‘Anadolu’dan hiç kopmadık’

FATMA GÜLŞEN KOÇAK / PAZARTESİ SOHBETLERİ - Makedonya Devlet Bakanı Beycan İlyas ile iki ülke arasındaki sıcak ilişkileri ve Mekedonya’daki Türklerin temel meselelerini konuştuk...

¥ Buradan baktığınız zaman Türkiye’yi nasıl görüyorsunuz? 

Bir soydaşa Türkiye’yi nasıl görüyorsun sorusu zor bir sorudur. Türkiye benim anavatanım. Dolayısıyla bizden uzak olmayan kendimizi ondan tutmayan bir kişi olarak görüyorum. 100 yıllık bir kopma söz konusudur. Özellikle Osmanlı döneminin sona ermesinden sonra belli bir kopukluk söz konusuydu. Kalbi olarak ve ruhi olarak biz Anadolu’dan hiç kopmadık. Çünkü biz bir parçaydık. Biz hiçbir zaman uzak durmadık. Kalbimiz her zaman Türkiye ile birlikteydi. Çünkü bir vücuttan uzuvları ayırırsan o vücut artık tam bir vücut değildir. Sadece coğrafik bir tanım olarak gördük. Babalarımızdan ve annelerimizden aktarılan o düşünce ve duyguları biz yaşatıyoruz. Temsil ettiğimiz bütün Makedonya’daki soydaşlarımız aynı şeyleri yaşamaktadır. Biz de aynı duyguları bizim evlatlarımıza da aktaracağız ve bu şekilde kıyamete kadar devam edecek. 

BALKANLAR’I GELİP GÖRÜN

¥ İki ülke gençlerini buluşturmak, tanıştırmak anlamında ne gibi kültürel faaliyetler yapmamız gerekiyor? 

Biz bu konuda dönem dönem Türkiye ile birlikte karşılıklı hem gençlerin anavatanımıza gidip değişik projelere katılması konusunda işbirliğimiz vardı. Hem de Türkiye’den gelen heyetleri misafir ettik. Makedonya’nın dört bir tarafını gezdirip, burada yaşayan soydaşın halini hatırını onlara ilettik. Bizim için en önemli mesele sosyal ve kültürel aktiviteler olacak. 

¥ Türkiye’den Balkanlar’a yapılan gezileri nasıl yorumluyorsunuz?

2016 ve 2017 yılında gösterilen rakamlar Makedonya’yı ziyaret eden turist sayısı olarak Türkiye birinci sıradadır. Bir nevi uzak kalmış Osmanlı’yı yaşayabiliyorsunuz. Özellikle Türk-İslam eserleri bulunmaktadır. Sadece o değil, değişik milletlerin de eserlerini görme şansınız var. Balkan doğası güzel, gezilmesi gereken bir coğrafyadır.

¥ Türkiye’den yapılan bu ziyaretler Makedonya’daki soydaşlarımıza, kardeşlerimize ne kazandırıyor?

Sizin buraya gelmeniz bizleri sevindiriyor. En azından nerede, nasıl yaşadığımızı öğrenmiş bulunmaktayız. İleriki dönemde yapacağımız görüşmelerde en azından bir ön fikriniz olmuş olur. Onun dışında herhangi bir kazanım bizim için söz konusu değil, belki ülke ekonomisi kazanmakta. 

BEN ÖZAL’IN PROJESİNİN ÜRÜNÜYÜM 

¥ Yurtdışı Türkler Topluluğu ile yaptığınız faaliyetlerden diğerlerine örnek olabilecek faaliyetler var mıdır?

YTB’nin başkanlığını yaptığı birçok projeye biz şahidiz. TİKA burada da hem YTB’nin hem de diğer hükümet yetkililerinin yaptığı projeleri destekleyip birçok projeye imza attı. Mesela İzciler Projesi, bütün Makedonya’ya hitap etmese bile ne kadar başarılı bir proje olduğunu sizlere aktarabilirim. Tarihi dokuyu, Anadolu’nun birçok yerinde bulunan ve bizim için tarihsel önemi olan birçok yer konusunda proje geliştirilebilir ki bu istek çok var. Bu sadece gençlere hitap eden bir proje değil bizim daha yaşlı popülasyona yönelik bir proje olarak da düşünülebilir. Bu konu ile ben kültür bakanı ile de görüştüm. Örneğin Çanakkale Destanı burada hala yaşatılan bir destandır. Oraya veya Anadolu’ya gidip gezmek isteyenler çok var. Biliyorsunuz Büyük Öğrenci Projesi, Rahmetli Turgut Özal zamanında başlatılmıştı ve biz her zaman örnek gösteriyoruz. Ürünlerini vermeye başlayan bir projedir. Bu projenin bir ürünü Makedonya Devlet Bakanı olarak karşınızda ben durmaktayım. 

ANADOLU’NUN UÇ KARAKOLLARIYIZ 

¥ Burada yaşayan Türklerin sorunları nelerdir?

Çifte vatandaşlık herkesin arzu ettiği bir meseledir. Ama bu bize ne kazandırabilir veya bizden ne alabilir diye sormak gerekir. Acaba Türksüz bir Rumeli kime yarar sorusu aklımıza geliyor. Şüphesiz ki biz çifte vatandaş olmak isteriz. Ama bu buradan göçüp oraya yerleşme diye anlaşılmasın. Bazı siyasi gelişmeler Balkanlar’da azınlık olarak yaşayan Türkleri zor duruma sokmakta. Makedonya’da iki kutuplu bir politika yürütülmektedir. Arnavutların bulunduğu bir kutup ve Makedonların bulunduğu bir kutup ve arada kalan üçüncü grubu oluşturan Türkler en zor dönemi yaşamaktadır. Bizler bu ülkenin vatandaşı olarak herkesin yaşadığı aynı hakları yaşamak istiyoruz. Temsiliyet konusunda sıkıntı yaşıyoruz. Dilimizi, dinimizi ve kültürümüz yaşamak ve yaşatmak istiyoruz. Bunlar bizim kendi kırmızı çizgilerimiz. Şüphesiz bunları korumak konusunda zorluk çekiyoruz. Bu dönemde her zamankinden çok dosta ihtiyacımız var. Bu dostlar, bu kardeşlerimiz anavatanımızdadır. Türkiye kamuoyu şunu çok iyi bilmelidir; bizler Anadolu’nun uç karakollarıyız. 

¥ 15 Temmuz gibi bir işgal girişimi atlattık. Buradan bakıldığı zaman neler söylemek istersiniz? 

15 Temmuz’u sadece Türkiye’de yaşanan bir darbe girişimi olarak görmemek gerekir. Bunu ayağa kalkmaya çalışan büyük bir coğrafyaya yapılmış olan bir darbe olarak kabul etmek gerekir. Şüphesiz ki Makedonya’da yaşayan soydaşlar ve Türkiye’yi seven diğer milletler olarak 15 Temmuz gecesi biz hemen ayaklandık. Anavatanımıza nasıl yardımcı olabiliriz diye düşünmeye başladık. Sadece düşünmekle değil hemen çalışmalarına başladık. O gece Cumhurbaşkanı İstanbul’a varmadan önce biz Üsküp’te toplandık. Türkiye coğrafyası dışındaki belki de ilk nöbetlerinden birisini başlatmıştık. Birçok arkadaşımız evlerimize gidip helalleştik. Çünkü şunu çok iyi biliyoruz, eğer ki o gece Allah korusun darbe girişimi başarılı olsaydı biz tamamen bu coğrafyadan silinecek durumdaydık. Bunu çok iyi bildiğimiz için biz güçlü desteğimizi vermiştik. Siyasi oluşum olarak hemen Ankara ziyaretinde bulunduk. Dışarıdan gelen ilk heyetlerden biriydik. Desteğimizi sunmuştuk. Türkiye ile birlikte kalbimizin attığını söylemiştik.  

FETÖ’YÜ BALKANLAR’DAN ATACAĞIZ

¥ Özellikle Balkanlar’da ciddi anlamda konuşlanmış FETÖ terör örgütüne bağlı yapılanmalar var. Türkiye buradaki oluşumu nasıl temizlemeli?

İleriki dönemde özellikle bu darbe girişimine kalkışan ve terörist bir örgüt olarak gördüğümüz FETÖ örgütünü özellikle Balkanlar’dan bertaraf etmek bizim de görevlerimizden birisidir. Görüştüğümüz hükümet yetkililerine bu konuda hazırda olduğumuzu söylemiştik. Planlanma konusunda neler yapılabilir diye düşünmüştük. Yapılması gereken ilk iş öncelikle dost olarak görünen ve dost olarak bildiğimiz bütün bu Balkan ülkelerine Türkiye bu yapının ne olduğunu, sadece Türkiye için değil bütün Balkanlar için bir tehlike arz ettiğini anlatmalıdır. Bu sürecin hem hızlandırılıp hem de yoğunlaştırılması gerekiyor. Maalesef bizim gösterdiğimiz bu samimiyet herkes tarafından gösterilmedi. Öncelikle Türkiye bu topraklarda kimin dost kimin zor gün dostu olduğunu iyi bilmesi gerekiyor. Ondan sonra destek istemesi gerekir. Makedonya’da ilk girişimler başladı fakat hükümet kurulamadığı için bu biraz uzadı. Ama önümüzdeki dönemde bu girişimle yoğunlaşacak.