• İSTANBUL
  • İMSAK
    00:00
    GÜNEŞ
    00:00
    ÖĞLE
    00:00
    İKİNDİ
    00:00
    AKŞAM
    00:00
    YATSI
    00:00
  • 0.0
  • 0.0
  • 0.0
Yavuz Bahadıroğlu
Yavuz Bahadıroğlu
TÜM YAZILARI

Osmanlılarda salgın ve karantina

10 Haziran 2020


Yavuz Bahadıroğlu İletişim: [email protected]

Şu salgın döneminde teşhis ve tedavi açısından Türkiye’nin öne çıkmasının temelinde muhteşem bir birikim var: Hiçbir şey tesadüfen olmaz.

Eskiden Avrupa’da ve Asya’da sık sık veba, kolera gibi salgınlar çıkardı. Osmanlı, dışarıdan gelen salgınlardan kendi halkını korumak için bugünküne benzer tedbirler almıştı. İzmir/Urla’daki “Karantina Adası” bu tedbirlerden günümüze kadar gelen bir örnektir.

Salgın dönemlerinde hacdan dönenler de karantinada bekletilir, tek tek muayene edilir, gerekli süre dolduktan sonra evlerine gönderilirdi. Osmanlı ceddimiz hekim kontrolünden geçirir, hasta olduğundan şüphelenilenler karantinaya alınırdı.

Kırkbeş günde toplam üç bin yataklı iki hastane inşa edebilen dirayetin kökleri de yine geçmişimizdedir. Geçmişimizi gerektiği kadar bilmeyenler ancak, bu başarılarımızı hayretle karşılar.

Unutmayalım ki biz, bütün aleyhte şartlara rağmen Söğüt-Domaniç aralığına temellerini attığımız devleti 150 yıl içinde üstelik Timur Han’a rağmen, İstanbul’u fethedip “İmparatorluk” burcuna taşıyabilmiş bir milletiz.

İki gün içinde Doğu Roma’nın en muhteşem kilisesini camiye çevirip Cuma namazı kılınacak duruma getirmiş milletin çocuklarıyız.

Temelimiz sağlam, mayamız sağlam, yüreğimiz sağlamdır! Avrupa “tapkınları” ile bilmem ne “sapkınlar”ını dikkate almayın! Onlar millet hayatında “küçük ârıza sayılır.

Doktorlarımızı, sağlık görevlilerimizin ve sağlık kurumlarımızın uyumu ile başarısı dâhi tesadüf değildir: Bunun altında da yine yüzyılların tecrübesi yatıyor.

Osmanlı tıbbi temizlikle, az yemekle, yüksek moralle başlar, ancak arka planında teşhis, tedavi ve derin bilgi vardır.

Ak Şemseddin hastalıkların gözle görülmeyen canlılar tarafından yapıldığını bulan ilk dünya âlimidir. Ülkeyi “Darüşşifa”larla donatan da derin “bilgi”dir (donanımlı ilk hastane 1399’da Yıldırım Bayezid zamanında Bursa’da yapılmıştır. “Darüşşifa”nın ilk başhekimi Tabip Hüsnü’dür. 

Dönemin önemli hekim ve cerrahlarından biri de Şerafeddin Sabuncuoğlu’dur(1386?-1470). Tıp eğitimini 1308’de inşa edilmiş olan Amasya Darüşşifası’nda tamamlamıştır. Sonra aynı yerde hekimliğe başlamış ve eserlerini de burada yazmıştır. 

Eserlerinde tedavi metotlarını en ince ayrıntısına kadar veren Sabuncuoğlu’nun 1465’te kaleme aldığı resimli “Kitâbü’l-Cerrâhiyyetü’l-Hâniyye” isimli eseri muhteşemdir ve Avrupa’da yazılmış tüm tıp kitaplarından daha ayrıntılı ve daha muteberdir. 

Tıp Reisu’l-Etibba (bir nevi sağlık bakanlığı) müessesesini kurarak, başına Kutbeddin Ahmed’i getirmiştir. 

Oğlu Sultan II. Bâyezid de babasının izini tâkip ederek, Edirne’nin Kirişhâne Mahallesi’nde bir “Cüzzamhane” (cüzzam tedavi merkezi) ile bir “bimarhâne” (akıl hastanesi) yaptırmıştır. 

Meşhur seyyahımız Evliya Çelebi, “Seyahatname”sinde Fâtih, Süleymâniye ve Sultânahmet’teki hastahaneleri anlatıyor. 

Klâsik dönemde Osmanlı cerrahları ciddi ameliyatlar yapıyorlardı. Meselâ “alternatif tıp”la meşgul olan Altunîzâde (öl. XV. yüzyıl sonları) idrar darlığı çekenlere başarılı sonda ameliyatları yapıyordu (Şakaik-i Numaniye kaydı).

Osmanlı tıp adamlarının başarılarını ve tıp alanında verilen eserleri saymaya kalksak kitap olur. Bu durumda tarihe “gelmiş geçmiş” nazarıyla bakanlar fena halde yanılıyorlar: Zira “geçmiş” olmadan “gelecek” olmaz.

Türkiye “covid 19” başarısını işte bu birikimin üstüne inşa etmiştir. 

 

Haberle ilgili yorum yapmak için tıklayın.

Yorumlar

Hakikat konuşuyor

Sayın Bahadıroğlu Zilan katliamı hakkında bi yazı kaleme alsan veya programa gündem yapsanz. 15bin insan katledildi. Vebalı siz tarihçilerin boynunadr...
  • Yanıtla

Gamber

Hoca sn yazar daha yeni ikizleri İngiltere'ye gönderdik ve işleri oldu çocukların ve senin ictigin ilacı kim yapıyor ...Osmanlı ilaç çok bulmuş lakin ebegümeci karabuyday bilmem nesi ...ve insanlığın dini imanı olmaz bizi yada ailemizi iyileştiren ister Avrupa ister türk olsun hepsinden razı olsun Allah ...bir yerlere defalarca şirin gözükmek için karıştırmayın artık ne Osmanlı ne Bizans
  • Yanıtla

WhatsApp İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23

Bip İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23

Bip İhbar Hattı

Yaay İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23