29 Haziran 1994: Teftâzânî'nin vefatı (Mısırlı Âlim, Turuk-ı Sûfiyye Meclisi Reisi)
Milli İradenin Sesi Yeni Akit
Türkiye ve dünyadaki gelişmeleri yakından takip etmek için Google listenize Yeni Akit'i ekleyin.
Onlar; yaşadıkları döneme maddi manevi anlamda damga vurarak iz bırakıp gittiler. Bugün, Mısırlı Âlim, Turuk-ı Sûfiyye Meclisi Reisi Teftâzânî'yi hayırla yâd ediyoruz.
Muhammed Ebü’l-Vefâ et-Teftâzânî el-Guneymî, 14 Nisan 1930’da Mısır’ın Minyâ el-Kamh şehrine bağlı Kefrülguneymî köyünde doğdu. Sa‘deddin et-Teftâzânî’nin (ö. 792/1390) soyundan gelen bir aileye mensuptur. Tasavvuf muhitinde yetişti; babası Rifâî şeyhi idi. Teftâzânî, babasının dostu olan Mustafa Abdürrâzık’ın yönlendirmesiyle 1946’da Kahire Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’ne girdi. Mısır’ın önde gelen âlimlerinden Mustafa Abdürrâzık, Osman Emîn, Tâhâ Hüseyin, Muhammed Mustafa Hilmi, Ebü’l-Alâ Afîfî, İbrâhim Medkûr, Zekî Necîb Mahmûd ve Tevfîk et-Tavîl’in öğrencisi oldu. 1951’de bitirdiği fakültede asistanlık görevine başladı. 1955’te Mustafa Hilmi’nin danışmanlığında İbn ʿAṭâʾillâh el-İskenderî ve taṣavvufüh adlı yüksek lisans tezini, 1961’de İbn Sebʿîn ve felsefetühü’ṣ-ṣûfiyye başlıklı doktora tezini tamamladı. 1974’te profesörlüğe yükseldi.
Kahire, Beyrut, Küveyt ve Suudi Arabistan’daki çeşitli üniversitelerde öğretim üyeliği yaptı. 1978-1984 yılları arasında Kahire ve Feyyûm üniversitelerinde rektör yardımcılığı görevinde bulundu. Babasından Rifâiyye hilâfetnâmesi alan Teftâzânî 1983’te, Ezher şeyhliğinden sonra Mısır’ın en büyük dinî makamı sayılan Turuk-ı Sûfiyye Meclisi reisliğine (şeyhü’l-meşâyih) tayin edildi.
Bu görevi sırasında 3 milyondan fazla tarikat mensubunun bulunduğu Mısır’da tarikatların Kur’an ve Sünnet çizgisinde ıslahını hedef aldı; onları ilmî araştırmalara katılmaya sevkeden çalışmalar gerçekleştirdi. Bir tasavvuf kütüphanesinin oluşturulmasına, 1976’da çıkarılan bir kanunla Turuk-ı Sûfiyye tarafından okul, hastahane, cenaze teşkilâtı gibi müesseselerin kurulmasına öncülük etti. Tarikatların düzenlediği ihtifal ve mevlid törenlerini belli kurallara bağladı.
Mısır Şûra Meclisi üyeliği, Mısır Felsefe Cemiyeti başkanlığı, Kültür Yüksek Meclisi Felsefe ve Sosyoloji Komisyonu üyeliği gibi idarî görevler yaptı. Sosyal bilimler alanındaki çalışmalardan ötürü 1975’te Mısır Yüksek Meclisi tarafından devlet teşvik ödülüne lâyık görüldü. 1986’da Mısır Devleti Sosyal Bilimler takdir ödülünü aldı. 1989’da Pakistan hükümetince ödüllendirildi. 29 Haziran 1994’te vefat etti.
