Uyuşturucu testi kanda negatif saçta pozitif niye çıkar?
Ünlülere yönelik soruşturmalarla gündeme gelen uyuşturucu testleri, kamuoyunda kafa karışıklığına yol açtı. Kan testinin temiz çıkmasına rağmen saç örneğinde madde tespit edilmesi, 'Bu nasıl mümkün?' sorusunu beraberinde getirdi.
Son dönemde açıklanan toksikoloji raporları, uyuşturucu testlerinin nasıl çalıştığına dair pek çok yanlış bilginin de gün yüzüne çıkmasına neden oldu. Özellikle kan testinin negatif, saç testinin pozitif çıkması, çelişkili bir durum gibi algılansa da uzmanlara göre bu sonuçlar bilimsel açıdan birbiriyle tamamen uyumlu. Tartışmanın merkezinde ise testlerin hangi zaman aralığını ölçtüğü gerçeği yer alıyor. İşte, detaylar...
Uyuşturucu testleri neden farklı sonuçlar verebilir?
Uyuşturucu testleri tek tip değildir ve her test farklı bir soruya cevap verir. Bu nedenle “pozitif” ya da “negatif” sonuçlar, tek başına kesin bir hüküm anlamına gelmez. Testin türü, örneğin alındığı zaman ve hangi maddeyi aradığı, sonucun yorumlanmasında belirleyici rol oynar. Kamuoyunda yaşanan kafa karışıklığının temel nedeni de genellikle bu ayrıntının gözden kaçırılmasıdır.
Kan testi neyi gösterir, neyi göstermez?
Kan üzerinden yapılan uyuşturucu testleri, maddenin vücutta aktif olarak dolaşıp dolaşmadığını ölçer. Yani bu testler, kişinin son 24 ila 48 saat içinde uyuşturucu kullanıp kullanmadığına dair bilgi verir. Bu nedenle kan testinin negatif çıkması, kişinin o anda ya da çok yakın geçmişte maddenin etkisi altında olmadığını gösterir. Ancak bu sonuç, daha önce hiç kullanmadığı anlamına gelmez.
Saç testi neden aylar öncesini ortaya çıkarır?
Saç örneğiyle yapılan uyuşturucu testleri ise tamamen farklı bir mantıkla çalışır. Madde kullanımı sonrası uyuşturucu ve metabolitleri, kan dolaşımı yoluyla saç köklerine ulaşır ve saçın yapısına adeta “kilitlenir”. Saç ayda ortalama 1–1,5 santimetre uzadığı için, alınan saç uzunluğuna bağlı olarak geriye dönük 3 ila 6 aylık kullanım geçmişi tespit edilebilir. Bu nedenle saç testi, tek seferlik değil tekrarlayan veya geçmiş kullanımı ortaya koyan güçlü bir yöntemdir.
Kan temizken saçta madde çıkması ne anlama gelir?
Uzmanlara göre bu durum bir çelişki değil, aksine oldukça net bir tabloyu işaret eder. Kan testinin negatif çıkması, son günlerde kullanım olmadığını; saç testinin pozitif çıkması ise geçmiş aylarda maddeyle temas edildiğini gösterir. Başka bir ifadeyle, kişi testten önce kullanımı bırakmış olabilir ancak saç testi, bu “ara verme” dönemini değil, daha uzun vadeli geçmişi ortaya koyar.
Negatif sonuçlar her zaman güvenilir mi?
Her test, yalnızca aradığı maddeleri tespit edebilir. Standart test panelleri, bazı sentetik maddeleri veya yeni türevleri kapsamayabilir. Ayrıca testin yanlış zamanlamayla yapılması ya da yanlış panel seçimi, “temiz” görünen ancak gerçeği yansıtmayan sonuçlara yol açabilir. Bu nedenle uzmanlar, testlerin mutlaka klinik değerlendirme ile birlikte ele alınması gerektiğini vurgular.
