İstanbul semt isimleri ve Selamsız Ali Efendi

24 Ağustos 2019 Cumartesi

İstanbul’daki eski semt isimlerinin birer hikâyesi var…

“Akaretler” olarak tanıdığımız semt, adını, Sultan Abdulaziz’in Taşlık’ta yaptırdığı Aziziye Camii’nin giderlerini karşılamak üzere kurduğu vakıftan alır. Biliyorsunuz kira gelirinin bir adı da “akar”dır. Bu yüzden semt, “Akaretler” olarak anılmıştır.

Altunizade: Altunizade İsmail Zühtü Paşa’nın yaptırdığı cami, bu semte isim olmuştur. Zira İsmail Zühtü Paşa’nın babası altın alım satımı ile meşgul bir esnaftı. Bu yüzden kendisi “Altıncının oğlu” anlamında “Altunizade” olarak anılırdı.

Cihangir: İsmini, Hürrem Sultan’la Kanuni Sultan Süleyman’ın yirmili yaşlarda salgın hastalıktan vefat eden en küçük oğulları Şehzade Cihangir adına o semtte yaptırdıkları camiden almıştır.

Beylerbeyi: Sultan III. Murad devri beylerbeylerinden Mehmed Paşa’nın yalısı bulunduğu için, bölge “Beylerbeyi” olarak ün yapmıştır.

Çarşamba: Samsun’un Çarşamba’sından göçenlerin yerleşmesi sonucu bölge bu ismi almıştır.

Çengelköy: XIX. yüzyılda kaptan-ı deryalık ve valilik yapmış yiğitlerimizden Çengeloğlu Tahir Paşa’nın bölgeye yaptırdığı mescitten dolayı bu isimle anılmıştır.

Harem: Sarayın haremi için deniz yoluyla İstanbul’a getirilen cariyeler buradaki iskeleye indirildiğinden semt bu ismi almıştır.

İhsaniye: Selimiye Kışlası ile Karacaahmet arasındaki bu mahallenin bulunduğu yerdeki arazi padişah tarafından halka “ihsan” edildiği (bağışlandığı) için semtin adı “İhsaniye” kalmıştır.

Gelelim Selamsız’a: Üsküdar’da oturanlar bu mahalleyi iyi bilir. Semtin ismi Celvetiyye Tarikatı şeyhlerinden “Selami Ali Efendi”den geliyor. Hazretin bir adı da “Selamsız Ali”dir.

Rivayet edilir ki, keramet ehli olduğuna inanılan Selâmi Ali Efendi, vaktiyle adı “Selâmiyye” olan çarşıdan geçerken, çarşı esnafına selam vermezmiş…

Bunun üzerine çarşı esnafı Şeyh Efendi’ye “Selamsız” demeye başlamış. O zamanın zamanında selâmsız geçip gitmek büyük ayıp sayılır, hatta gönül sultanları sadece selamla dahi yetinmez, “Sabah şerifleriniz hayrolsun, hayırlar fetholsun, şerler def olsun, siftahınız helal olsun, rızkınız her daim açık ve bereketli olsun, haram sizden uzak dursun, helal buyursun” diye de dua ederlermiş…

Edep-erkân bu: Lâkin Selâmi Ali Efendi, bunları sayıp dökmek şöyle dursun, çarşı esnafına kuru bir selam dahi vermeden geçip gitmeyi alışkanlık haline getirmiş.

Dilencilere, hatta yabancıları bile selam veren, selamı kelamla buluşturup bereket duaları eden, bir cepkensizle saatlerce konuşarak ikna etmeye çalışan Selami Ali Efendi’nin bu tavrı, sonunda esnafı isyan ettirmiş: Durumu Esnaf Şeyhi’ne şikâyet etmişler: “Selâmî Efendi bize selâm vermiyor!” 

Esnaf Şeyhi doğru Selâmiyye Dergâhı’na gidip Ali Efendi’ye bu işin sırrını sormuş. Selâmi Ali Efendi gülümsemiş bıyıkaltı, Esnaf Şeyhi’nin elinden tutup Selâmiyye Çarşısı’na götürmüş. 

“Esnafın yüzüne gönül gözüyle bak” diye de tembihlemiş.

Esnaf Şeyhi sağındaki-solundaki dükkânları işletenlere gönül gözüyle bakar bakmaz, şaşırmış: Zira kimisi ayı, kimisi köpek, kimisi tilki, kimisi domuz, kimisi sırtlan ve çakal şeklinde gözükmüş gözüne: Dehşet içinde kalmış. 

Selâmi Ali Efendi sormuş Esnaf Şeyhi’ne: “İç yüzlerini gördün mü?”

“Gördüm Şeyh’im!”

“Peki sen böylelerine selam verir misin?”

“Veremem, verilmez!”

“Ben de veremiyorum. Zira her baktığımda iç yüzlerini görüyorum.”

Mevlâna boşuna mı, “Ya göründüğün gibi ol, ya olduğun gibi görün” diyor?

Üsküdar semtindeki “Selamsız Mahallesi”nin hikâyesi bu kadar… 

Geriye sadece bir “ibret dersi” kalıyor ki, o da alabilene!

 

Günün Özeti

YORUM YAZ

  • Şehbaz Şehbaz 16 gün önce
    Bu medenîlerden çoğu, eğer içi dışına çevrilse kurt, ayı, yılan, hınzır, maymun postu görülecek gibi hayale gelir. RN-Sünuhat Tüluhat İşârat/46
  • unutturulanlar ve uydurulanlarunutturulanlar ve uydurulanlar22 gün önce
    Uydurukçası: Hadımköy; aslı: Haadimköy/ Uydurukçası: Ahırkapı; aslı: Aahirkapı/ Uydurukçası: Tahtakale; aslı: Taht el-kal' a/ Uydurukçası: Azapkapı; aslı: Ahzabkapı/ Uydurukçası: Solfasol; aslı: Zülfazl/ Uydurukçası: Elazığ; Aslı: El- Aziz ve daha neler neler..
  • Süleyman Sırrı DinçerSüleyman Sırrı Dinçer22 gün önce
    Çok..enteresan..sağol..hocam..Bağlarbaşı-Üsküdar-İstanbulda..Selamsız..mahallesinin..yakınında..baba..evimiz..var..bunları..bilmiyordum..Kalemine..bilgine..belagatına..sağlık..bereket..olsun.
  • MüslümanMüslüman22 gün önce
    Sabah "günaydın",öğleden sonra "tünaydın",akşam olunca "iyi akşamlar",yatarken "iyi geceler"...Selamünaleyküm ise hepsini kapsar her zaman söylenir.O zaman sonuna kadar Müslümanca selamlaşmaya devam...
  • ibrahimibrahim22 gün önce
    Bir Selamsız'lı olarak bilgilendirmeniz için teşekkürler.
  • Vahdet M.GVahdet M.G23 gün önce
    1400ASIR…İSLAM*** ALİMLERİNİN –***ANADOLU****-BÜYÜKELÇUKLU.---.YÜCE *****ECDADIMIZ *****OSMANLI*****PADİŞAHLARIN ******KOMUTANLARIN*****HALKA ***FAYDA ***SAĞLAMIŞ***KİŞİLERİN******İSİMLERİNE***İSTAN**PAŞA****DAR,,,,DE ..GETİREREK.***SEMT,---İLÇE---İSİMLERİ ---OLABİLİRDİ…TAMAM…ORADA ..BULUNAN…SEMBOL….ETKİ ***YAPMIŞ…YAPI *****OLABİLİR ****YİNEDE ** MAKUL….VE …MANTIKLI***..ESTETİK.****.İSİM *******OLMALI****GÜZELANTALYAMIZDA…---MANTIK---DIŞI---DENİZ….. KIYISINDA…((((KARPUZ—KALDIRAN(((---ÇALLI—((((-ŞARAMPOL*((((***SAÇMA ***İSİMLER MEVCUT….ŞARAMPOL…..FRANSIZCA…. BİR ….KELİME…KARPUZ ….KALDIRAN…..BİR …FALEZE DÖKÜLEN ……DERE ….(((((.KARPUZLARI …..KALDIRIRMIŞ…))))…DOLMUŞTAYIZ…..BİR ..BAYAN…...ŞÖFERE…(((((…KARPUZ…..KALDIRANA ))))……GİDİYORMUSUNUZ…….DEDİ…….BİR ***EDEBİYAT*****COĞRAFYA****10*** YAŞINDAN*** BERİ****SEVDALISIOLARAK (ŞİMDİ..49..YAŞINDAYI………NE……. KADAR…..SAÇMA….…BİR ….İSİM…. YAA……… BU… DEMEDEN*** KENDİMİ*** ALAMADIM*****İSTANBULDAKİ…BÜYÜKBAKKAL…HADIMKÖY….OKMEYDANI..ŞİŞLİ..SİRKECİ…BEBEK..NASIL… İSİMLER…BUNLAR???? …ÜSTELİK ….KÜLTÜR…. ŞEHRİMİZ…İSTANBUL… DEMEK …SADECEANADOLU …..ŞEHRİ ….DEĞİL ….ÖNASYA…..ASYANINDA…..AVRUPANIN…ŞEHRİ…(YURT …DIŞINDA …BİLET… ….ALIYORUZ…….BİR ÜLKEDE….…BİLET KASİYERİ…SABİHA İSMİNİ SÖYLÜYOR…((((GÖKÇEN )))ÇATALLI …İSMİ …… SÖYLEMEKTE….. ZORLANIYOR.)VS.GÜZEL..İSİMLERDE …MEVCUT..GÜNEŞLİ…..ÜSKÜDAR…FATİH….LALELİ…ESENLER DAVUTPAŞA….ŞİLE…...SİLİVRİ……BU… KÖYLERİ …SONU …İSTANBUL…...KÖYLERİ…İNGİLZİLER…...YAPTIRDI…...ACABA…CUMHURİYETTEKİ… ADAMLARA…… İNGİLİZLER…… EMRİ …VAKİİ..İŞLER YAPTIRMIŞLAR…..LOZANDAKİ..GİBİ….LONDRA……HARİTASINI…AÇIN …… SON …..ADI ..…KÖYLE….. BİTEN.. …İLÇE ….İSİMLERİ…. VAR…….İNGİLİZCE …..VİLLAGE…..SAYGILARIMLA
  • Vahdet M.GVahdet M.G23 gün önce
    SELAM,YAVUZ ABİ ,KİTAPLARINIZI OKUDUK HİKAYESEL YÜCE ECDADIMIZIN PADİŞAHLARLA BAŞLAYAN HİKAYELERİNİZİ.........BENTÜRK DİLİ VE EDEBİYATINIDA OKUYORUM..2 İNCİ SINIFTAYIM...BASİT ANLATIM AMA İÇERİĞİ ZENGİN VE GÜZEL...BEN BU GÜZEL İSTANBULUMUZUN...KÜLTÜR ŞEHRİ OLAN SEMT ,İLÇE ,İSİMLERİNİ .BİR COĞRAFYA AŞIĞI...FİLOLOJİ AYNI ZAMANDA BİR TÜRLÜ KABUL EDEMEDİM(YÜZ YIL BATIYI ÖRNEK...ALDIK..MODAYA..OTOMOBİLİN VİDASINA KADAR...BİR EDEBİYATÖĞRETMENİMİZ..FRANSZILAR ATOM..BOMBASININİSİMİNİ LÜĞATLARINA KOYMAK İÇİN 3 GÜN DÜŞÜNMÜŞLER..(.EDEBİYATIMIZI..DİLİMİZİ MAHVEDEN.ERMENİ..LEKELİ CUMHURİYETTE TÜRK DİL KURUMU BAŞKANI..FRANSIZCADANKELİMELERİTELEFFUZU UYDURURARAK.. MAHVETMİŞTİR...FRANSIZLARBOŞ YERE MECLİS ONLARIN UYDURMA SOYKIRIMINI DESTEKLEMİYOR.....700 BİNE YAKIN ERMENİDE FRANSADA VARMIŞ.)KÜÇÜKÇEKMECE,BÜYÜKÇEKMECE,BAKIRKÖY,HADIMKÖY...KAZLI ÇEŞME,,AYRILIK ÇEŞME,TERAZİ DERE...BURADA SAYAMAYACAĞIM.AHENKSİZ -YER MANTIK DIŞIK ,HELE BİR KISIKLI VAR ..SAYIN CUMHURBAŞKANIMIZIN YAŞADIĞI YER BİR AN ÖNCE DEĞİŞMELİ BURAYA************YILDIZ DOĞAN*******İSMİ KONULMALI NA ACI Kİ BELEDİYE ...CHPYE GEÇTİ..BURASI KISIK OLAMAZ..BİR DÜNYA LİDERİ DOĞDU ,OTORİTER OLARA.18 YILDA ...ÇİN GİBİ EKONOMİDE ..DEVRİM YAPTI..UÇAĞA..ARTİSTLER..İŞ..ADAMLARI..BİNERDİ.......BİRDE AVRUPADA ÇALIŞAN GURBETCİLER..MARK...STERLİN..FRANK..KAZANDIKLARI..İÇİN...ŞİMDİ NORMAL VATANDAŞ BİNİYOR......BU HAYAL EDİLEMEZDİ...1985--90ARASINDA BİR MAGAZİN PROĞRAMI VARDI....İZMİRDE BİR VATANDAŞA..GÜNER..ÜMİT İSİMLİ SPİKERDIŞARDA SORUYOR..EN BÜYÜK İSTEK..VE HAYALİNİZ NEDİR...SÖYLEYİN BİZ GERÇEKLEŞTİRELİM..İMKANIMIZ..ÖLÇÜSÜNDE...UÇAĞA...BİNMEK..DEDİ....TRT..PROĞARAMI OLDUĞU İÇİN..THY BİNDİ...ADAM ..ÇOK MUTLU ..OLMUŞTU..'''YERDEN KESİLDİKMİ'''DİYEREK HEYACANLIYDI ...ÖRNEKLERİ ÇOĞALTABİLİRİZ..HIZLI TREN BOĞAZA TÜP GEÇİT.........................KÖPRÜ...HAVAALANI..AKDENİZ ANTALYA YOLU TÜNELLERİ..YILLARCA..DEMİREL..DİĞERLERİNCE İHMAL EDİLDİ....NE YAZIK Kİ ANTALYA CHPYE OY VERDİ.................İSTANBUL ÖYLESİNE..SAYGILARIMLA.

Günün Özeti