Ekonomide yapısal dönüşüm

 Mehmet Canıtatlı 

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, “Yeni Ekonomi Programı Yapısal Dönüşüm Adımları 2019”u düzenlenen basın toplantısıyla açıkladı. Paketin Türkiye’ye, millete, iş dünyasına ve vatandaşlara hayırlı olmasını dileyen bakan Albayrak, “Bu paketin hazırlanmasında, ağustos ayından bugüne odalarımızın, iş dünyamızın, TÜSİAD, MÜSİAD başta olmak üzere geniş yelpazede STK’larımızın katkılarını, raporlarını alarak bu çerçeveyi hazırlamaya çalıştık. Tüm bu görüşler ışığında paketimize son halini verdik” diye konuştu.

“Türkiye’nin gündemi ekonomide reform”

Albayrak, yüzde 52 oy oranı ile hem Cumhurbaşkanlığı Sistemi hem de Cumhur İttifakı vatandaşlardan güçlü bir güvenoyu aldığını ifade ederek, Türkiye’nin önünde yaklaşık 4,5 senelik seçimsiz bir dönem olduğunu kaydetti. Bakan Albayrak, Türkiye’nin gündeminin ekonomide reform olduğuna işaret ederek, “Büyük ve güçlü Türkiye idealine kavuşmak için ekonomide gerekli yapısal dönüşümleri hayata geçirmektir. Bugün başlatacağımız süreç, yalnızca bir paketin hayata geçirilmesinden ibaret olmayacak. Bugün sadece, 2019 yılında tamamlayacağımız bir dizi reformu sizlerle paylaşacağız. Ama bu değişim ve reform süreci önümüzdeki 4,5 yıl boyunca, yılmadan kararlılıkla devam edecektir” diye konuştu.

Planların hayata geçirilmesi takvimi (2019)

-Mayıs: Tarımda Milli Birlik Projesi, Sanayide Yerlileştirme Projesi

-Ağustos: İhracat Master Planı

-Eylül: Turizm Master Planı, Lojistik Master Planı

-Yıl sonu: BES ve Kıdem Tazminatı Reformu, Sosyal Güvenlik Reformu, İstihdam Eğitim Planlaması, Yargı Reformu.

Sektör sektör atılacak adımlar

Emeklilik sistemi

-Artık nasıl geçinirim kaygısına son verilecek.

-Bireysel emeklilik sistemi yani tamamlayıcı emeklilik sistemi yeniden ele alınacak.

-Emeklilik sistemi daha sürdürebilir hale getirilecek.

-Tamamlayıcı emeklilik sistemi vatandaşlarımıza emekliliklerinde ek gelir oluşturacak.

-Tamamlayıcı emeklilik sistemiyle tasarruflar artırılarak dış finansman bağımlılığı azaltılacak.

Sigorta sistemi

-Denetleme ve düzenleme kurumu kuruluyor.

-Sigortacılık, BES ve Kıdem Tazminatı sonrasında bir yeni finansman kaynağı olacak.

-Sigortacılık Denetleme ve Düzenleme Kurumu kurarak sektörü izlenmesi ve denetlenmesi daha yakından takip edilecek.

-Milli Reasurans şirketi ile birlikte sigorta şirketleri desteklenecek, sigortalanmayan sektörlerin sigortalanmasına imkan sağlanacak.

Enflasyon

-Gıda enflasyonunda yapısal önlemler alınacak.

-Gıda enflasyonu ile mücadele için en önemli yapısal reform “Tarımda Milli Birlik Projesi” olacak.

-Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından çalışılan bu kapsamlı strateji mayıs ayında kamuoyuna açıklanacak.

-Bu alandaki adımlar, Tarım Bakanlığı ile Gıda Komitesi koordinasyonunda takip edilecek.

Sosyal güvenlik

-Paket bu yıl açıklanacak.

-Yeni Sosyal Güvenlik Reformu paketi bu yıl içerisinde açıklanarak uygulamaya alınacak.

-Reform paketiyle aktif-pasif oranının daha üst seviyelere çıkması sağlanacak, prim gelirleri artırılacak.

-SGK’nin aktüeryal dengesi daha da güçlendirilecek.

-Kayıtlı istihdamı teşvik ve kayıt dışılıkla mücadele yeni yöntemler uygulanacak.

-Veri analitiği süreçleri ile reform sürecine önemli katkı sağlanacak.

Finans sistemi

-Kamu bankalarına sermaye desteği.

-Reform alanlarının başında finansal sektör gelecek. Finansal sektör altındaki ilk alan ise  bankacılık sektörü olacak.

-Kamu bankalarının sermayeleri güçlendirilecek. Hazine ve Maliye Bakanlığı ihraç edeceği 28 milyar TL’lik İkrazen Özel Tertip Devlet İç Borçlanma Senetlerini kamu bankalarına verecek.

-Konkordato ve kredi yapılandırması, yasal çerçeve ile ele alınacak.

Sanayi sistemi

-Yerlileşmeye öncelik verilecek.

-Sanayi Bakanlığı, bu programla, Ar-Ge’den yatırım ve ihracata tüm adımların tek pencereden yönetildiği, arz-talep bileşenlerinin desteklendiği, öncelikli orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünlere yönelik stratejileri hayata geçirecek.

Vergi sistemi

-Mükellef dostu sistem geliyor.

-İstisna ve muafiyetler azaltılacak. Kurumlar vergisi, kademeli olarak düşürüp rekabetçi bir noktaya taşınacak.

-Daha adaletli bir vergi sistemi için, gelire göre artan oranlarda vergilendirmeyi daha etkin hale getirilecek.

-Dolaylı vergiler azaltılıp, dolaysız vergiler artırılarak verginin daha da fazla tabana yayılması sağlanacak.

-Gönüllü uyum’ adı verilen yeni bir sistemle mükelleflerin beyanları esas alınacak.

İhracat sistemi

-Katma değerli ürünlere odaklanılacak.

-“İhracat Master Planı” hazırlanacak. Ağustos ayında açıklanacak planla kısa-orta ve uzun vadede ihracat potansiyeli belirlenecek.

-İhracatın ithalatı karşılama oranının sürdürülebilir bir şekilde artırılması için stratejiler oluşturulup bunların uygulanması için gerekli adımlar atılacak.

-Etki analizleri yapılarak ihracatta birim ihraç fiyatlarının yükseltilmesi sağlanacak.

Adalet sistemi

-Yargı Reformu’nun vizyonu, “güven veren ve erişilebilir bir adalet sistemi” olacak.

-Bu reform paketi “Yargı Reformu Strateji Belgesi” ile Adalet Bakanlığı tarafından yakın bir süreçte kamuoyu ile paylaşılacak.

-Ekonomik refahın sağlanması ve toplumsal tabana yayılmasında hukuk ve ekonominin birbirini tamamlayan iki önemli çalışma alanı olacak.

Eğitim sistemi

-İstihdam Bazlı Eğitim Planlaması reformu gerçekleştirilecek.

-Kurumlardaki eğitim ve istihdam verileri entegre edilerek, eğitim programı ve meslek bazında arz talep dengesi oluşturulacak.

-Eğitim ve istihdam uzun vadeli perspektifle planlanacak.

-PISA 2021 uygulamasında ortaokullar lehine farkın yüzde 20, bölgeler arası farkın yüzde 10 azaltılması hedefleniyor.

-Program eylülde açıklanacak.

Turizm sistemi

-Master planı eylülde açıklanacak.

-Turizm Master Planı ile 4 yıl içerisinde 70 milyon turist, 70 milyar dolar turizm geliri hedeflenecek.

-Hem ülke ve desitnasyon çeşitliliğini hem turist sayısını hem de turist başına düşen geliri arttırılacak.

-Gastronomi, inanç, kültür, golf, kış ve kongre turizmleri başta olmak üzere kıyı turizmine çeşitlilik ve turizm gelirimize katkı sağlanacak.

-Turizm Geliştirme Fonu kurularak turizminin tanıtımı yapılacak.

Kıdem tazminatı

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, Kıdem Tazminatı Reformunu da hayata geçireceğini söyledi. Bakan Albayrak, şunları söyledi: “Tüm paydaşlarımızın katılımı ile tıpkı çalışanlardan olduğu gibi iş verenden de yapılacak kesintiler BES ile entegre Kıdem Tazminatı Fonu’nda toplanacak” diye konuştu. Hedeflerinin; her iki reformu da bu yıl hayata geçirmek ve 2020 yılından itibaren fiilen bu fonları hayata geçirmek olduğunu vurgulayan Albayrak, şu değerlendirmelerde bulundu: “Bu yeni yapıyla birlikte 5 yılda, burada sistemde biriken fonların milli gelirin yüzde 10’unun üstüne çıkacağını öngörüyoruz. Oluşturacağımız sistem tüm ana paydaşlara, yani çalışanlara, işverenlere ve devletimize katma değeri en yüksek olacak şekilde oluşturulacaktır.”

Reformist bir aklın yansıması

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, reform paketi ile ekonomi yönetiminin Türkiye’nin değişim ve dönüşüm sürecini, reformist bir akılla yönetmek istediğini açıkça ortaya koyduğunu dile getirerek, ‘’Yapısal Dönüşüm Adımları, reformist bir aklın yansımasıdır” dedi. Çok önemli bir adım atıldığına dikkat çeken Avdagiç, ’’Şimdi kararlı ve etkin şekilde bu başlıkları hayata geçirmemiz gerekiyor. Paketin kredibilitesini uygulamadaki başarısı belirleyecektir. Bunun için de görev ekonomi yönetimi, özel sektör ve ekonominin diğer tüm paydaşlarına eşit oranda düşüyor” diye konuştu. Avdagiç, reform paketinin; finansal sektöre destek, ihracat ve üretim odaklı kredi arzı, kurumlar vergisinin kademeli düşürülmesi, enflasyonla mücadeleye yönelik tarımda milli birlik projesi gibi ciddi bir açılım ortaya koyduğunu belirtti.

“Meselesi Türkiye olanların nasıl kenetleneceğini gösterdi”

Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Genel Başkanı Abdurrahman Kaan, “MÜSİAD olarak sıklıkla dile getirdiğimiz kalemlerin bu pakette yer almış olması bizleri memnun etmiş ve ulusal refaha katkı sağlamak adına “Meselesi Türkiye” olan her kesimin beraberlik duygusu içinde nasıl kenetlenebileceğini bir kez daha göstermiştir” dedi. Reform paketi içerisinde yer alan düzenlemelerin hayata geçirilmesine destek vereceklerini ifade eden Abdurrahman Kaan, açıklamasında şu görüşlere yer verdi: “Bankacılık sektörüne ilişkin atılması planlanan dönüşüm adımları da finans sektörüne yönelik sorunların çözümünde kritik bir misyon üstlenecektir.”

Elmas: Sermaye enjeksiyonu sektörleri pozitif etkileyecek

Konutder Yönetim Kurulu Başkanı ve Sur Yapı Yönetim Kurulu Başkanı Altan Elmas, reel sektöre ve finans piyasalarına yönelik pek çok yenilik getiren reform paketi kapsamında sermaye enjeksiyonunun kamu bankaları ile birlikte tüm sektörleri pozitif etkileyeceğini söyledi. Elmas, “Sektörde kredilerin bir kısmının kurulacak olan gayrimenkul fonu hissesi ile takas edilmesi sektörü rahatlatacak ve kredilerin fona konulmayan kısımlarının ödenebilirliğini daha da artıracaktır. Böylelikle gayrimenkul fonu hem bankalar hem de sektör firmalarının yararına bir enstrüman olacaktır. Aynı zamanda sermaye piyasalarımızın gelişimine de fayda verecektir. Bankalar isterse bu fon hisselerini piyasada satarak nakde dönebilecektir” değerlendirmesinde bulundu.