Artos Dağı eteklerinde 'pembe maskeli' kadın arıcılar kara kovan balı hasadına başladı

Van'ın Gevaş ilçesinde, yaklaşık 2 bin rakımlı Artos Dağı eteklerinde pembe arıcı kıyafetleriyle çalışan kadın arıcılar, havaların soğumasıyla birlikte ilkbaharda yaylalara bıraktıkları sepet kovanlarda kara kovan balı hasadına başladı. Kentte son yıllarda uygulanan destek projeleriyle kadın ve gençlerin sektöre katılımı artıyor; 2020'de 79 olan kadın arıcı sayısı 2026'da 157'ye ulaştı.

Yüksek rakımlı yaylaları ve zengin bitki örtüsüyle arıcılık için önemli bir konuma sahip Van ve çevresinde hasadı yapılan kara kovan balı, Türkiye'de üretilen en değerli ballar arasında kabul ediliyor. 'Pembe Maskeli Arıcılar Organik Bal Üretiyor' projesinden yararlanan Artos Kadın Kooperatifi üyeleri, söğüt dallarından örülüp çevresi çamurla kapatılan geleneksel sepet kovanlarda suni petek kullanmadan, arıların kendi ördüğü peteklerde üretim yapıyor.

Üretime 7 kadın ortakla başladılar, 10 ortakla sürdürüyorlar

Artos Kadın Kooperatifi Başkanı Songül Güleç, 3'üncü nesil olarak arıcılık yaptıklarını, 7 kadın ortakla başladıkları üretimi bugün 10 kadın ortakla sürdürdüklerini söyledi. 'Pembe Maskeli Arıcılar' olarak kara kovan balının yanı sıra süzme bal, arı ekmeği, polen, propolis ve arı sütü de ürettiklerini aktaran Güleç, kadınların arıcılığa ilgisinin son yıllarda arttığını dile getirdi.

Güleç, "2022 yılında biz arıcılığa başladık. Şu an görüyoruz ki etrafımızda birçok kadın heveslenerek 'Biz de arıcılık yapmak istiyoruz' diyorlar. Bu bizi çok mutlu ediyor" dedi.

Güleç: 'Arıcıların yüzü güldü'

Bölgedeki bitki çeşitliliğinin arıcılık açısından önemli olduğunu belirten Güleç, bu yıl ülke genelinde artan yağışların bal verimine katkı sunduğunu söyledi. Güleç, "Bu yıl bölge çok yağış aldı. Yağış olunca bu yıl bal hasadımız çok iyiydi. Bu yılki verim geçen yıllara göre yağışlardan dolayı çok çok iyiydi ve verim iyi olunca çok mutlu olduk. Bu yıl 'Arıcıların yüzü güldü' diyebiliriz" diye konuştu.

Arıcılığa devlet destekleriyle başladıklarını ifade eden Güleç, sağlanan desteklerin kadınların üretime katılmasında önemli rol oynadığını söyledi: "Biz bu arıcılık sektörüne başlarken devlet destekleriyle başladık ve birçok destek aldık. Destekle yürümeye başladık. Ama şu aşamada artık arıcılık yapıyoruz, kendi ayağımız üzerinde, aldığımız desteklerle yola devam ediyoruz. Tarım Bakanlığı tarafından bu işi isteyenlere yönelik arılı kovan projesi de bence çok etkili oldu. Kadınlar arı sahibi olunca bu işe daha hevesle başladılar."

Üretimde en önemli sorunlarının pazar ağı olduğunu belirten Güleç, ürünlerin daha geniş kitlelere ulaştırılması konusunda destek beklediklerini söyledi.

Bu yıl 150 üreticiye 3 bin arılı kovan dağıtıldı

Verilere göre kent genelindeki toplam arıcı sayısı 2020'de 756 iken 2026'da yaklaşık 1100'e yükseldi.

Van Valiliği, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Büyükşehir Belediyesi iş birliğinde yürütülen 'Arılı Kovan Projesi' kapsamında bu yıl, başta kadın ve genç çiftçiler olmak üzere 150 üreticiye 20'şer adetten toplam 3 bin arılı kovan dağıtıldı. Üreticilerden gelen talep üzerine gelecek yılın ilkbaharında 10 bin arılı kovanın daha dağıtılması planlandı. Projeyle kırsal ekonominin güçlendirilmesi, üreticilerin gelir kaynaklarının artırılması ve özellikle kadın ile gençlerin arıcılık sektörüne kazandırılması hedefleniyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Gevaş'taki arıcıların üretim kapasitesini artırmak amacıyla hazırladığı 'Arıcılık Malzemeleri Projesi'nin de kabul edildiği ve uygulama çalışmalarının başlatıldığı belirtildi.