14 Ekim Dünya Standardlar Günü ve TSE tarafından IPA projesi kapsamında yürütülen çalışmalar!

Faruk Sünter’in Dünya Standardlar Günü teklifinin ardından ISO Konseyi Eylül 1969 tarihinde yaptığı toplantıda 14 Ekim tarihinin ISO’nun kuruluş yıldönümü olması sebebiyle “Dünya Standardlar Günü olarak kutlamayı kararlaştırmıştır. İlk Kutlamanın ise 14 Ekim 1970 tarihinde, teklifi veren ülkenin Türkiye olması ve ISO Genel Kurulunun Türkiye’de yapılması münasebetiyle ülkemizde kutlanmasını kararlaştırmıştır. O tarihten itibaren ISO üyesi ülkeler başta olmak üzere tüm dünyada, Dünya Standartlar Günü 14 Ekim tarihinde kutlanmaktadır. Ülkemizde de bu kutlamalar TSE tarafından düzenlenen programlarla standartların öneminin anlaşılması ve uluslararası standartlara katılım için tüm paydaşların bilinçlendirilmesi gayesi ile gerçekleştirilmektedir.

TSE’nin bu sene; ISO Başkanı John Walter ve CENELEC Başkanı Dany Sturtewagen’in de katılım sağlayacağı standardizasyon zirvesi ile Dünya Standartlar Gününü İstanbul’da kutlanacağı bilgisini almış bulunmaktayım. Programın IPA projesi kapsamında gerçekleşeceği ve Sanayi ve Teknoloji Bakanı’nın teşrifleri ile ve TOBB, Sanayi ve Ticaret odalarımızın etkin katılımı ile gerçekleştirilmesi çabasında oldukları gözlemlerim arasında yer almaktadır. Zira uluslararası standartların (ISO, IEC, CEN ve CENELEC tarafından yayınlanan EN) hazırlandığı masalarda sanayicimizin bizzat olmaları gerektiği ve söz söyleme hakları bulunduğunun herkesçe idrak edilmesi ve bu katılımın sağlanması için herkes “Ben ne yapabilirim?” diye kendine sormasını telkin etmek istiyorlar.
Bugün gelişmekte olan ülkeler, uluslararası ticaretten pay alabilmek için standartlara uyumda geride kalmamaya yoğunlaşırken, gelişmiş ülkeler ise; Dünya Ticaretinde hâkim pozisyonlarını sürdürebilmek için standartların hazırlanması aşamasında etkinliklerini korumak ve mevcut üretimlerine uygun standartlar yazılıyor olduğundan emin olmak için çalışmaktadır. Standartlara yön veren ülkeler; Uluslararası Ticarette ihracat yapma noktasında kendi önlerini açık tutmaktadırlar. TSE’nin uluslararası standardizasyon kuruluşlarına tam üye olması vesilesi ile ülkemiz üreticileri başta olmak üzere tüm paydaşların standartlara görüş verme, oy kullanma ve gerektiğinde de diğer yakın ülkelerle kulis yaparak işimize gelmeyen standart taslaklarının iptal edilmesini sağlama imkanı ve hakkı bulunmaktadır.

Ayna komiteler aracılığı ile sektörünü temsilen birkaç temsilcinin uluslararası ticaretin kurallarının yazıldığı masalara kendi üretimlerine aykırı standart çıkmaması için katılım sağlamaları işin doğası gereğidir ve hali hazırda açık olan bu yolun aktif kullanılması gerekmektedir. TSE tam üyeliklerini sürdürmekte ve bu üyeliklerin gereği olan yüklü miktarda yıllık aidatı da ilgili kuruşlara her sene ödemektedir. Ülkemizden katılımın %1 seviyesinden dahi aşağıda olduğunu ifade ederek davetlerini her zeminde yaptıklarını müşahede etmekteyim.

Bu yıl İstanbul’da uluslararası konuşmacıların da katılımı ile gerçekleşecek 14 Ekim Dünya Standartlar Günü etkinliğinde standartlara katılım noktasında TSE Başkanı Prof. Dr. Adem Şahin’in çağrısını yinelemesini bekliyor ve tüm kamuoyunun dikkatini istirham ediyorum. Sanayicimiz ve sanayici çatı kuruluşlarımız gereğini yapacaktır, fakat politika belirleyicilerin de üzerine düşeni yapmak adına konuyu tam anlamalarında fayda görüyor ve anladıklarında küçük dokunuşlarla işi rayına sokabileceklerini düşünüyorum. TSE’nin programa dair daveti ulaştığında kayıtsız kalınmayacağını ümit ediyorum.

Günümüzde yaşamın her alanında kullanılan standartlar, insan mutluluğunu temel alan, toplumsal refahın yükseltilmesini hedefleyen çabaların ve arayışların bir sonucudur. Bugün dünyanın; ticarette, ulaşımda, hizmette yani bütün yaşam alanlarında konuştuğu ortak dil olan, insanları ve ülkeleri birbirine bağlayan standartlar, üretim sürecinin ayrılmaz parçası; uluslararası alanda etkin konuma ulaşmanın, verimliliği artırmanın, ürün kalitesini yükseltmenin temel öğesi durumuna gelmiştir.

TSE tarafından yürütülen “Standardizasyon Sisteminin Geliştirilmesi ve Farkındalığın Arttırılması” başlıklı 2.2 milyon € bütçeli AB IPA projesi kapsamında yazılım geliştirilmesi için analiz aşaması tamamlanmak üzere olduğu bilgisini aldım. Ayna komite üyelerinin kendi alanların yürütülen standart hazırlama çalışmalarına katılımlarını internet üzerinden online olarak kolay bir şekilde sağlamayı hedefleyen yazılımın 12 ay sonra devreye alınması planlanmaktadır. Yine proje bileşenlerinden olan “Farkındalığın Artırılması” adına animasyon filmler ve tanıtıcı TV reklamı için çalışmaların devam ettiği bilgisine de ulaştım.

Farkındalığın artırılmasına neden ihtiyaç duyulduğunu sorguladığımızda ise aşağıdaki cevabı buldum:
İhracat hedeflerine ulaşabilmek için;
Uluslararası standartlara uygun üretmek gerektiğinin,
Uluslararası standartların; üye ülkelerin ortak akılla oluşturduğu metinlerin yine oylama ile oluşturulduğunun,
Ülkemizin Avrupa Standartları için Almanya’dan sonra 2. Büyük oy gücüne sahip olduğu halde bu oyu kullanmakta pasif kaldığının,
Standartların teknik unsurların yanı sıra ticari manevraları da barındırdığının, (cezve tipi elektrikli Türk Kahve makinemiz mevcut standardın şartlarını sağla(ya)mıyor. Çünkü Filtre kahve makinesi ve Espresso kahve makinesi gözetilerek standart kaleme alınmış. Sektör şimdi bu eksiğin düzeltilmesi için aktif katılıyor)

Devlet mekanizmalarının henüz Ar-Ge kadar Standartlara dair düzenlemeler içermediğinin, gerekiyorsa sanayicimizin maddi olarak da desteklenmesi gerektiğinin,

Dünyada ilgili alanda üretim yapan ülke temsilcilerinin teknik olarak bir araya geldiği standardizasyon masalarında know-how paylaşımı imkanı bulunduğunun,
Uluslararası rakiplerin uzlaşı için bir araya geldiği masalarda güncel gelişmelerden haberdar olunarak ülkemiz üretiminin yeni pazar taleplerine uyarlanabilme imkanı olduğunun,

Henüz tam idrak edilmediği ve bu hususların anlatılacağı ve anlaşılması için çaba sarf edileceği bu programı önemsiyorum.
Uluslararası standartların ihracat ve üretime etkisi vesilesi ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı’nın Ayna komitelere katılımları yönünde sanayicimizin önünü açacak politikalar geliştireceği ve formüller üreteceğine inanıyorum. Ayrıca Başkanlık sistemimizin yeni yapılanması kapsamında Strateji Bütçe Başkanlığının da konuyu takip ederek TSE Başkanı Prof. Dr. Adem Şahin ve ekibinin çalışmalarına destek olacağı ümidi ile!

Sevgi ve saygılarımı sunarım.
Araştırmacı Gazeteci Yazar
Vehbi KORKUTATA