Zilan Yaylaları'ndaki dev çekirgeler Saga cinsi çıktı, uzmanı 'zarar vermeyin' dedi

Van'ın Erciş ilçesine yaklaşık 40 kilometre uzaklıktaki Zilan Yaylaları'nda, boyları 15 santimetreye ulaşan dev çekirgeler görüldü. İlk kez bu büyüklükte çekirge gördüklerini belirten vatandaşlar tedirginliklerini dile getirirken, Hakkari Üniversitesi Biyoçeşitlilik Uygulama ve Araştırma Merkezi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Sait Taylan, söz konusu çekirgelerin "Saga" cinsine ait avcı ve etçil türler olduğunu belirtti.

Taylan, "Tarım alanlarındaki zararlı böceklerle beslendikleri için çiftçilerin dostu olarak nitelendirebiliriz" dedi.

Marmara Bölgesi'nde son günlerde görülen iri çekirgelerle ilgili sanal medyadaki görüntülerin ardından benzer çekirgeler bu kez Zilan Yaylaları'nda görüldü. Bölgede arıcılık yapan Murat Poyrazoğlu, uzun yıllardır bölgeye geldiğini ancak daha önce bu büyüklükte çekirgeyle karşılaşmadığını söyledi. Poyrazoğlu, "Uzun yıllardır bu bölgeye gelirim ve burada bu boyutlarda hiç çekirge görmedim. Boyları yaklaşık 10 santimetreyi aşıyor. Bu tabii bizi tedirgin ediyor. Son birkaç gündür bu bölgede dev çekirgelerle karşılaşıyoruz. Bu çekirgelerin tarıma veya insana zarar verip vermediğini bilmiyoruz. Yetkililerden bu konuya el atmalarını rica ediyoruz" dedi.

Orthoptera takımından avcı bir tür

Böcek, biyoçeşitlilik, moleküler genetik ve biyotoksi alanlarında çalışmalar yaptığını belirten Prof. Dr. Taylan, çekirgelerin Orthoptera takımına ait olduğunu kaydetti. Taylan, "Van'ın Erciş ilçesi Zilan Yaylası'nda bir çekirge türünün bulunduğuna ilişkin bir bildirim aldık. Daha sonra bu canlıya ait fotoğraf ve videolar da paylaşıldı. Görülen canlı predatör, yani avcı ve etçil özellik taşıyor. Bu türler özellikle ekosistemlerde oldukça yararlı canlılardır. Çünkü zararlı böceklerle, özellikle tarım ürünlerine zarar veren böceklerle beslenmektedirler" diye konuştu.

Vatandaşlardan bu canlıları gördüklerinde zarar vermemelerini isteyen Taylan, türün bulunduğu habitatta av-avcı ilişkisini dengeleyen önemli bir avcı olduğunu aktardı: "Bu canlıyı gördüğünüzde, özellikle Saga cinsine ait bu türleri gördüğünüzde lütfen zarar vermeyin. Bilakis bu canlıları muhafaza edin."

Saga cinsinin Türkiye'de çok sayıda türü bulunduğunu, hatta bazı uzmanların bu cinsin gen merkezinin Anadolu olduğunu ifade ettiğini söyleyen Taylan'ın verdiği bilgiye göre ilk tür 1938 yılında tanımlandı; Batı Palearktik bölgede toplam 13 tür bulunuyor. Türkiye'de en son bulunan türlerden Saga Hakkarica ise Hakkari ilinde tespit edildi. Taylan, bu türün kendilerinin yaptığı bir çalışma sonucunda ortaya çıkarıldığını belirtti.

"Tamamen avcı bir canlıdır"

Çekirgelerin insanlara veya bitkilere zarar verdiği yönündeki endişelerin yersiz olduğunu ifade eden Taylan, çiftçilere şu çağrıyı yaptı: "Özellikle çiftçi arkadaşlarımızın bu canlıyla ilgili 'İnsana zarar verir, bitkilere zarar verir' gibi düşüncelerden uzaklaşmalarını öneriyorum. Bu canlı tamamen avcı, yani predatör bir canlıdır. Tarım alanlarındaki zararlı böceklerle beslendiği için ekosistem açısından önemli ve faydalı bir role sahiptir."

Canlıları "yararlı" ya da "zararlı" diye sınıflandırmanın biyolojik açıdan doğru bir yaklaşım olmadığını da vurgulayan Taylan, insan merkezli bir değerlendirmeyle bakıldığında türün tarım alanlarındaki zararlı böceklerle beslenmesi nedeniyle yararlı sayılabileceğini kaydetti.

Ovipozitörle boy 20 santimetreye yaklaşabiliyor

Prof. Dr. Taylan, söz konusu çekirgelerin Batı Palearktik coğrafi bölgenin en büyük böcek türlerinden biri olduğunu belirtti. Taylan, "Boyları yaklaşık 12-15 santimetreye kadar ulaşabilmektedir. Dişilerin arka kısmında yumurta bırakmaya yarayan bir yapı bulunmaktadır. Buna ovipozitör diyoruz. Ovipozitör de hesaba katıldığında toplam boyları 20 santimetreye yaklaşabilmektedir. İlk etapta ürkütücü görünebilirler. Ancak bulundukları ekosistem ve habitat açısından oldukça önemli ve yararlı canlılardır. Bu nedenle vatandaşlarımızın bu tür çekirgeleri gördüklerinde zarar vermemelerini, aksine doğal yaşam alanlarında korumalarını rica ediyorum" ifadelerini kullandı.