İyi hal indirimi

İnsanın cismani varlığı ile ruhani varlığına yönelik kombine bir saldırı çeşidi olan cinsel saldırı suçlarına en ağır cezaların verilmesi fikrine bütün kalbimle katılıyorum.

Hatta suçun bazı şekillerine idam cezası verilmesi bile gerekir.

Cinsel saldırı suçlarına yönelik öfkenin temel nedeni  cezaların toplum vicdanını tatmin edecek ağırlıkta olmamasıdır.

Suç teorik olarak toplumun değer yargılarına yapılmış bir saldırıdır. Bazen suçun mağduru birey olsa bile, mağdurun maruz kaldığı eylemi kural dışı haline getiren toplumun değer yargılarıdır.

Ceza da teorik olarak, değer yargıları saldırıya uğrayan toplumun gösterdiği infialin adıdır.

Devlet düzeni, suç sayılan eylemle yapılan saldırıyı önleme ve cezalandırmada etkinliğini kaybederse, toplumsal infial ortaya çıkar ve bu infialin tetikleyeceği intikam duygusu toplumu temelinden sarsacak sonuçlara neden olur.

Bir suça gereken ceza devlet tarafından verilmezse, intikam duygusu gelişebilir, intikam duygusu yasa dışı infazları tetikler.

Ceza adaletinden söz edeceksek bunun tek ölçüsü toplum vicdanıdır.

Yasa koyucu, toplumsal öfkenin dinamiklerini doğru değerlendirmeli ve buna uygun bir revizyon planı yapmalıdır 

Cinsel saldırı suçları sanıklarına kravat indirimi yapılıyor yaygaralarının etkisinde kalıp en temel sorunun iyi hal indirimi uygulaması olduğunu değerlendirmek yanlıştır

Kamuoyunu sarsan olayların sanıklarına kravat taktıkları için ceza indirimi yapıldığı iddiaları olayı karikatürize etmektir. Hiç kimseye sadece kravat taktı diye ceza indirimi yapılmaz.

Adına iyi hal indirimi denilen uygulamanın ceza yargılamasındaki adı takdiri indirimdir.

Takdiri indirim nedenleri olarak kabul edilen ölçüler, yargılamanın sürüdürülmesi konusunda hakime sağlanmış bir araçtır.

Hakim, yargılama esnasında gerçek pişmanlık gösteren ve yargılamanın gerçeği bulma amacının gerçekleştirilmesi için katkı sağlayan sanık bakımından birtakım yetkilere sahip olmalıdır.

İyi hal indirimi adıyla gündemde olan takdiri indirim uygulaması dünyanın tamamında var.  Batılı ceza yargılama sistemlerinde hakim ve savcıların sanıkla pazarlık yapma yetkisi bile var. 

Eğer sanık suçu işledikten sonraki davranışlarının hiçbir karşılığı bulunmadığı düşüncesine kapılırsa, yargılamaya saygılı davranmaya veya suçun aydınlatılmasına, veya suç işlemekte iken suçtan vaz geçmeye veya işlediği suçun etkilerini ortadan kaldırmaya çalışmaz.

İnsanlığın tarihi kadar eski olan ceza hukuku uygulamasının ürettiği kavramların yargılama içindeki fonksiyonlarını günlük bir tartışmaya kurban ederek sağlam bir sistem kurulması mümkün değil. 

Ağır toplumsal infiale neden olan suçlarda hakim, suçun ortaya çıkardığı tehlikenin farkına vararak takdiri indirim uygulamamalıdır. Zaten de uygulanmıyor. Eğer uygulanmışsa bu bir uygulama hatasıdır.

Ceza yargılama sistemimiz içinde uygulama hatalarını düzeltecek mekanizmalar var. Bunlar itiraz, istinaf ve temyiz mekanizmaları yani kanun yollarıdır.

Kanun yollarını işletmek yerine kanunu değiştirmek doğru bir fikir olabilir mi?

Son yıllarda cinsel saldırı suçları ile ilgili yargılamaların arttığı doğrudur. Sadece bu veriden yola çıkarak cinsel saldırı suçlarının arttığını kabul etmek mümkün değildir. 

Bir suç nedeniyle yargılama sayısının artması her zaman suçun arttığını göstermez. Bazen suçla mücadele arttığı ve geçmişte soruşturulmayın bazı olaylar soruşturularak kayda geçmeye başladığı İçin olaylar azaldığı halde suç kayıtları artabilir.

Cinsel saldırı iddialarının tamamı aynı ağırlıkta veya tamamı manşetlere taşınan vehamet derecesinde de değildir.

Aylarca aynı evde kalıp otele beraber giden beraber aynı odaya çıkıp  altı ay sonra cinsel saldırı şikayeti yapılan eylem ile Özgecan’ın yaşadığı eylem veya Kaynarca da Suriyeli kadına yapılan eylem aynı ağırlıkta mı?

Birçok olay var ki, başlangıçta rıza varken sonrasında gelişen olaylar nedeniyle hesap sorma amacıyla şikayete dönüşüyor.

Bazen öyle olaylar vardır ki eylemin saldırı olup olmadığına bile bir türlü karar veremezsiniz.

Yıllar sonra şikayete dönüşen ve kadının tek taraflı beyanı dışında hiçbir delil bulunmayan olaylar var.

Bunlar cezasız kalsın mı. Elbette kalmasın. Ama aralarında dağlar kadar fark olan olayların tamamını bir tek torbaya doldurarak sorunlar çözülmez.

Yargılamalarda hakimlerin eylenin ağırlığına ve sanığın olay sonrasındaki pişmanlığının derecesine, eylemin sonuçlarını ortadan kaldırmak için gösterdiği çabaya göre farklı uygulama yapmasının önü kapatılmamalı.

Eylemden sonra pişkinliğin dibine varan ve aynı eyleme devam edeceği tehditlerini savuranlarla, bu eylemden gerçekten pişman olan, pişmanlığını somut olarak gösteren ve bir daha tekrarlanmayacağına kanaat getirilenler aynı muameleye tabi tutulmamalı.

Soruna doğru pencereden bakmak lazım. Toplum sonuç cezaları yetersiz buluyor.. Haklı da. 

Bunun çözümü cezayı artırmaktır. Cevap yanlış yerde aranırsa kesinlikle sorun çözülmez başka ve daha ağır bir soruna dönüşür.

Bu olayları kimlerin bazen de bir gerçek dışı haberlerle tırmandırmaya ve doğal mecrasından çıkarmaya çalıştığına da yakından bakmakta fayda var.

Gündemi oluşturarak büyüyen Ak Parti’nin, başkalarının oluşturduğu gündemin peşine takılmasının ve kendisine düşmanlığı temel gaye haline getiren birilerinin kopardığı yaygaralarla kendi programını değiştirmesinin genel siyaset bakımından da doğru bir yöntem olmadığının görülmesinde fayda var