Adli tatil tartışmalarına hiç gerek yok
Türkiye Barolar Birliği bu yıl adli tatilin kaldırılmasını talep etti. İçinde bulunduğumuz olağanüstü koşullar nedeniyle aciliyeti olan işler dışında tüm adli işlemler ertelenmiş durumda. Erteleme nisan sonuna kadar ama salgın hastalığın seyri nedeniyle en az bir aylık bir erteleme daha olacağını herkes tahmin ediyor.
Her yıl 20 Temmuz ile 1 Eylül arası adli tatil oluyor. Adli işleyişi bilenler çok iyi vakıftır. Adli tatil öncesinde ve sonrasındaki bir buçuk aylık dönemler de, adli tatilde nöbetçi olacak hakim ve savcıların izin dönemidir. Anlayacağınız yılın aşağı yukarı üçte birinde izin ve tatiller nedeniyle adliyedeki işleyiş normal temposuna dönemez.
Hakimlerin kıdemlerine göre devlet memurlarının sahip oldukları süreler kadar yıllık izin ve mazeret izin hakları var.
Adliyelerin en önemli sorunlarından biridir bu izin meselesi. Hakim ve savcıların izin dönemlerindeki düzensizlik nedeniyle adliyenin performansı ciddi şekilde azalıyor.
Bu yıl elbette olağanüstü bir atmosfer var. Ama normal dönemlerde de bu adli tatil ve izin konusu çok ciddi bir sorundur.
Barolar Birliğinin teklifine hakim ve savcılar arasından öyle tepkiler görüyorum ki, gerçekten üzülüyor insan.
Olağanüstü koşullarda salgınla mücadele görevi üstlenen sağlıkçılar başta olmak üzere kamu görevlilerinin hayatlarını ortaya koyan fedakarlığına benzer fedakarlık için hazır olan büyük bir çoğunluk var ama bu kaos içinde hâlâ yıllık izininin peşine düşenler de var.
Ülkemizin içinde bulunduğu tablodan çıkarılması için herkesin bir seferberlik ruhu ile çalışması gereken dönemdeyiz.
Bu dönemde hakim ve savcılar dahil bir tek kimsenin izin konusunu konuşmaya hakkı yok.
Ancak adli tatil sadece adliye personelinin izin yapma dönemi değildir. Adli tatil hukuktaki sürelerin durdurulduğu bir bekleme dönemidir. Adli tatilin ortadan kaldırılması düşünülüyor ise, sürelere bağlı olarak kazanılmış hakların da iyi düşünülmesi gerekir.
Ancak nasıl düzenleme yapılacaksa yapılsın, adli işleyişi tekrar normal seyrine döndürecek bütün tedbirlerin bir an önce hayata geçirilmesi gerekir.
Hakim ve savcıların yıllık izinlerinin en az bir yıl hiç istisnasız ertelenmesi gerekir. Mazeret ve sağlık izinleri de sıkı bir kontrol altına alınmalıdır. Sağlık izni yani raporu, doktor onayı ile yıllık izin gibi kullanılmasına da asla izin verilmemeli.
Adalet Bakanlığı hızlı bir şekilde UYAP güncellemelerini yaparak, uzaktan yargılama ve duruşma yapılmasının yollarını açmalı.
Çünkü salgın kontrol altına alınsa bile uzun bir temkin ve tedbir dönemi yaşanacaktır. Bu dönemse işlerin sürdürülmesi ile bireysel ve toplumsal sağlığın tehlikeye atılması arasında bir tercih yapmak zorunda kalmamamız gerekir.
Adliyede duruşma salonunda herkesi toplamaya veya bir adli işlem için adliyeye gitmek zorunda kalmaya ne gerek var ki?
Yargı, bilişim altyapısını bütün kurumlardan erken kullanmaya başladı. Çok faydalarını da gördük. Bu salgını, bilişim sistemlerinin devreye girmesi ve temassız yargı için fırsat olarak görmek lazım.
Teması azaltan yöntemler geliştirildikten sonra, yargıda izinleri kaldırıp, bir seferberlik ruhu ile normal işleyişe bir an önce dönebileceğimize de inanıyorum.
