Kanuni’den Bali Bey’e mektup 2
Kanuni Sultan Süleyman’ın Malkoçoğlu Gazi Bali Bey’e yazdığı ilginç mektuba bugün devam ediyoruz:
“Halka şefkatle muamele idub ihtiyarlarını baba bilesün. Daha aşağıların (küçükleri) kardeş bilesün. Daha aşağıların oğul bilesün. Oğullarına merhamet ve şefkat idesün. Karındaşlarına ikram eyleyesün. Babalarına ta’zim ve tekrim (hürmet) eyleyesün…
“Asker-i İslâm’a bir vech ile müzâyeka (sıkıntı) çekdüremeyesün. Ve ol diyarlarda mütemekkin olan (oturan) ibadullah (Allah’ın kulları) fukarasın gözleyesün. Sadakaya muhtaç bulunanlarun beyt-ül-mâl-i müzminden kisvetlerin (elbise)… zahirelerin (yiyecek) göresün.
“Fukara Hakk Teâlâ’nın kulıdur. Beyt-ül-mâl-i müslimin ibadullah hakkıdur ve sadat-ı kiramdan ve seyyidlerden (Efendimizin akrabalarından) mütemekkin olmış (yerleşmiş) var ise ism ü resmi ile asitaneme (payitahta) arz idüb bildiresün…
“Miri tarafından vazife tayin olınub Evlâd-ı Resule bir vech ile müzâyeka (geçim sıkıntısı) cekdirmeyesün ve reaya fukarasına ester ve şiiri saf zahirelerinden maada yarını akçe teklif ve rencide olınduğuma kat’a rızam yokdur ki, bizim reâyamuzun rahat-ı halini küffarun reayası görüb reşk eylesünler (kıskansınlar).
“Meyl ü muhabbetleri bizüm canibimize olsun ve kıdvetül kuzatı vel mekarim madin ül fazlı vel kelam mevlana Mustafa Efendi’yi ordu kadısı nasbedüb gönderdim. Vardukda kemal-i mertebe şer-i şerife itaat ve inkıyad idesün. Nucum ül ülema-i mascumun muktezasınca hatir-i atirin rencide eylemeden begayet ittihaz idesün. Zira ulema varis-i enbiyâdur ve bazı kura vakf murad eylemişsün.
Vallahil azim feth olman kurâlarun (köy ve kasabaların) cümlesin vakf bağlarsan makbulümdür. Vakfı murad olınan kurâlarun müfredat defterleri gönder ve senden sonra nesl-i Osmaniyye evlâdından gelen padişahla ve vüzera-yı izam ve mir-i miran ve mir-i liva ve kuzat ve bil cümle ehl-i İslâmdan her kim ki senün evlâduna riayet eylemeye, lânetullahi aleyhim ecmain üzere olsun. Ruz-i mahşer’de davacısı olub husûmet iderüm.
“İmdi ya Gazi Bali Beg! Sen dahi etek dermiyan idüb (ortaya koyup) din-i mübin uğruna ve umur-ı saltanata bezl-i makdur sarfidesün (elinden gelen gayreti göster). Yigidün bahadırlarun saklayasun. Atun yüğriğin besleyesün ve külcün hıfzedesün. Kerem babın güşad eyleyesün (açasın).
“‘Ni’mel Mevla ve ni’men-nasir’ zikrini tekrardan hâli olmayub zahir erenlerün bâtın erenlerün himmetlerini yoldaş kılüb ‘üdü rabbakum tazarru-an ve hufya’ ayetin boynuna hamail (muska) idüb ve benüm hayr-i duam mülahza eyleyüb Hak Sübhanehu ve Teâlâ uğurun açuk eyleye ve ada-i din üzerine daima Asker-i İslam ile seni muzaffer eyleye. İki cihanda yüzün ak ola. Şöyle bilüb Emr-i Şerifümle âmil olasun. Amin, bi Hakkı Seyyiü’l mürselin. Sene 983 (1532)”.
¥
Malkoçoğlu Bali Bey; Sultan II. Bayezid’in kızı Hûma Sultan’ın oğludur. Yani Kanuni’nin yakın akrabasıdır. Üstelik çok başarılı bir komutandır. Böyleyken kayrılmamış, istediği tuğ derrerilmiş, bunun da sebebi detaylarıyla anlatılmıştır.
Kanuni işte bunun için büyüktür, çevresine de işte bu yüzden değerli insanları toplayabilmiştir.
1543 yılında vefat etmiştir. Mezarı Bursa/Yenişehir’de Balibey Camii avlusundadır. Ruhu şâd olsun.
