Şeyhülislâm ve Müfti’l-Enâm Veliyüddin Efendi

Solakbaşı Hacı Mustafâ Ağa’nın mahdumudur. Veliyyeddîn Efendi, evvelâ pederinin medresesine İbtidâ-i Hâricle nâ’il oldu. Ba’dehû Haremeyn müfettişliğini, Haleb, Galata, Mısır, Medine-i Münevvere kâdîlıklarım ilırâz etdi.
Ba’dehû(daha sonra) İstanbul payesini, Anadolu (1169/1755), Rumeli (1171/ 1757) sadrını işgal eyledikden spnra Manisa’ya nefydildi. Bir sene menfada imrâr-ı hayât etdi. İstanbul’a avdetinde Çelebizâde’nin yerine makâm-ı meşihatı ihraz eyledi (1173/1760). Uhdesine Meşîhat tevcih olunduğu gün, hasta bulunduğu cihetle ferve-i beyzâ hanelerine gönderildi. Veliyeddîn Efendi, hiddet-i mizâca mâlik olmak hasebiyle iki sene sonra azl ve Bursa’ya nefy edildi (1175/1761). Ba’dehû (daha sonra) afv-ı hümâyûna mazhar olarak İstanbul’a geldi, sâniyen makâm-ı meşîlıata su’ûd etdiyse de (1180/ 1767) illet-i pîrîden tahlis-i girîbân edemeyerek iıtihâl-i dâr-ı bekâ eyledi (1182/ 1768). Merkadi, Otakçılar kurbunda Murâd. Efendi Zâviyesi’ndedir. Müddet-i fetvası, yedi sene bir aydır. Şeyhülislâm Veliyeddîn Efendi, hatt-ı ta’likde mâhir, cem’-i kütübe meraklıydı. 1. Bâyezîd Camii dâhilinde bir Kütübhâne inşâ ettirmiş, en nefis âsârla tezyîn eylemişdir. (Veliyüddîn Kütübhânesi) ilel-ebdd nâmım ibkâ edecek en güzîde bir âbide-i ma’rifettir.
(Allah’ın rahmeti üzerine olsun.)…