmaksızın, sigortası olmayan, kendi sigortası nedeniyle emekli maaşı olmayan Bağ-Kur sigortalısının yetim kızlarına ölüm tarihi ayrımı yapılmaksızın yetim maaşı bağlanması mümkün hale geldi.
KOCADAN DUL, ANNE-BABADAN
YETİM MAAŞI ALMAK MÜMKÜN
İki ölüm maaşı alabilmek için gerekli olan üçüncü koşul ise kocanın ve anne-babanın sigortalılık statüsünün farklı olması. Ölen koca ve anne-babanın sigorta statüsü aynı ise yani SSK-SSK veya BağKur-BağKur veya Em.Sandığı-Em.Sandığı ise dul ve yetim kadına tek bir maaş (tercih ettiği maaş) ödeniyor. Sigorta statüleri farklı ise yani SSK-BağKur veya SSK-Emekli Sandığı veya Bağkur-Emekli Sandığı ise dul ve yetim kız çocukları iki maaş almaya hak kazanıyor.
Hem koca hem de anne-babanın ölümü sonrası iki maaş alabilmek için iki temel koşul aranacak. İlk koşul ölenlerin sigorta satüsünün farklı olması. Örneğin kocanın SSK, babanın Bağ-Kur sigorta statüsünde olması gerekmekte. Diğer koşul ise ölümlerin ikisinin veya en az birisinin tarihinin 1 Ekim 2008 öncesi olması. Hem eşin hem de anne-babanın ölüm tarihleri 1 Ekim 2008 tarihi sonrası ise sadece bir maaş alınabilir.
Anne-babası Bağ-Kur sigortalısı olup ölen eşinden dolayı SSK veya Emekli Sandığı dul maaşı alan ancak geliri 1647 TL üzeri olduğu için anne-babası üzerinden Bağ-Kur yetim maaşı alamayan yetim kızlar artık sigortalı çalışmaması, kendi sigortasından dolayı emekli maaşı almaması koşuluyla anne-baba üzerinden Bağ-Kur yetim maaşı alabilecek.
Bu uygulamanın 1 Ekim 2016 tarihinden geçerli olmak üzere başlatıldığını, emekli aylıklarının talebe bağlı haklardan olduğunu, gelir şartını sağlamadığı için daha önce anne-baba üzerinden Bağ-Kur yetim maaşı talebi reddedilenlerin SGK’ya yazılı müracaatta bulunması gerektiğini özellikle belirtmek isterim.