Engelli Yakınına Ödeme Var
Göreceli olarak dezavantajı durumda olan gruplara pozitif ayrımcılık yapılarak bu grupların korunması yükümlülüğü Anayasa tarafından devlete yüklenmiştir. Devlet bu amaçla sosyal güvenlik kapsamı dışında kalan dezavantajlı gruplara sosyal yardım ve sosyal hizmetlerde bulunarak bu yükümlülüğünü mali kaynakları ölçüsünde yerine getirmeye çalışmaktadır.
Devlet tarafından sunulan sosyal hizmetler, doğrudan doğruya ve birinci derecede insanın korunmasına ve geliştirilmesine yönelmiş olan etkinliklerdir. Sosyal sigortadan farklı olarak, sosyal hizmetlerin niteliği maddî olmaktan ziyade hizmet sunmaya ve toplumun kalkınmasına yöneliktir. Bu nedenle sosyal hizmetler bir yönüyle toplumsal dayanışmayı sağlar, diğer yönüyle de mensubiyet duygusunu pekiştirir.
Yıllarca ihmal edilen sosyal hizmet programları AK Parti hükümetleriyle birlikte topluma sunulmaya başlamıştır. Bu hizmetlerden en önemlisi ise hiç kuşkusuz engelli yakınlarına ödenen evde bakım parasıdır.
EVDE BAKIM PARASI KİMLERE ÖDENİR
Evde bakım parasının ödenmesine dayanak olan 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun Ek 7’nci maddesi ve uygulamaya açıklık getirilen Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre; her ne ad altında olursa olsun her türlü gelirleri toplamı esas alınmak suretiyle; kendilerine ait veya bakmakla yükümlü olduğu birey sayısına göre kendilerine düşen ortalama aylık gelir tutarı bir aylık net asgari ücret tutarının üçte ikisinden daha az olan bakıma ihtiyacı olan ağır engelliler, sağlanan hizmetlerin kapsamına alınmıştır.
2016 yılı için asgari geçim indirimi hariç net asgari ücret 1.177,46 TL olduğu dikkate alındığında kişi başına düşen aylık ortalama gelir sınırı 784,97 TL olarak dikkate alınacaktır.
Aylık ortalama aylık gelir tutarı hesaplanırken, hanedeki aile bireylerin tamamının geliri hesaplanarak toplam kişi sayısına bölünür. Örneğin; aynı adreste ikamet eden anne, baba ve üç kardeşten ibaret olan bir aileyi ele alalım. Bu ailede, annenin ağır engelli olduğunu, babanın SGK’dan 1.500 TL emekli aylığı aldığını, engelli annenin bakımını üstlenen kız çocuğunun evde durması nedeniyle hiçbir geliri olmadığını, kardeşlerden birinin kısmi süreli çalıştığını ve aylık 500,00 TL gelir elde ettiğini, diğer kardeşin ise 1.400 TL ücretle bir işyerinde sigortalı çalıştığını ve ailenin belirtilenler dışında başka geliri olmadığını varsayalım.
Bu durumda aylık ortalama kazanç hesaplanırken ailenin tüm geliri 1.500+500+1.400=3400 TL olarak bulunacaktır. Bulunan miktar aynı konut içinde yaşayan toplam kişi sayısı olan beşe bölündüğünde engelli olan anneye düşen aylık ortalama kazanç 3.400/5=680 TL olarak bulunacaktır. Bulunan miktar 2016 yılının ilk altı aylık kısmı için geçerli olan 784,97 TL’den daha az olduğu için ağır engelli annenin bakımını üstlenen kız çocuğuna bu hizmeti karşılığı olarak aylık 888,17 TL tutarında evde bakım ücreti ödenecektir.
SİGORTALI ÇALIŞMA BAKIM PARASINA ENGEL DEĞİL
Toplum tarafından konu hakkında eksik bilgi sahibi nedeniyle hatalı yorumlandığını düşündüğümüz önemli bir hususu vurgulamamız gerekiyor. Şöyle ki; toplum içinde emekli aylığı alanların ya da sigortalı olarak çalışanların evde bakım parası alamayacağına ilişkin yaygın bir kanaat var.
Oysa evde bakım ücreti için iki koşul birlikte aranmaktadır. Bu koşullardan ilki kendilerine düşen ortalama aylık gelir tutarının 784,97 TL’den daha az olmasıdır. İkinci koşul ise bakıma muhtaç ağır engelliğinin belgelenmesi, yani bir sağlık kurulu raporunun bulunmasıdır.
Bu iki koşul dışında başka bir şart aranmadığından bu iki koşulu sağlayan ve engellinin bakımını üstlenen aile bireylerinin emekli aylığı almalarının veya sigortalı çalışmalarının evde bakım parası alma açısından herhangi bir önemi bulunmuyor.
Bakıma ihtiyacı olan engellinin evde bakımını üstlenenlere aylık olarak (10.000) gösterge rakamı ile memur aylık katsayısının çarpımı sonucu bulunacak tutar kadar evde bakım parası ödeniyor. Bu tutar 2016 yılı için 888,17 TL’dir.