Dokunulmazlık Kalktı, Tutuklama Olabilir mi
Bence bazı suçlar yönünden milletvekillerinin dokunulmazlığı zaten yoktu. Anayasal düzene karşı, terör örgütleriyle kol kola davrananların dokunulmazlık zırhından yararlanmaları zaten mümkün değil di.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Anayasa’nın 83. Maddesi’nin 2. Fıkrası’nın 1. Cümlesini, anayasa değişikliği resmi gazetede yayımlandığı tarih öncesinde fezlekeleri ilgili mercilere ulaşmış suçlar bakımından askıya aldı.
Askıya alınan cümle aynen şu şekilde;
“Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen bir milletvekili, Meclis’in kararı olmadıkça tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yargılanamaz.”
Bu cümle, değişikliğin yürürlüğe girmesinden önce fezlekesi ilgili mercilere intikal eden dosyalarla da sınırlı olarak yürürlüğü askıya alındı.
Yani söz konusu suçlar bakımından milletvekilleri tutulabilir, sorguya çekilebilir, tutuklanabilir ve yargılanabilir hale geldi.
Ancak Anayasa’nın 83. Maddesi veya dokunulmazlık tümüyle askıya alınmadığı için, uygulamada Anayasa’nın başka hükümlerinin tutuklamaya, hatta sonuçta bir ceza verilir ise bu ezanın uygulanmasına engel olabilir.
Anayasa’nın 83. Maddesi’nin 3. Fıkrası aynen şu hükümleri taşıyor.
“Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi hakkında, seçiminden önce veya sonra verilmiş bir ceza hükmünün yerine getirilmesi, üyelik sıfatının sona ermesine bırakılır; üyelik süresince zamanaşımı işlemez.”
Diyelim ki, milletvekilleri hakkında yargılama yapıldı ve ceza verildi, bu ceza da kesinleşti. İnfaz süreci derhal başlıyor mu? Hayır. İnfaz sürecinin başlaması için milletvekili sıfatının sona ermesi gerekiyor.
Milletvekili sıfatının nasıl sona ereceği Anayasa’nın 84. Maddesi’nde düzenlenmiş. Buna karşı iptal davası süreci de Anayasa’nın 85. Maddesi’nde düzenlenmiş.
Hakkında dokunulmazlık uygulanmayan milletvekili mahkum olursa, milletvekilliği sona ermeden ceza mahkumiyeti kararı uygulanamaz.
Mahkumiyet kararının kesinleşmesi halinde bile uygulanması için meclis kararı gereken bir suçlamaya dayanarak tutuklama kararı verilebilir mi?
Tutuklama kararı verilebilir denilir ise, bu takdirde içinden zor çıkılacak çelişkiler ortaya çıkacaktır.
Hakkında mahkumiyet kararı verilen ve mahkumiyet kararına temel oluşturan suç nedeniyle tutuklu olan milletvekili, karar aleyhine temyiz yoluna başvurmaz ise Anayasa’nın 83/3. Maddesi gereğince infaz için meclis kararıyla milletvekilliğinin düşmesi gerekeceğinden, derhal infaz süreci başlayamayacak, karar kesinleştiği için tutukluluk ta ortadan kalkacak ve milletvekili tahliye olacaktır.
Hakkında mahkumiyet kararı verilen ve mahkumiyet kararına temel oluşturan suç nedeniyle tutuklu olan milletvekili, karar aleyhine temyiz yoluna başvurur ise, bu durumda tutukluluk süreci işleyeceği için tahliye olamayacaktır.
Geçici Anayasa hükümleri gereğince, milletvekillerinin tutuklanmasına karar verilebilir denilirse, bu çelişkilerin ortadan kaldırılabilmesi mümkün değildir.
Bu nedenle yapılan düzenleme yargılamanın önünü açmıştır ancak tutuklamanın önünü açmamıştır.
