Emekli olmaya hazır mıyız?
İnsanlar yaşlanınca aktif çalışma yaşamının dışında kalmakta belirli bir yaşı tamamlayan sigortalı kanunda öngörülen prim gün sayısını tamamlayınca emekli olmaya hak kazanmaktadır.
İnsanın aktif sigortalı çalışması tek bir işyerinde ve tek bir sigortalılık statüsünde olmadığı gibi geçmiş yıllarda yapılan birtakım sosyal sigorta hataları emeklilik aşamasında sigortalının karşısına sorun olarak çıkar. Ortaya çıkan bu sorunların aşılması sigortalının yapması gereken birtakım yükümlülükler oluşur.
SGK, ortaya çıkan bir kısım sorunları bertaraf etmeye çalışsa da her zaman sorunları bertaraf edemez. Dolayısıyla işveren, kamu kurum ve kuruluşları ile meslek odaları gibi sigortalının paydaşlarına sorumluluk düştüğü gibi bizzat sigortalının kendisinin de hak kaybına uğramama adına birtakım çaba ve girişimlerde bulunması gerekir. Bu nitelikteki girişimler bizzat sigortalının hak kayıplarını önlediği gibi emekli aylığının erken bağlanmasının ön koşulu olmaktadır.
Bu yazımızda gerek hak kaybını önleme gerekse emekli aylığının daha kısa sürede bağlanması adına sigortalıların emekliliğe hazırlanması süreci hakkında bilgi vereceğiz.
BİRDEN ÇOK SSK NUMARASINI BİRLEŞTİRME
Günümüzde SSK sicil numarası TC Kimlik numarasına tanımlandığı için sigortalıların tek SSK numarası olmaktadır. Ancak geçmiş yıllarda böyle bir uygulama olmadığı için çok sayıda sigortalının birden fazla SSK numarası var. Böyle bir durumun varlığı halinde emeklilik öncesinde SSK sicil numarası birleştirme talebinde bulunmak gerekir. Bu durumla karşılaşan sigortalı emeklilik öncesinde, mümkünse en kısa sürede, son çalışmasının olduğu SGK Müdürlüğüne yazılı başvuru yapmalıdır.
SSK NUMARASINDA HATALI TANIMLANAN TC NO DÜZELTME İŞLEMİ
Sigortalıların bir bölümünün İsim, Soy İsim, Anne-Baba Adı, Doğum Yeri-Tarihi, TC Kimlik Numarası SSK hizmet kütüklerine hatalı tanımlanmış olabilir. Bu nitelikteki hataların giderilmesi için de emeklilik öncesi yazılı başvuru yapılması olası hak kayıplarını giderecektir. Hatta kişinin hangi tarihte emekli olacağının tespiti açısından da bu tür hataların önceden düzeltilmesi isabetli olur.
GÜN DÖKÜMÜNDE YER ALMAYAN HİZMETLERİN TESPİTİ
İşverenler tarafından sigortalıların çalışma gün sayıları ile prim matrahlarını ihtiva eden dört aylık dönem bordrolarında sigortalının SSK numarasının hatalı yazılması durumunda bu hizmetler sigortalıya ait SSK dökümünde yer almaz. SSK sigortalılarının sıklıkla karşılaştıkları ve fark etmemeleri halinde ciddi hak kayıplarına yol açan SSK sicil numarası hatalarının düzeltilmesine ilişkin taleplerin, yaşlılık aylığı başvurusundan en az 6 önce yapılmasında yarar var.
FARKLI STATÜDEKİ HİZMETLERİN BİRLEŞTİRİLMESİ
Sigortalı çalışma yaşamı içinde birden çok statüde çalışmışsa emekli olma tarihinden önce hizmetlerinin birleştirilmesini talep etmelidir. Özellikle geçmişte memurluk hizmeti olanlar hizmet birleştirme talebine ilişkin dilekçeyi mutlaka aylık başvurusundan en az 6 ay önce yapmalıdır. Aksi halde emekli aylığı geç bağlanacaktır.
BAĞ-KUR PRİM BORCUNUN ÖDENMESİ
Bağ-Kur kapsamında geçen hizmetlerle birlikte emekli aylığı bağlanması halinde Bağ-Kur prim borcunun bulunmaması gerekir. Bağ-Kur borcunun bulunması halinde maaş bağlanmadığı gibi borcun ödenmesi halinde emekli maaşı borcun ödendiği ayı takip eden aybaşından itibaren ödenir. Bu nedenle hak kaybı yaşamama adına, Bağ-Kur hizmeti bulunanlar, emeklilik öncesi Bağ-Kur prim borcu olup olmadığını sorgulamalı, borcun bulunması halinde emekli başvurusundan önce prim borcunu ödemelidir.