3Türkiye ile BAE ilişkilerinde yeni dönem
Başkan Erdoğan’ın öncülüğündeki hükümetin, hem iç hem de dış politikada çok yönlü yeni arayış ve alternatif modellere yöneldiği dikkat çekmektedir.
Uluslararası sistemin dönüşümden geçtiği günümüzde Türk dış politikasının da dinamik bir şekilde kendisini yeni döneme uyarlamayı başardığı görülüyor.
Geleceğe ilişkin gerçekleştirmesi mümkün olabilecek hedefleri içeren yeni bir dış politika vizyonunun temel ilkesi ise “Türkiye’nin dostları artırıp düşmanlıkları azaltmak”tır.
Yeni dış politika yönünde Ermenistan ve Mısır ile karşılıklı gelişmelerin sonucu yeni ilişkiler kurulmuştur.
Ayrıca yakın zamana kadar uluslararası alanda ve birçok bölgesel sorunda birbirlerini “düşmanca” davranmakla suçlayacak kadar ilişkileri bozuk olan Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) arasındaki ilişkiler, normalleşme çabaları karşılıklı ziyaretlerle somutlaştırdı.
•
Ağustos 2021’de BAE Ulusal Güvenlik Danışmanı Tahnun bin Zayed el-Nahyan’ın, Kasım 2021’de ise BAE’nin fiili lideri Abu Dabi Veliaht Prensi Muhammed bin Zayed el Nahyan’ın Ankara ziyaretleri ile yeni bir döneme geçilmiş oldu. Başkan Recep Tayyip Erdoğan ilegörüşme sonrası Türkiye ile BAE arasında, 9 alanda Türkiye’ye doğrudan yatırımları içeren anlaşmalar imzalanmasıyla başlayan o yeni dönem, Başkan Recep Tayyip Erdoğan’ın Birleşik Arap Emirlikleri’ne düzenlediği ziyaretiyle pekiştirilmiş oldu.
Erdoğan’ın ziyareti öncesi Abu Dabi’de bulunan ülkenin en yüksek binası Burj Halifa’ya Türk bayrağı yansıtılması, Türkçe “hoş geldiniz” yazılması ve muhteşem karşılama düzenlenmiş olması yeni dönemden ve kurulan ilişkilerden duyulan memnuniyetin bir işaretiydi.
İki günlük resmi ziyaretin ilk gününde Türkiye ile Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) arasında savunma sanayii, sağlık, iklim değişikliği, teknoloji, kültür, tarım, ticaret, ekonomi, kara ve deniz taşımacılığı, alanında 13 anlaşma imzalanmasıyla kurulan yeni ilişkiler bir ileri safhaya taşınmış oldu.
Başkan Erdoğan’ın “Türkiye, dış politikada çıkarları ile barış ve istikrar arasında denge kurmaya çaba sarf eden nadir ülkelerden birisidir. Türkiye olarak, Birleşik Arap Emirlikleri’nin güvenlik ve istikrarını kendi ülkemizin güvenlik ve istikrarımızdan ayrı görmüyoruz. Önümüzdeki dönemde bu bağlamda da iş birliğimizi derinleştirmenin önemine gönülden inanıyoruz” ifadelerine, ülkede yayımlanan Khaleej Times gazetesinin Türkiye özel ekinde geniş yer verilmesi, Türkiye ile BAE arasında başlatılan yeni döneme verilen önemin bir ifadesidir.
Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) ait hava yolu şirketi Fly Dubai’nin, 2 Mart 2022 itibarıyla İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı’na (SAW) uçuşları başlatacak olması, dokuz yıllık gerilimin ardından ikili ilişkiler ve karşılıklı ziyaretlerle normalleşmesi sürecinin bir devamıdır.
Dış politikada yeni vizyon ve misyon odaklı politikalarla kısa zamanda elde edilen kazanımlar ile ileriye dönük yeni hamleler sayesinde bazı olumsuzlukların giderilmiş olduğu açık ve net olarak görülmektedir.
•
Türkiye ve BAE’nin, ABD ile yaşadıkları krizler bağlamında benzer kaderi paylaşıyor olmaları iki ülkeyi yakınlaştırdı.
Farklı gerekçelerle de olsa hukuka aykırı biçimde iki ülkeye de F-35 satmaması, ABD’nin Türkiye ve BAE’nin güvenlik kaygılarını anlamaması veya anlamak istememesi ve daha birçok sebep Türkiye-BAE arasında ABD’ninyanlış politikalarıüzerinden bir yakınlaşma sinerjisi oluşturdu.
Ayrıca Türkiye-BAE normalleşmesi, ABD-Rusya-Çin arasındaki küresel siyaset denkleminde önemli bir yere oturuyor. Çin için BAE kapsamlı stratejik ortak iken Türkiye’nin de stratejik ortak olarak tanımlanıyor olması hem Türkiye hem de BAE için siyasi ve ekonomik alanda önemli bir kazanımdır.
Çünkü küresel siyaset denklemi açısından önemli ikinci dinamik ülke olan Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) sadece kendi aralarında değil, aynı zamanda Suriye, Libya başta olmak üzere Ortadoğu ve Afrika’da ortak ilişkilerle etkili politikalar geliştirme potansiyeline sahipler.
