Duhan hadisleri nedir? Duhan suresi koronayı mı işaret ediyor?

Peygamber -sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz’in kıyâmet alâmeti olarak bahsettiği duman ile ilgili sözlerini ifade eden duhan hadisleri sosyal medyada gündem oldu. Duhan hadisleri ile Hz. Peygamber'in koronavirüs salgınını daha önceden tarif ederek uyarıda bulunduğu şekilnde yorumlar tartışılıyor.

Duhan ne demektir?

Arapça’da “tütmek, dumanı çıkmak” mânasındaki dahn kökünden isim olan duhân “duman” anlamına gelir. Kur’ân-ı Kerîm’de iki âyette yer alan kelime (Fussılet 41/11; ed-Duhân 44/10) kırk dördüncü sûrenin de adını teşkil eder (bk. DUHÂN SÛRESİ). Duhân Kur’an’da geçtiği her iki âyette de “duman” anlamında kullanılmıştır.

Duhan hadisleri koronayı mı işaret ediyor?

Kur’an’da kıyametin yaklaştığını haber veren âyetlerle bu dehşetli olayın alâmetlerine genel olarak işaret eden beyanların yer alması, müslümanlar arasında yakın bir gelecekte kıyamet alâmetlerinin zuhur edeceği inancını doğurmuş, konuyla ilgili olarak Hz. Peygamber’e nisbet edilen rivayetler de bu inancı pekiştirmiştir. Kelâm kaynaklarında kıyamet alâmetleri sayılırken bazı âyet ve hadislere dayanılarak duhâna da yer verilmiş, bu husus kıyamete çok yakın bir zamanda gerçekleşecek olağan üstü olaylar arasında sayılmıştır. Ancak Ehl-i sünnet’in, sem‘iyyât alanına giren konularda bağlayıcı yorum ve tahminlerden kaçınma esası bu hususta da benimsenmiş ve duhânın, zuhuruna inanılması gereken bir kıyamet alâmeti olduğu belirtilmekle yetinilmiştir.

Abdullah bin Abbâs ve Abdullah bin Ömer -radıyallâhu anhum- gibi bazı ashâba göre ise bu “duhân”, kıyâmetten önce dünyayı saracak olan bir dumandır. İbn-i Kesîr gibi bazı müfessirler de bu görüşü tercih etmişlerdir.

Buna göre kıyâmet yaklaştığı zaman gökten yeryüzüne bir duman inecek, bütün Dünya’yı saracak ve kırk gün devam edecektir. Yeryüzü aşırı derecede ısınacaktır. Mü’minler bu dumandan -hafif nezleye tutulmuş gibi- çok az etkilenecek, kâfir ve münâfıklar ise şiddetle sarsılacak, âdeta sarhoşa döneceklerdir. Bkz. Metin Yurdagür, “Duhân”, Diyânet İslâm Ansiklopedisi, IX, 547.

Pek çok hadiste zikredilen duman kıyamet alametlerindendir. Duhan yani duman olarak fiade edilen kıyamet alametlerininden birinin de koronavirüs salgını olduğu yorumları yapılıyor.

Duhan Suresi 10-12. ayetlerin mealleri

"Göğün bütün insanları kuşatan belirgin bir dumana bürüneceği günü bekle. Bu acı veren bir azaptır. "Rabbimiz, üzerimizden azabı kaldır, bizler artık inanmaktayız." (diyecekler)."

Ayetlerin açıklaması:

O halde bekle gözle. İşte buradan inzar (uyarı) başlıyor, artık gözet. o gün ki sema apaçık bir duman ile gelecek insanları saracaktır.