Kızının okul ödevinden doğan mucize! Mersinli usta 15 yıldır ahşaba sabırla can veriyor
Mersin'de yaşayan 50 yaşındaki 2 çocuk babası Ramazan Özkan, yaklaşık 15 yıl önce kızının ilkokulda aldığı basit bir okul ödevi sayesinde naht sanatıyla tanıştı. Kartondan yapılacak ödevin kısa sürede yıpranacağını düşünerek saati kontrplaktan yapmaya karar veren Özkan, evdeki kıl testeresiyle başladığı bu yolculukta zamanla ustalaşarak geleneksel sanatın Mersin'deki nadir temsilcilerinden biri haline geldi. Osmanlı döneminden günümüze uzanan bu eşsiz sanatı hiçbir eğitim almadan, tamamen kendi imkanlarıyla ve internet üzerinden duayenleri inceleyerek öğrenen azimli usta, açtığı sergilerin ardından Mersin Olgunlaşma Enstitüsü bünyesinde çalışmalarını sürdürmeye başladı.
Mersin'de yaşayan Ramazan Özkan, kızına verilen okul ödevini hazırlarken tanıştığı naht sanatında 15 yılda ustalaştı. Kendi imkanlarıyla öğrendiği geleneksel sanatta sergiler açan ve usta öğretici olarak görev yapan Özkan, şimdi yetiştirdiği öğrencisiyle sanatın gelecek kuşaklara aktarılması için çalışıyor.
50 yaşındaki 2 çocuk babası Ramazan Özkan, yaklaşık 15 yıl önce kızının ilkokulda aldığı kartondan duvar saati ödeviyle tanıştığı naht sanatında ustalaştı. Ödevin kısa sürede yıpranacağını düşünen Özkan, saati kontrplaktan yapmaya karar verdi. Kıl testeresiyle hazırladığı çalışmayı kızının boyayıp okula götürmesinin ardından Özkan, evde duran testereyle neler yapabileceğini araştırmaya başladı. İnternet üzerinden yaptığı araştırmalarda naht sanatıyla tanışan Özkan, zamanla kendini geliştirerek bu sanatın Mersin'deki nadir temsilcilerinden biri haline geldi. Uzun yıllar boyunca hazırladığı eserleri evinde biriktiren Özkan, iki kez eserlerini sanatseverlerle buluşturdu. Osmanlı döneminden günümüze uzanan geleneksel sanatını kendi imkanlarıyla öğrenen Özkan Bu süreçte Mersin Olgunlaşma Enstitüsü ile tanışarak kurum bünyesinde çalışmalarını sürdürdü.
Naht sanatını geleceğe taşımak için çırak yetiştiriyor
Geleneksel sanatların devam etmesi için yeni ustaların yetişmesi gerektiğini belirten Özkan, bu kapsamda yanında yetişen el sanatları usta öğreticisi Rana Öztürk'e naht sanatının inceliklerini öğretiyor. Sabır, dikkat ve el becerisi gerektiren bu sanatın usta-çırak ilişkisiyle yaşatıldığını ifade eden Özkan, Öztürk'ün de bugün bu sanatı başarılı şekilde icra ettiğini söyledi.
Naht sanatına yönelmesinde yıllar önce yaşadığı bir anının etkili olduğunu belirten Özkan, "Ben ortaokula giderken meslek öğreneyim diye annem beni bir mobilyacının yanına vermişti. O zaman Barbaros İlkokulu'nda bir öğretmenimiz kıl testeresiyle ahşaptan kestiği objeleri getirir, 'gençler buna bir vernik atın' derdi. İlk defa kıl testeresiyle ahşabın kesilmesini yıllar önce o zaman görmüştüm. ‘Hocam ben yapabilir miyim' dedim. ‘Yaparsın' dedi. Aldım kıl testeresini fakat o zaman genciz, beceremedik, kaldırdık attık" ifadelerini kullandı.
Yıllar sonra kızına verilen bir okul ödevinin hayatında yeni bir sayfa açtığını belirten Özkan, "Aradan yıllar geçti, kızım ilkokula gidiyordu. Öğretmeni kartondan duvar saati ödevi vermişti. ‘Kartondan yapacağımız saat yırtılıp atılacak, ben kontraplaktan yapayım sen boya öyle götür okula' dedim. Ben kıl testeresiyle kestim, kızım da boyadı okula götürdü. Öğretmeni de çok sevinmişti, sınıfta da saat asılı kalmıştı. Kıl testeresi evde duruyordu. ‘Ben neler yapabilirim?' diye araştırırken naht sanatıyla tanışmış oldum" şeklinde konuştu.
"Kendi başıma öğrendim"
Naht sanatını herhangi bir eğitim almadan, araştırarak ve ustaların çalışmalarını inceleyerek öğrendiğini anlatan Özkan, "15 yıldır naht sanatıyla uğraşıyorum. Kendi başıma öğrendim. Bu işi yapan duayenlerin internette nasıl yaptıklarını görerek kendimi geliştirdim. Yaptığım eserleri evde biriktirmiştim. İlk defa 2018 yılında bir AVM'de kişisel sergimi açacaktım. İl Kültür Müdürü'ne davetiye götürdüm, yaptıklarımı çok beğendi. Ardından Mersin Arkeoloji Müzesi'nde tekrar sergi açtım. Olgunlaşma Enstitüsü ile de o zaman tanıştım ve burada çalışmaya başladım" dedi.
Özkan, naht sanatının yaşatılmasının ancak yeni ustaların yetişmesiyle mümkün olacağını belirterek, "Bu sanatın devam etmesi için tek başıma geleceğe aktaramam. Ancak yöneticilerin ve idarecilerin desteğiyle bu sanat geleceğe taşınır. Bu konuda kurum müdürüme çok teşekkür ediyorum. 3 yıl önce Rana hanımı bu sanatı öğrenmesi ve geleceğe aktarması için yanıma gönderdiler. Şu an Rana hanım bu sanatı çok iyi yapmaktadır" ifadelerine yer verdi.
Naht sanatını Özkan'ın yanında öğrenen el sanatları usta öğreticisi Rana Öztürk ise ustasının bilgi ve tecrübelerini kendisinden esirgemediğini belirterek, "Ustamın özverisiyle, bildiklerini en iyi şekilde bana öğretmesi, göstermesi ve yansıtmasıyla bu sanatı yaşatmaya çalışıyorum. Bu sanat usta-çırak ilişkisiyle geliştiği için insanlar bana 'Ustan her şeyi gösteriyor mu' diye soruyor. İstisnasız, kibirsiz, ne biliyorsa bildiğini bana yansıtıyor. O yüzden çok teşekkür ediyorum. Gerçekten iyi bir öğretici ve bu sanatta ileri seviyede. Naht sanatı gibi sabır ve ustalık gerektiren bir zanaatın böyle güzel bir usta-çırak ilişkisiyle devretmesi çok kıymetli" dedi.
