ABD’ye güvenen ülke ve örgütler, Zelenski’nin akıbetinden dersler çıkarmalı…
ABD’ye güvenen ülke ve örgütler, Zelenski’nin akıbetinden dersler çıkarmalı…
MEHMET KOÇAK
Bir haftadır ortalık toz duman...
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, ABD Başkanı Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance ile Oval Ovis’te diplomasi dünyasında kameralar karşısında görülmemiş türden bir tartışma yaşanmış olması efkâr-ı umûmiyede şaşkınlığa sebep oldu.
Televizyon kanallarında canlı yayınlanan eşi benzeri görülmemiş o tartışmada, bir yanda ABD Başkanı Trump, diğer yandan Yardımcısı JD Vance, tarafından çok ağır sözlerle eleştirilip suçlanmaları, hakaret düzeyinde azarlanmaları, gerçekten onur kırıcı ve de utanç vericiydi.
Çünkü devletlerarası ilişkiler ve dış politika bağlamındaki var olan temayüllerin altüst eden, siyasi nezaket kurallarının hiçe sayıldığı, ayrıca diplomasinin olağan ağırbaşlı işleyişi yerine parmak sallama, bağırma ve göz devirmelere dönüşen Oval Ofis’teki Trump-Zelenski görüşmesi kelimenin tam anlamıyla hem bir skandal hem de tam bir kepazelikti.
Böylece, Başkan Trump ile Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenski, planlandığı gibi ‘nadir toprak elementleri’ ile ilgili anlaşmaya değil, Oval Ofis’te yaşanan skandala imza atmış oldular.
*
Daha dün, Washington’da Başkan ve diğer üst düzey yetkililer tarafından çiçeklerle karşılanıp ABD Kongresinde konuşturulan ve de ayakta alkışlanıp bir kahraman ve ABD’nin dostu olarak takdim edilen Zelenski, Amerika’da bir müttefik iken, bugün adeta bir düşman muamelesi gördü.
Herkesin merak ettiği soru şu:
“Trump bunu neden yaptı”
Trump bunu yaparak aslında hem dünya siyasilerine, devlet ve hükümet yetkililerine hem de Ukrayna halkına mesaj vermiş oldu.
Bir yandan, tüm bu despotik hamleleri gerçekleştiren Trump, Zelenski üzerinden başta Avrupa olmak üzere müttefik ülkeler ile tüm milletler camiasına “Ben buyum ve biz Amerika’yız ve de güçlüyüz bizi böyle kabul etmeye mecbursunuz” mesajını vermiş oldu.
Diğer yandan ise suçlayıcı ağır ifadelerle itibarsızlaştırmak istemesinin sebeplerinden biri ise Ukrayna’ya yaptırmaya zorladıkları seçimlerde Zelenski ve ekibini devirmektir.
Ayrıca; Trump, Zelenski’ye “Ya bir anlaşma yaparsın ya da biz yokuz” diyerek, Ukrayna’yı kendi kaderiyle baş başa bırakma tehdidinde bulunmuş olması, kendini üstün görme, kibir ve güç zehirlenmesinin bir sonucu olduğu ise bir diğer gerçektir.
Diğer bir ifadeyle kendini dünyayı değiştiren, cesur ve kararlı bir kahraman gibi gösterme hastalığıdır.
*
Oval Ofis skandalı dünya başkentlerini nasıl etkiler?
Şaşırtıcı olduğu kadar sarsıcı ve onur kırıcı olan Trump-Zelenski skandal görüşmesinden sonra Washington-Kiev ilişkileri nasıl olacak? Sorularının cevapları, bundan sonrası sürecin nasıl şekilleneceğini gösteren işaretler vermektedir.
Şöyle ki;
Rusya elde ettiği Ukrayna topraklarını ilhak edeceğe benziyor. Savaş durdurulamaz ise Ukrayna’nın daha çok toprak kaybedeceği ise muhakkaktır.
Ayrıca, Ukrayna’nın madenlerini Rusya ile ABD tarafından gasp edileceği gibi Trump-Putin ortak projesine göre ise Ukrayna’da teslimiyetçi bir yönetimini seçim oyunuyla işbaşına getirecekleri kuvvetle muhtemeldir. Yani bundan sonra Zelenski ve onun ekibi Ukrayna’da olmayacak.
Diğer yandan, tüm bu tarihi gelişmelerle bölgesel düzenlemeler yapılır iken, Trump, Avrupa ülkelerini devre dışı tutmakta kararlı görünüyor.
Her şeyden önce Zelenski, iki seçenekten birini tercih etmeye mecbur kalacaktır. Ya istifa edip kenara çekilecek veya kendisine yapılan tüm hakaretleri sineye çekip Trump’a teslim olacak.
Çünkü ABD desteği olmadan Rusya ile savaşı devam ettirme imkânı yok. Ayrıca, Avrupa’nınkendisini sahiplenip desteklenmesi yeterli olmayacaktır.
Son söz olarak ifade etmek isterim ki, ABD’ye güvenen ülke ve örgütler, Zelenski’nin akıbetinden ders çıkarmalı ve yanlışlarından dönmelidirler.
Unutulmamalı ki, “Son Pişmanlık Fayda Vermez” boşa söylenmiş bir atasözü değildir.