Anne ve babaya ölüm aylığı bağlanması
Sosyal sigorta sisteminde sadece sigortalı değil sigortalının dışında, hak sahibi olarak nitelenen aile bireyleri de sosyal koruma altına alınmaktadır. Sigortalının sağlığında geçimi sağlanan veya sigortalının sağlığında geçimi sağlanmamakla birlikte daha sonra geçimi sigortalı çocuğu tarafından sağlanması muhtemel olan sigortalının anne ve babası sigortalı evladının ölümü nedeniyle bir gelir kaybı yaşar. Bu nedenle sigortalının ölümü sonrası geride kalan anne ve babası açısından bir sosyal tehlike meydana gelir. Sigortalının ölümü sonrası, geçim sıkıntısı yaşaması muhtemel olan sigortalının anne ve babasının mahrum kalacağı maddi destek telafi edilemeyecek boyutlarda ise anne ve babanın sosyal sigorta yardımlarına gereksinimi ortaya çıkacaktır.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda, Türk toplumunun aile ve sosyal yapısını gözeterek, sigortalının ölümü sonrası geçimleri sigortalı tarafından sağlanan veya ileride sağlanması muhtemel olan anne ve babanın geleceklerini güvence altına almak amacıyla, ölüm sigortası kapsamında düzenlemelere yer verilmiştir. Ancak 5510 sayılı kanundaki düzenlemeye göre anne ve babaya ölüm aylığı bağlanması belli koşulların varlığı halinde mümkün olmakta.
DÖRT KRİTER VAR
5510 sayılı kanunda, ölen sigortalının anne-babasına ölüm aylığı bağlanması için dört önemli kriter belirlemiştir. Bu kriterlerden ilki ölen sigortalı için aranmaktadır. Anne-babanın ölen evladından dolayı ölüm aylığına hak kazanabilmesi için sigortalının sağlığında emekli aylığı alıyor olması veya sigortalı emekli aylığı almadan önce vefat etmiş ise anne-babasına ölüm aylığı bağlanmasına yeter sayıda prim ödemesinin bulunması gerekiyor. Sigortalının ölüm öncesi en az 1800 gün prim ödemesi varsa bu prim ölüm aylığı bağlanması için yeterli oluyor. Ölen sigortalının en son sigorta statüsünün SSK olması durumunda, 1800 gün prim ödemesi bulunmasa dahi ilk defa sigortalı olduğu tarihle ölüm tarihi arasında en az 5 yıl geçmişse ve her türlü borçlanma hariç 900 gün prim ödemesi varsa anne-baba yine ölüm aylığına hak kazanabiliyor. Bu kriter 30 Eylül 2008 tarihinden sonraki ölümler için geçerlidir. Ölüm tarihi 1 Ekim 2008 tarihi öncesi ise daha farklı prim ödeme kriterleri aranıyor.
Anne- babaya ölen çocuğundan dolayı ölüm aylığı bağlanması için aranan diğer kriter anne-babanın diğer çocuklardan kazanılmış gelir ve aylıklar hariç gelir veya aylık almamasıdır. Yani anne-babanın kendi çalışması nedeniyle veya eşinden ya da anne-babasından ölüm aylığı almaması gerekiyor. Anne – baba aylık alıyorsa ölen oğlundan aylık bağlanması mümkün olmamakla birlikte anne-babadan bir aylık alıyor diğer aylık almıyor ise diğer şartlar sağlanıyorsa aylık almayana ölen çocuğundan aylık bağlanabiliyor.
Anne-babaya ölüm aylığı bağlanabilmesi için aranan üçüncü kriter, sigortalının aylık bağlanacak eş ve çocuklarının bulunması halinde artan bir hissenin olmasıdır. Aylık bağlanacak birden fazla yetim çocuk varsa artan hisse olamayacağından anne-babaya aylık bağlanmayacaktır. Aylık alan çocuk yoksa veya bir çocuk varsa artan hisse bulunacaktır. Ancak anne-babanın 65 yaşından büyük olması halinde diğer üç kriterin de sağlanması koşuluyla istisnai olarak diğer hak sahiplerinin hisselerinden düşüm yapılarak anne-babaya ölüm aylığı bağlanacaktır.
GELİR ŞARTI VAR
Anne-babaya, ölen çocuğundan dolayı ölüm aylığı bağlanabilmesi için aranan son kriter (en önemli kriter) anne-babanın kişi başına düşen gelirinin asgari ücretin net tutarının altında olmasıdır. Bu rakam 2016 yılı için asgari geçim indirimi hariç net asgari ücret tutarı olan 1.177,46 TL’dir. Sigortalı olarak çalışmak ölüm aylığı bağlanmasına engel değil. Yeter ki kişi başına düşen gelir 1.177,46 TL üzerinde olmasın. Gelir toplamına anne-babayla birlikte yaşayan çocuklar veya diğer kimselerin gelirleri eklenmez. Anne ve baba birlikte yaşıyorsa anne ve babanın toplam gelirinin 2.354,92 TL altında kalması, anne ve baba ayrı yaşıyor ise aylık talebinde bulunanın gelirinin 1.177,46 TL altında kalması şart.
EMEKLİNİN MAAŞI ERKEN YATACAK
Kurban Bayramı’nı eda etmemize sayılı günler kaldı. Hükümetimiz emekliyi düşünerek maaşları Kurban Bayramı’ndan önce yatıracak. Maaşını her ayın 17-18-19-20-21’inde alan SSK emeklileri ile ayın 25 ve 26’sında alan Bağ-Kur emeklilerinin Eylül ayı maaşı 8 Eylül’de, maaşını her ayın 22-23-24-25-26’sında alan SSK emeklileri ile ayın 27 ve 28’inde alan Bağ-Kur emeklilerinin Eylül ayı maaşı 9 Eylül’de hesaplarına yatacak.
Kurban Bayramı’nın devletimize, milletimize ve ümmetimize hayırlar getirmesini Cenab-ı Allah’tan niyaz ediyorum.