• İSTANBUL
  • İMSAK
    00:00
    GÜNEŞ
    00:00
    ÖĞLE
    00:00
    İKİNDİ
    00:00
    AKŞAM
    00:00
    YATSI
    00:00
  • 0.0
  • 0.0
  • 0.0

Demir eksikliği belirtileri nelerdir? Çocuklarda demir eksikliği için bunlara dikkat!

Demir eksikliği anemisi dünyada en çok görülen anemi türüdür. Uzman Dr. Pelin Pak demir eksikliği ile ilgili önemli bilgiler verdi.

Yeniakit Publisher
2022-06-30 10:23:00 - 2022-06-30 15:57:45
Demir eksikliği belirtileri nelerdir? Çocuklarda demir eksikliği için bunlara dikkat!

Demirin yetersiz alımında, gebelik, emzirme, büyüme çağındaki çocuklarda, düşük doğum tartılı ve erken doğan bebeklerde demir ihtiyacı fazladır.
Çocukların anne sütü yerine demir desteği olmayan mamalarla beslenmesi, inek sütüne 1 yaşından önce geçilmesi ve hayvansal gıdaların yeterli alınmaması demir eksikliğine neden olabilir.

Yetişkinlerde en sık sebep ise; çay, kahve tüketiminin fazlalığı, etin kavrularak ya da fırında fazla pişirilmesi, etin yanında yoğurt, ayran gibi besinlerin tüketilmesidir. Bazı kişilerde de demir bağırsak tarafından yeterince emilemez.
Kadınlardaki aşırı adet kanaması, sık ve fazla sayıda doğum, mide-bağırsak sistemindeki tümörler de demir eksikliğinin sebeplerindendir.

DEMİR EKSİKLİĞİ BELİRTİLERİ

Demir eksikliğiniz varsa; solgun bir cilt, yorgun ve güçsüz bir vücut, uyuşan eller, baş ağrısı, bozuk konsantrasyon, unutkanlık, sinirlilik hali, tırnaklarda çabuk kırılma, ağız yaraları gibi şikayetleriniz olabilir. Bazen de belirtisiz rutin tetkiklerde saptanabilir.

DEMİR EKSİKLİĞİNE KARŞI NELER TÜKETİLMELİ?

Peki demir eksikliğinde ne yenmeli? Bilindiği üzere kırmızı ette bulunan demir aynı zamanda yeşil yapraklı sebzelerde (ıspanak, pazı) de bol bulunur. İçilen demir ilacı ile veya yediğiniz kırmızı etle birlikte alınan C vitamini demirin bağırsaklardan emilimini artırır. Kafein, süt ve kepek ise demir emilimini azaltmaktadır.
Demir eksikliği tedavisinde dengeli ve sağlıklı beslenmenin yanı sıra düzenli ilaç kullanımı da çoğunlukla gerekmektedir.

Demir eksikliği tedavisi için öncelikle bireyin beslenmesini düzenlemesini önersem de eksikliğe bağlı anemi gelişmişse çoğunlukla demir preparatlarını 6 aylık kullanım şeklinde reçete etmekteyim.

Tedavi etkinliği açısından kontrol tetkiklerini zamanında vermeniz ve önerilere uymanız önemlidir.

Gerekli gördüğünde doktorunuz demir eksikliğinin sebebini araştırmak için ileri tetkiklere başvurabilir. Bir kez aneminiz saptandıysa aile hekiminizle daha sık görüşeceksiniz demektir. Siz siz olun şimdiden demirinizi eksik bırakmayın.

Demir eksikliği ilerleyip kansızlık ortaya çıktıktan sonra bunlara başka belirti ve bulgular da eklenir. Demir eksikliğinin en sık rastlanılan belirtileri;

Halsizlik.
Sürekli yorgunluk hali.
Konsantrasyon problemleri.
İlgisizlik.
Fiziksel aktiviteler sırasında nefes nefese kalmak.
Baş dönmesi ve göz kararması
Baş ağrısı

Demir eksikliği olan çocukta görülebilen belirtiler şöyle sıralanmaktadır:

Yorgunluk.
İştahsızlık.
Saç dökülmesi.
Halsizlik.
Çok esneme.
Çok uyuma/uyuklama.
Hırçınlık, huzursuzluk.
Okula giden çocuklarda okul başarısında düşme.

Çocuklarda demir eksikliği nasıl giderilir?

Birçok soruna yol açabilen demir eksikliği enfeksiyonlara zemin hazırlayabildiği gibi okul performansını da olumsuz etkiliyor. Çocuğunuz kendini yorgun hissediyorsa, halsizliği, iştahsızlığı, soğuğa hassasiyeti varsa ve son dönemlerde sıkça enfeksiyon geçiriyorsa demir eksikliği anemisinden şüphelenmek gerekiyor. Demir eksikliği anemisi yani (kansızlık) halen dünyada en sık görülen beslenme bozukluğu olarak öne çıkıyor. İşte demir eksikliğine karşı 10 etkili yöntem...

1- Et, balık, yumurta ve karaciğer yedirin

Okul çağı çocukları, tüm vücut hücreleri için gerekli bir mineral olan demir ihtiyacını bazı yiyeceklerden gayet iyi karşılayabiliyor. Demir en fazla kırmızı ette bulunuyor. Kırmızı etin yanı sıra balık, karaciğer ve yumurta da tam bir demir deposu. Yumurtayı menemen gibi pişirip, domates, soğan ve C vitamininden zengin olan sivri biberle demir emilimini artırabilirsiniz. Ya da yumurta yanında portakal suyu içerek de demir emilimi artırılabilir. Eti her gün 2 adet köfte büyüklüğünde yedirebilirsiniz. Ancak karaciğerin esas görevi vücuda giren tüm zehirleri arındırmak olduğu için fazlası vücutta toksinlerin birikmesine neden olabileceğinden dolayı haftada 1 yedirebilirsiniz.

2- Kuruyemişi beslenmesinden eksik etmeyin
Kuru üzüm, kuru kayısı, kuru erik, çiğ badem, fındık, fıstık ve ceviz gibi kuruyemişler önemli demir kaynakları. Bu nedenle çocuğunuzun beslenme çantasına bir avuç kuruyemiş koyarsanız demir kaynaklarından faydalanmasını sağlayabilirsiniz. Ancak aşırıya kaçılması durumunda kalori bakımından yüksek olabileceğinden diyabet hastalığı ve obezite riskini artırabilir.

3- Yeşillikleri, C vitamini içeren besinlerle birlikte verin
Sebze ve tahıllar C vitamini içeren besinler ile birlikte alındıklarında demirin çözünürlüğünü artırıyorlar. Bu nedenle çocuğunuza sebze yemeklerinin yanında mutlaka, çok zengin bir demir deposu olan sivri biber ile portakal suyu (liflerini de suyuna katarak) vermeniz demir açısından zengin beslenmesini sağlar. 1 adet portakal demiri bir kat artırıyor. Ancak portakalın 1 taneyi aşmaması çok önemli çünkü fazlası karaciğeri yorabiliyor.

4- Ispanağı portakal suyuyla yedirin
Ispanak, pazı, pırasa, kara lahana gibi yeşil yapraklı sebzeleri çok fazla pişirmeyin. Aksi takdirde bu besinlerdeki demir içeriklerinin kaybolmasına yol açarsınız. Ayrıca her biri son derece faydalı olan bu besinlerden ıspanağı yoğurt yerine portakal suyu ile yedirmeye özen gösterin.

5- Demir eksikliğine karşı brokoli ve havuç yedirin
Brokoli ve karnabahar sadece çocukların değil yetişkinlerin birçoğunun da yemek istemedikleri, ama tam anlamıyla şifa deposu olan besinler. Çocuklarınıza özellikle brokoli, havuç ve patatesi (kızartmadan kaçının) sevdirin. Çünkü bu besinler demir emilimini artırıyor.

6- Pekmez-tahini ihmal etmeyin
1 yemek kaşığı keçiboynuzu pekmezinin sabah aç karnına alınması demir eksikliği anemisinde önemli. Ancak çocuğunuza pekmez yemeden bir saat önce ve yedikten bir saat sonra süt ürünü vermeyin. 1 yemek kaşığı pekmez günlük demir ihtiyacının yüzde 15’ini karşılıyor. Tahin de hem demir yönünden hem de C vitamini yönünden zengin olması dolayısıyla kansızlığa karşı fayda sağlayabiliyor. Aşırıya kaçmadan tahin-pekmez karışımının her gün tüketilmesi kansızlık için iyi bir doğal ilaç.

7- Kakao tükettirmeyin
Çocuklar zararlı besinlerle ne kadar geç tanışırsa o kadar faydalı. Gazlı içecekler, çay ve kahvenin de çocuk beslenmesinde yeri yok. Çay aktif madde olarak polifenol içerdiği için demir emilimini yüzde 75 azaltıyor ve demir eksikliği anemisi yapmada etken oluyor. Ayrıca kahve, gazlı içecekler ve kakaonun da çocuk beslenmesinde yer almaması gerekiyor.

8- Sütü yemek aralarında verin
Okul çağı çocuklarının tüketeceği günlük süt miktarının yarım litreyi aşmamasına dikkat edin çünkü daha fazlası çocuğunuzun gıdalarla aldığı demirin emilimini azaltacağından kansızlığa neden olabilir. Süt ürünlerini yemeklerle değil de yemek aralarında verin.

9- Kepek ekmeği yedirmeyin
Küçük çocuklarda işlenmiş kepek ve kepekli besinlerini kullanılması, diyetle alınan, büyüme ve gelişme için şart olan demir ve çinko gibi bazı önemli minerallerin emilimini azaltacağı için sakıncalı. Kepek yerine tam tahıl tüketilmesi demir emilimini artırıyor. Kuru baklagil ve tahıllı yemekleri, yanında bol maydanoz, domates, biber ve limon içeren salatayla hazırlayın ki demir alımı artsın.

10- İlk 6 ay inek sütü yok
Çocuğunuzun okul çağında demir eksikliği anemisi yaşamaması için ilk adım, yenidoğan döneminde atılmalı. Bu dönemde demir depolarının dolu olması gerekli. Bebeğinizi anne sütüyle besleyin ve kesinlikle ilk 6 ay inek sütü vermeyin. İnek sütünün hem demir düzeyi düşük hem de emilimi zayıftır. Ayrıca protein ve sodyum içeriği yüksek alerji ve bağırsak sistemi kanaması yapma riski de yüksektir. Bu nedenle erken dönemde inek sütüyle beslenen bebeklerde demir eksikliği anemisi görülüyor.

 

Haberle ilgili yorum yapmak için tıklayın.

Yorumlar

fred

çok faydalı
x

WhatsApp İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23