Allah’ın Nizamı İslâm (40)

Allah’ın Nizamı İslâm (40)

Prof. Dr. Yusuf Özertürk 

İSLÂM’IN KAYNAKLARI

A-KUR’ÂN

Kur’ân’ın Muhtevası

III- Hak -Adalet-Devlet

1b-DEVLET TÜRLERİ

A-Yönetim Sistemine göre Devletler

5-Demokrasi-Demokratik devlet

e-Demokrasinin vasıtaları

1-Toplum (Halk)

*Sosyal statüsü (Fakir, zengin, vs), demografik yapısı (çoğunluk, azınlık, ırk,vs) ne olursa olsun Demokrasi halka dayanan bir siyasi rejimdir. Demokrasi’de toplum, halkın kendi kendini yönetme hakkını kullandığı, hukukun üstünlüğü, çoğulculuk ve hoşgörü ilkelerine dayanan örgütlü bir yapıdır. Halk, fertlerin eşit hak ve hürriyetlerle devlet yönetimine katılımını sağlayan ve devletin mutlak bir güç olmayıp, bir hizmet teşkilatı olarak gören temel güçtür. Demokrasilerde; toplumun düşünce ve ifade hürriyeti vardır. Demokrasilerde; Örgütlenme ve toplanma Hürriyeti (Sivil Toplum Kuruluşları-STK) vardır. Demokrasilerde; Her vatandaş kanunlar önünde eşittir ve adliyede eşit muamele görür. Demokrasi sadece sandıktan ibaret değildir. Demokrasi; Toplumun farklı inançta olanlarının, kimliklerin ve yaşam tarzlarının barış içinde bir arada yaşayabildiği sistemdir.

2-Katılım ve Çoğulculuk (Farklılıklara saygı)

*Demokrasi, sadece oy sandığı demek değildir. Farklı inançların, ırkların ve yaşam biçimlerinin barış içinde bir arada yaşayabildiği bir sistemdir. Demokraside ‘Çoğulculuk’, farklı inanç ve görüşte olanların siyasi sistemde temsil edilmesine imkan verir. Aynı şekilde, toplumun farklı kesimleri yönetim süreçlerine aktif olarak katılma imkanı bulur. ‘Çoğulcu Demokrasi, Çoğunlukçuluğu’ (salt çoğunluğun her şeye karar verdiği) reddeder. Çoğulcu Demokrasi, çoğunluğun yönetme hakkını kabul eder. Ancak, azınlıkta olanların da; sosyal, kültürel ve siyasal haklarını da güvence altına alır. Çoğulcu Demokrasi, Meslek odaları, Sivil Toplum Kuruluşları(STK) ve sendikalar gibi kuruluşların oluşmasını ve siyaseti etkilemelerine imkan verir. Çoğulcu Demokrasi, meselelerin; uzlaşma, diyalog,kurallara göre, bir hukuk düzeni içindeşeffaf olarak ele alınmasını savunur.

3- Parlamento(Meclis)

*Meclis, vatandaşların seçtikleri temsilcilerinin meydana getirdiği ve kanun yapma yetkisi olan kurumdur. Meclis, gerek nitelik ve gerekse sayısal olarak ülkeden ülkeye farklılıklar gösterir. Meclis, tek meclisli ve iki meclisli sistem şeklinde olabilir. Yasama faaliyeti tek meclis tarafından yürütülüyorsa, buna tek meclisli sistem denir. Mesela, Türkiye’de tek meclisli sistem vardır (TBMM). Şayet Parlamento iki ayrı meclisten oluşuyorsa buna da çift meclisli sistem denir. Çift meclisli sistemde; Meclis’in birini halk seçer, diğeri de farklı usullerle seçilen veya atanan senatörlerden oluşur. Mesela; ABD ve İngiltere’de çift meclisli sistem vardır. Meclis; Kanun yapma, devlet bütçesini onaylama, temsil ve hükümeti denetleme gibi görevler yapar.

4-Siyasi Partiler

*Siyasi Parti; Belirli bir fikriyatı veya toplumsal amacı paylaşan fertlerin, demokratik yollarla devlet yönetimini elde etmek veya hükümet politikalarını belirlemek için bir araya geldikleri organize siyasi teşkilatlanmadır. Siyasi partilerin temel maksatları; Seçimlerle iktidarı elde etmek ve ülkeyi yönetmektir. Bunun için de, ülke sorunlarını çözmek için program yapmak ve yeni politikalar üretmektir. Siyasi partiler demokrasinin olmazsa olmazlarıdır. Demokratik ülkelerde siyasi partiler, vatandaşların aktif siyaset yapmalarına ve siyaset dışı olanların da fikirlerine temsil imkanı veren araçlardır. Hukuk devletlerinde; Partilerin kurulması, işleyişi ve denetimi Anayasa ve özel kanunlarla güvence altına alınır. Mesela; Türkiye’de 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu bunun içindir. İdeolojik olarak siyasi partiler; Liberal, Muhafazakar, Sosyalist, Komünist, Milliyetçi, vs, görüşte olabilirler.

5-Anayasa

*Anayasa, devletin kurumlarının nasıl işleyeceğini belirleyen ve ülkenin bütün kişi ve kurumlarını bağlayan temel kanundur. Demokrasi’de Anayasa, çoğunluğun gücüne karşı azınlığın ve fertlerin hak ve özgürlüklerini güvence altına alır. Anayasa; Toplumun bütün kesimlerinin katılımıyla oluşturulan bir toplumsal sözleşmedir. Anayasa; a-Yasama, Yürütme ve Yargı organlarının yetki sınırlarını belirler. b-Mülkiyet, ifade ve örgütlenme gibi hakları güvence altına alır. c-Devletin organlarının ve vatandaşların uymaları gereken hukuk normlarını belirler.

*Demokrasi, sadece seçimle yönetime gelmek demek değildir. Salt çoğunluk demokrasisi (çoğunlukçuluk) azınlık haklarının ihlaline sebep olabilir. Bu sebeple Anayasa, seçilmiş iktidarları hukuk normları içinde tutar ve çoğulcu demokrasiyi işletir. Anayasasız demokrasi olamaz. Kanunların ve kurumların işleyişlerinin Anayasa’ya uygunluğunu denetleyen ve Anayasa ihlallerini önleyen bir Anayasa Mahkemesi olmazsa olmazdır. Devam edecek…                                                            

Kaynakça                                                                                                                      

1-Larry,J.Diamond, Marc, F.Plattner, Electoral systems and democracy Johns Hopkins University Press.                                                  

2-Budge,Ian.Direct democracy. Encyclopedia of Political Thought.Taylor&Francis.                                                                                    

3-Manin, Bernard.Principles of Representative Government. Cambridge University Press.