Emeklilik tarihleri değişti mi? Ne zaman emekli olurum? Korona emekliliğimi ne kadar erteledi?
Emeklilik prim gün sayısı, çalışma yılı ve yaşı şartını dolduran çalışanlar emekli olabilmekte. Korona salgını hayatımızı alt üst ederken, çalışma hayatımızı da olumsuz yönde etkiledi. Salgın döneminde çok sayıda işletmeni faaliyetine ara verildi. Ara verilen işletmelerde çalışanlara ya kısa çalışma ödeneği veridi ya da ücretsiz izin parası (nakdi destek) ödendi. Tabi kısa çalışma ödeneği ve ücretsiz izin parası alanların sigortası yatırılmadığı için kişiler yaşı doldursa bile prim gün sayıları eksik olduğundan emekli tarihlerinde değişiklik oldu. Pek kim ne zaman emekli olur? Korona emekliliğimi ne kadar erteledi? İşte detaylar.
Çin’den dün dünyaya yayılan koronavirüs ile mücadele tüm hızıyla devam ediyor. Türkiye’de ilk vakanın görüldüğü 11 Mart 2020’den bu yana hem salgın ile mücadele konusunda hem de korona aşısı konusunda parmakla gösterilen ülkeler arasında Türkiye yer aldı. 14 Ocak 2021’de başlanılan korona aşısında 30 Mart itibariyle 15.5 milyona yakın aşılama yapılırken, salgından etkilenen çalışanlara kısa çalışma ödeneği ve ücretsiz izin parası verildi. Kısa çalışma ödeneği ve ücretsiz izin parası alanların bu süreçte sigortası yatmadığından emeklilik tarihlerinde oynama olddu. Cem Kılıç konuya ilişkin köşesinde şunları yazdı: “Kısa çalışmaya gidilen işyerlerinde eğer faaliyet tamamen durmuşsa kısa çalışma ödeneği alan çalışanlar için emeklilik primi yatırılmıyor.
Genel sağlık sigortası primi İŞKUR tarafından yatırıldığı için sağlık hizmetlerine erişim konusunda sorun olmasa da emeklilik için prim günü eksik olan kişiler için bu süreçte emeklilik priminin ödenmemesi önemli bir sorun teşkil edecektir. Emeklilik primi ödenmeyince yaşını tamamlamış ancak prim günü eksiği olan kişiler için emeklilik tarihi gecikecektir.
Aynı şekilde pandemi ücretsiz iznine gönderilen çalışanlar için de işveren emeklilik primi yatırılmadığından, ücretsiz izne çıkartılan kişilerin de emeklilik tarihleri de gecikecektir. Kısa çalışmaya gidilen ancak faaliyetin tamamen durmadığı işyerlerinde çalışan kişiler çalıştıkları gün kadar emeklilik primine hak kazanıyorlar.
Kısa çalışma ödeneği alının kaç gün sigortası ödendi?
Örneğin haftanın 6 günü çalışılan işyerinde kısa çalışmaya gidilmiş ve haftanın 3 günü çalışılmaya başlanmışsa bu işçi için işveren 15 gün prim ödüyor. Dolayısıyla aylık 30 prim günü yerine 15 prim günü emeklilik için yatırılıyor. Bu şekilde prim günü hiç yatmayan kişiler olduğu gibi yalnızca çalıştıkları süreye orantılı olarak yatırılan kişiler de var. İşte bu kişiler için borçlanma hakkının kapsamı genişletilirse emekliliğin gecikmemesi sağlanabilir. Faaliyetin tamamen durmuş olduğu işyerlerinde çalışanlar ve ücretsiz izne çıkartılan kişiler için bugün itibarıyla kısa çalışma ya da nakdi ücret desteği alınan günleri borçlanma imkanı yok.
Bu konuda yasal bir düzenleme yapılması ve emeklilik için gün sayan kişilerin aylığa kavuşturulması mümkün olabilir. Bu konuda yapılabilecek düzenleme ile kısa çalışmaya gidildiği ya da ücretsiz izne çıkartıldığı için emeklilik primi yatmayan işçiler, eğer isterlerse bugünlere ilişkin primleri kendileri yatırarak emeklilik için gerekli prim gün sayısını doldurabilmelerinin önünün açılması gerekiyor.
Bu sayede yaşı gelmiş ancak primi emekli olmaya yetmeyen kişiler için emekliliğin daha da gecikmemesi sağlanacaktır. Bu sayede kişiler kısa çalışmaya gidilen ya da ücretsiz izne çıkartıldıkları süreye ilişkin borçlanmalarını yaparak emekli aylığına hak kazanabilirler.”
