THY - TR Çıkışlı Mauritius

Şaşırtıcı bir özgürlük belgesi: Amannâme

18 Ağustos 2018 Cumartesi

Fetihten hemen sonra Fatih’in İstanbul/ Galata’da oturan Hıristiyan Ceneviz halkına hitaben yayınladığı “Amannâme” bugünün ileri demokrasilerini bile hayrete düşürebilecek bir “özgürlük belgesi”dir… Günümüz Türkçesiyle özetlersek:

“Biz ki, emir-i âzam Sultan-ı muazzam Murad Han oğlu Pâdişah-ı muazzam ve emir-i âzam Sultan Muhammed Han’ız! Yerleri ve gökleri yaratan Allah adına, büyük Peygamber’imiz Muhammed Mustafa Aleyhimüsselâm adına, yüce kitabımız Kur’an-ı Azimüşşan adına, Allah’ın yüz yirmi dört bin peygamberi adına, büyük babamız, babamız ve oğullarımız adına, kuşandığımız kılıç adına yemin ederiz ki, şehrin Katolik papazları tarafından, bizim Bab-ı Hûmâyûnumuza mümessil olarak gönderilen rahiplerle Senyor Baraban Balios, Senyör Markiz Drifango ve tercüman Nikola Pelazoni’nin dileği üzerine, Galata halkının, bize tabî olan sair halklar gibi, âdet ve ibadetlerini serbestçe yapmalarına izin veriyoruz. 

Ahalinin barınakları, dükkân, bağ, değirmen, gemi, ticarethane ve sair mallarına dokunulmayacaktır. Ailelerine eskisi gibi sahip olacaklar, istedikleri gibi idare edeceklerdir. Ticaret mallarını mülkümüzün her tarafında satmaya izinlidirler. Karada ve denizde serbestçe seyahat edebilecekleri gibi, gümrük ve angaryadan da muaf tutulacaklardır. Bu kanun ve kaideler bugünden başlayıp ebediyyen hükümran olacaktır. Biz onları, kendimizi korur gibi koruyup gözeteceğiz. Kiliselerinde diledikleri gibi âyin düzenleyebilecekler, papazlara ve arhontlara kötü söz söylenmeyecektir.”

Günümüzden 550 yıl önce, Fatih Sultan Mehmed Han’ın, fethettiği beldenin yerli ahalisine (ki onlar Fatih gibi inanmıyor, Fatih gibi konuşmuyor, Fatih gibi giyinmiyor, Fatih gibi yaşamıyorlardı) verdiği temel hak ve hürriyetleri beş ana maddede özetlemek mümkündür:

1. İnanç hürriyeti,

2. İbadet hürriyeti,

3. Kıyafet hürriyeti.

4. Seyahat hürriyeti,

5. Ticaret hürriyeti,

Sizce hangi yönetim anlayışı daha insanî ahlakî, vicdanî?.. 

Ortaçağda fethettiği beldelerin toplumlarına insanî ve vicdanî haklarını bağışlayan Fatih Sultan Mehmed’in yönetim anlayışı mı, yoksa modern çağda, aynı müsamahayı kendi toplumunun bireylerinden dahi esirgeyen “çağdaş”(!) yönetim anlayışları mı?

Çocuklarımıza bu örnekleri okutmadık. Üstelik Osmanlı padişahlarının “diktatör” olduğunu söyledik durduk. Ders kitaplarında onlardan bahsederken çok kere “Asarlar-keserler” dedik: “Yakarlar-yıkarlar, üstelik kimseye de hesap vermezlerdi” diye not­lar düştük.

Oysa bir Şeyhülislâm (Zembilli Ali Cemali Efendi) Padişahın (Yavuz Selim) karşısına dikilebilmiş, “Seni kılıcımla doğrulturum” diyebilmiştir...

Bir Kadı, (İlk İstanbul Kadısı Sarı Hızır Çelebi) min­der­i­nin altına sakladığı dem­ir to­pu­zu (gürz) padişaha (Fatih Sultan Mehmed) gösterip, “Padişahlığına güvenip hükmümü din­lem­e­sey­din bil­la­hi bu­ gürz ile başını ezer­dim” diyebilmiştir.

Bir başka Kadı (Bursa Kadısı Emir Sultan) Yıldırım Bayezid gibi öfkesi burnunda genç bir Padişahı, “Namazlarını cemaatle kılmadığın için çıkan ‘binamaz’ söylentisini giderene kadar şahitliğini kabul etmiyorum” diyerek mahkemeden adeta kovabilmiştir...

 

YORUM YAZ

  • KAMİLKAMİL1 ay önce
    BU AMANNAME Yİ GÜZİDE KARDEŞLERİMİZ DİĞER DİLLERE TERCÜME EDİP SANAL ORTAMDA BİR KAMPAYA İLE TÜM DÜNYAYA TAŞIMALILAR...
  • nursi tilmiz-i nursinursi tilmiz-i nursi1 ay önce
    bu günlerde kendi mecrana döndün menfaatli yazılar yazıyorsun sakın ola ki yazarken bu istikameti terk etmeyesin müdavim olasın niyazi bey .siyasetle birilerini tek taraflı medh ü sena ile uğraşmadığın için dua ediyoruz,sakın ola ki gizli mahfillerin borazanı,ırkçı,bölücü,müslümanı müslümana hasım hale getiren akit yöneticileri baskı yapsalar bile.Yazıların güzel,şu an müsbet üzerindesin selam ve dua ile Allah hepimizi müfsid ve münafıkların şerrinden muhafaza etsin AMİN
  • HukukçuHukukçu1 ay önce
    Sayın Cumhurbaşkanımız; Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesindeki öğrenci kıyımına müdahale edip, kıyımı durdurmanızı, saygılarımızla, istirham ediyoruz.