Ahlâk eğitiminin önemi

İnsanın güzel ahlâka sahip olmasında eğitim önemli bir yere sahiptir. Ahlâk eğitiminin esasını ahlâk kurallarını öğretmek oluşturmaktadır. Ahlâk eğitiminin gayesi, insanları kötü ahlâktan korumak ve iyi ahlâklı olmalarını sağlamaktır. Ailede ve okulda çocuklara iyi ve kötü ahlak hakkında doğru bilgiler verilmeli, Çünkübaşarılı ve mutlu olmanın yolu eğitimden geçer.

 

Hz. Muhammed (s.a.v.) tebliğine başladığı ilk günden itibaren samimiyetle insanların davranışlarının güzelleştirilmesi için çaba sarfetmiştir. Hz. Peygamber (s.a.v.)’in Ahlâk eğitimindeki başarısı tarihen sabittir.

 

Ahlâk eğitiminin temeli nefis terbiyesidir. Yeryüzündeki mücadelenin en çetini de nefisle olan mücadeledir. Çünkü nefis, bütün kötülüklerin kaynağıdır. Onun için, küçük yaştan itibaren kuvvetli bir eğitimle kontrol altına alınması gerekir. Bu nedenle nefis ve şeytana karşı çok dikkatli olmamız gerekiyor.

 

Nefis kontrolü için şu ölçülere riayet edilmesi gerekir:

 

1. Kızmadan problemleri çözmek

 

İnsan kızgınlık anında, insafsız bir hâkimdir. Başkalarına zulmedebileceği gibi, kendisini de haksızlığa uğratabilir. Yersiz kızılmaması konusunda Hz. Muhammed (s.a.v.)’in pek çok tavsiyeleri vardır. Meselâ gerçek pehlivanın “Kızgınlık halinde nefsine hâkim olan kimse” (Müslim, Bir 30) olduğunu bildirir.

 

2. Sorumluluk kabul etmek

 

Hz. Peygamber’in eğitimi, hem ferdi hem de içtimai sorumluluk getirmekteydi. Fakat bu sorumluluklar, ferdi farklılıklar dikkate alınarak yüklenmiştir. Yani, hepsi de yerine getirilebilecek özelliktedir. Bu sebeple herkes, bulunduğu durumla ilgili olarak teker teker yaptıklarından sorumludur. (Müddesir, 74/38)

 

Çünkü insan başıboş yaratılmış değildir. (Kıyame, 75/36) Peygamberimiz şöyle buyurur: “Hepiniz çobansınız idare ettiklerinizden sorumlusunuz.” (Buhari, Cuma 11) Bir insanın sorumluluğu ne ise, o sorumluluklarını en iyi şekilde yerine getirmeye gayret etmelidir.

 

3. Bilgi sahibi olmak

 

Bilgisizlik çok kere kızgınlığa yol açar. Bilen insan yersiz kızmaz, zulmetmez ve acele karar vermez. İlim insanı başta aşağılık kompleksinden kurtarır. Her şeye, hâkim bir tavırla bakmayı sağlar. Böyle olunca da problemler kızmadan ve büyütülmeden çözülür.

 

Peygamberimiz şöyle buyurur: “İslâm güzel ahlâktır.” İbadetlerden gaye, insanlarda güzel ahlâkın oluşturulmasıdır. Nitekim namazın bir faydası da kötülüklerden alıkoymasıdır. (Ankebut, 29/5) Oruçtan gaye takvayı öğrenmektir. Zekât her yönüyle dert ortaklığıdır. Hac da çeşitli yolarla ahlâkın düzelmesine yardımcı olur. En azından başkalarına yardım etmeyi ve dertlerine ortak olmayı öğretir. İbadetlerdeki gaye, güzel ahlâka teşviktir.

 

Zaten ayet ve hadisler güzel ahlâka teşvik etmekte ve kötü ahlaktan da sakındırmaktadır. Güzel ahlâk sahibi olan kişiler hem kendisine, hem ailesine, hem de topluma faydalı olur. Güzel ahlâk sayesinde insanlar ferdi, ailevi ve sosyal hayatta; sevgi, saygı, doğruluk/dürüstlük, şefkat, merhamet, adalet, kanaat, sabır, şükür, yardımlaşma, fedakârlık, mütevazılık, cömertlik gibi güzel davranışlarla mutlu ve huzurlu olurlar.

 

Kötü ahlâklı insanlar da hem kendisine hem de çevresine zarar verir. Kötü ahlaklı kişiler; içki, kumar, zina, eşcinsellik, faiz, taciz, tecavüz, haksızlık, ahlâksızlık, adaletsizlik, hırsızlık, rüşvet, kıskançlık, cimrilik, israf, gıybet, dedikodu, yalan ve iftira gibi kötülüklerden dolayı dünya ve ahirette bunun zararını görürler. Bu nedenle dünya ve ahirette mutlu ve huzurlu olmak istiyorsak hem kendimizi hem de çocuklarımızı kötü huylardan, kötü alışkanlıklardan koruyalım ve güzel ahlâklı olmaya özen gösterelim!