Romanya’daki Türk Şehitliği

Romanya’daki Türk Şehitliği

HÜSEYİN ÖZTÜRK

İstiklalimiz ve istikbalimiz için dünyanın neresinde bir yiğidimiz yatmıyor ki?

Veya İslam topraklarını korumak için yine dünyanın çeşitli ülkelerinden vatanımıza gelerek, omuz omza çarpışarak şehit olup, bağrımızda misafirimiz yok ki?

Bu sebeple Mehmet Akif, Çanakkale Şehitlerine şiirinde: 

“Sana dar gelmeyecek makberi kimler kazsın?
Gömelim gel seni tarihe desem, sığmazsın”.

Hakikaten de sığmaz ve sığmıyor. İşte onlardan birisi de Romanya topraklarında, Bükreş, Braile ve Slobozia’daki şehitlerimizdir.

Cihan Devleti Osmanlı’nın insan merkezli medeniyetinin ana unsurlarından birisi de farklı inançtan toplumları aynı sancak altında birleştirmeyi ve yönetmeyi başarmasıdır.

Yüzlerce yıl barış içerisinde tasada ve sevinçte ve daha da önemlisi istiklal ve istikballeri için bu insanlar, Birinci Dünya Savaşı başladığında aynı sancak altında savaşmış ve birçok cephede yüzlerce Mehmetçiğimiz, şehit düştükleri yerlere defnedilmiştir.

Bükreş’teki Türk Şehitliği de bunlardan birisidir. 1932 yılında Romanya’ya Büyükelçi olarak gelen Hamdullah Suphi Tanrıöver’in girişimiyle inşa edilen şehitlikte 935 şehidimiz yatmaktadır. Fakat Hamdullah Suphi’nin bir ifadesine göre bu sayı 2714’tür.

•

Dün de söz etmiştik. Bayramlar sevinç günleri olduğu kadar hüzün günleridir diye de. Esasında bayram hüznünün içinde, buruk sevinçler de vardır.

Buruk sevinçlerden birisi de arife günü mezarlık ziyaretidir. Kimi yerde sabah kimi yerde ikindi vaktinden sonra mezarlıklar ziyaret edilerek, vefat etmiş aile bireylerinin mezarlarına varılıp ruhu şeriflerine Fatiha okunur.

Bu adet, Bükreş’te yaşayan vatandaşlarımız tarafından da icra ediliyor, onlar da Türk Şehitliğine giderek kendi geçmişlerine ve Mehmetçiklerimizin ruhlarına Fatiha gönderiyorlar.

Birinci Dünya Savaşı yıllarında Dobruca bölgesine gönderilen askerlerimizin Romanya halkına uzanan yardım eli unutulmamış. Şehitliğe kendi mezarları gibi bakıyorlar.

Bu arada, 1915-1917 yıllarında Dobruca’ya gönderilen Türk askerleri, yalnızca askeri görev üstlenmemiş, savaşın etkisiyle zor durumda kalan Rumen halkına okul, hastane ve fırınlar kurarak destek sağlamış. Bugün hâlâ bu hatıraları nakledenler var.

•

Romanya’dan söz edip de Hamdullah Suphi Tanrıöver’den söz etmemek olmaz.

Hamdullah Suphi, 1931’den 1944’e kadar on üç yıl geniş tarih bilgisi, kültürü ve hitabet yeteneği ile Türkiye’yi Romanya’da en iyi şekilde temsil etmiş büyükelçimizdir.

Selçuklu Türklerinden olan Gagauz Türklerini bulan ve Türkiye ile ilişkileri başlatan Hamdullah Suphi Bey’dir. Gagauz Türkleri bugün Moldova sınırları içerisinde özerk bir bölgede yaşamaktadırlar.

Hamdullah Suphi, 17 Ekim 1933’te Türkiye-Romanya dostluk, saldırmazlık, hakemlik ve uzlaştırma antlaşması imzalayarak, önemli bir barış ortamı hazırlamıştır.

Bu anlaşma, Türk Büyükelçiliğinin Romanya’daki işlerini kolaylaştırmakla birlikte kaybolacak olan şehitlerimiz için Bükreş’teki Türk Şehitliğini meydana getirmiştir.

•

Ezcümle Hamdullah Suphi Tanrıöver’den:

 -“Diriler, şehitler sayesinde insan olarak, hür olarak yaşıyorlar”.