Devlet “vergi yüzsüzleri”ne neden bu kadar yüz verir?

19 Eylül 2019 Perşembe

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), geçtiğimiz günlerde çok dikkat çekici bir liste yayınladı. Devlete 1 milyon liradan fazla vergi borcu bulunan mükellefleri internet sitesinden tek tek sıraladı. 

Bahse konu listeye göre, 31 Aralık 2018’de vadesi geldiği halde 30 Haziran 2019 itibarıyla ödemesini yapmayan 47 bin 32 vergi mükellefi var. Bunların ilk 100’ünün toplam borç tutarı 44 milyar 301 milyon 511 bin 513 lira. Listede yer alan ilk 50 şirketin vergi borcu ise 30 milyarı buluyor. 

Devlete 1 milyon liranın üzerinde vergi borcu olan mükelleflerin sayısı bir önceki yıl 31 bin 56 imiş. Son açıklanan rakamlar, “vergi yüzsüzleri”nde bir yıl önceki listeye göre sayısal olarak 15 bin 976, oransal olarak ise yüzde 51’lik bir artış olduğunu ortaya koyuyor.

Aslında yukarıdaki rakamlara affedilen vergileri de eklemek lazım. Onları da hesaba kattığımızda zannediyoruz yekûn çok daha fazla olacaktır.

Bize göre bu tablo son 17 yılda çıkarılan 9 vergi affının Maliye’nin vergi tahsil kabiliyetine çok büyük zararlar verdiğini, devletin bu konuda tam bir acziyet içinde olduğunu gözler önüne seriyor.

¥

Şurası bir gerçek ki, vergilemede adaletin sağlanabilmesi, en başta eşit durumdakilerin eşit muameleye tabi tutulmalarına ve verginin ödeme gücü ile orantılı olmasına bağlı. Fakat biz bu teorik bilgiyi bir türlü pratiğe geçiremiyoruz. Israrla, yüksek olması, toplumun geliri düşük bölümü için handikap oluşturan dolaylı vergiler aracılığıyla gelir elde etmeye çalışıyoruz.

Para babalarından da geçimini zar-zor temin edenden de aynı oranda alınan dolaylı vergilerle vergi adaletini sağlayabileceğimiz yanılgısına kapılıyoruz.

Türkiye’den 8-10 kat fazla milli gelire sahip ülkelerde dahi dolaylı vergi oranları bütün vergiler içinde yüzde 30’u bulmazken, biz yüzde 65’ler civarındaki dolaylı vergi oranıyla bu alanda 92 ülke içinde ilk sırada yer almaktan hiç de şikayetçi olmuyoruz.

Şimdi diyeceksiniz ki, dolaylı vergilerde adalet yok da kademelendirilebilmesi mümkün olan, yani az kazanandan az, çok kazanandan çok alınabilecek doğrudan vergilerde adalet var mı sanki?

Orası öyle.

Doğrusu, uygulamaların yetersizliği, denetimlerin istenilen seviyelerde olmaması gibi faktörler sebebiyle doğrudan vergilerde de toplumsal barışı senelerdir tesis edemiyoruz.

Düşünsenize, adamın 1.5 milyar TL, yani eski parayla 1.5 katrilyon vergi borcu bulunuyor, lakin devlet bu şirketin sahibinin hesaplarına e-haciz koyamıyor.

Fakir-fukaranın unuttuğu en ufak bir vergi borcu için anında hukuki işlemleri başlatarak tebligat gönderen Maliye, milyarlarca liralık vergi kaybı karşısında ancak liste yayınlamakla yetiniyor.

Dar gelirli vatandaşın vergisini daha maaşı cebine girmeden kesen devletin, “yüzsüz” 100 kodamanın üstüne yattığı 44,3 milyar liraya bu denli kayıtsız kalması hakikaten içler acısı.

İlgililerinden “Gelir vergisi, kurumlar vergisi gibi doğrudan vergileri toplamakta zorlanıyoruz” açıklamalarını çokça duyuyorduk ama vergi tahsilatları hususundaki vahametin bu boyutlarda olduğunu inanın hiç tahmin etmiyorduk.

Öyle gözüküyor ki, şu işe bir an önce el atılıp çekidüzen verilmesi şart.

 

Günün Özeti

YORUM YAZ

  • GerçekGerçek1 ay önce
    Yahudi serefsizler i müslüman kadını şehit etmişler. Allah rahmet eylesin mekanı cennet olsun. Şimdi biz bu kadar sessizken Allah bize merhamet eder mi .
  • mustafamustafa1 ay önce
    aracımın ocak temmuz motorlu taşıtlar vergisinden dolayı tüm hesaplarıma elektronik haciz uygulandı denkleştirdikte ödedik şükür nedense haciz hep garibana zenginlerin bahaneleri sebebleri ödememek için hep var ama gariban sıradan vatandaşsan devlet direk ümüğüne çöküyor
  • DervişDerviş1 ay önce
    Güzel bir konuya değinmişsiniz teşekkür ederim.benim bir tespitin var siz aktarayım.belki bir gün yaparsınız yetkililer okur.bildiğiniz gibi her okul öğrenci kıyafeti için bir merdiven altı imalatçı mağaza adresi veriyor.gittim verilen adrese çok pahalı ve dış vermiyorlar.armalı soygun diye gazetelerde çıktı.bu kıyafetleri satanlar vergiden muaf mı?devlet takip etmiyor mu.10 okua elbise yapsa her okul 1000 kişi desen vergi kaybını siz hesaplayınız.b öyle binlerce kıyafet satan var.müdürler velileri bu merdiven altı yerlere para kazandırıyor ama devlet vergiden doayı zarar ediyor.bir operasyon yapılmalı kaç bin elbise satmış hepsi vergilendirilmeli.müdürler bunun farkında mı acaba.teşekkürler.
  • ÜnalÜnal1 ay önce
    O vergisini ödemeyen çok muhterem işadamlarının yaşamlarına oğullarının kızlarının yaşamlarına bir bakin Türkiye köylüsü kentlisiyle çalışıyor ama bu pek muhterem insanlar yetmediği için suriye afganistan ve BI cümle afrika ülkelerinden insan getiriyorlarki biraz daha az parayla daha çok para Kazansinlar ve bu ülkede kazandıkları parayla yurt dışında çocuklarına eğitim kendilerine mulkler alıyorlar adamlar ülke için çırpınıp duruyorlar benim yazdığım şeylere BAK bu vatansever işadamlarından birisi londra da sokak satın almış artık ev rezidans kesmiyor benim sokağın dönemi başladı kime sokarak aldilarsa o sokağı
  • eyüp yılmazeyüp yılmaz1 ay önce
    sn yazar.sallıyorsun.. hemde desteksiz.piyasanın fiili işleyişinden bihabersiniz!öyle anlaşılıyor.. hiçbir iş adamı keyfe borç takmaz. binde bir iki dolandırıcı tipini geç.. bu bahse konu borçların yarısı faiz olması mühtemel.. esnaf ve iş dünyasının malı mülkü varsa tabii sgk ve verginin icrasındadır..donuna kadar esnaf faiz( devletinki katmerli) batağındadır.bürökratın çıkıp zırvalamasına bakıphüküm asla verme...akıllı ol. 
  • Ömer TayyarÖmer Tayyar1 ay önce
    Anadoludaki vergi daireleri içler acısı personel eksikliği hat safhada ben usakliyim usaktan örnek vereyim personeli yaşlanmış is yoğunluğun dan bıkmış hastalarında hastaneye dahi gidemez olmuş yıllık iznini kullanamaz olmuş mesailer kaldırılmış aldıkları fonlar kaldırılmış eşit ise eşit maaş sistemi ile maaşları azalmış özlük hakları elinden alınmış. Aynı eşit ise eşit ücretten çalışan gelir uzmanları yararlandirilmayip 2200 ek gösterge ve az maaş ödenmiş diğer uzmanlara karşın böyle bir kurum nasıl verimli olur az maaş az memur çok is vergi dairelerinde olmuyor. Açık çözüm bulunması lazım. O zaman yetki verilir icra memurları yoklama memurlari alınır gelir uzmanlarına inceleme yetkisi verilirse bu borçlu sayısı %30 kara düşer vergi tabana yayilir.
  • ÖmerÖmer1 ay önce
    Tamamen doğru oğlumun küçük borcu için e haciz yapıldı o da bir kaç ay gecikmiş vergi için. Trilyon vergi borcu olanlara bir şey yok bu nasıl iş . Futbolcu trilyon alır vergi ödemez mutlaka vergide adalet sağlanmalı Ak parti bütün hizmetleri yanında bu konuda niye reform yapmıyor
  • Doğan Doğan 1 ay önce
    Sayın yazar tespitiniz ve yaklaşımınız için şükranlar sunuyorum
  • Doğan Doğan 1 ay önce
    Zaten adalet olmadığını biliyoruz. Adalet olmadığı gibi adaleti sağlamak için bir çabada yok. Bu vergi arızaları, arsizlari milli gelirde payı artan %20 nin içindedir zaten. Ama onlar için dert değil,nasıl olsa af çıkar,küçük bir krizde hükümet onları destekler,Yeni paketler acar, ötv yi kaldırır ki araçlarını yenilesinler, Yeni eşya alsınlar. Işten çıkarılan krizin faturası kesilenmilli gelirde payı azalan %20, zavalli bizler.ilahi Adalet var ya ona sığınıyoruz.
  • Mustafa Mustafa 1 ay önce
    Mustafa Kemal kimlik alırken Kemal li.. KAMAL DİYE DEĞIŞTİRDİMİ?? İNTERNETE KİMLİĞİ MUSTAFA KAMAL DİYE YAYINLANIYOR. doğru mu?

Günün Özeti