Ahmet Nazif Zorlu’nun Türkiye için kurduğu dev hayal
Milli İradenin Sesi Yeni Akit
Türkiye ve dünyadaki gelişmeleri yakından takip etmek için Google listenize Yeni Akit'i ekleyin.
Gazeteci Vahap Munyar, merhum iş insanı Ahmet Nazif Zorlu ile 2005 ve 2006 yıllarında yaptığı görüşmelerin perde arkasını anlattı. Vestel City ziyaretinde Türkiye’yi Avrupa’nın televizyon üretim üssüne dönüştüren Zorlu’nun, LCD ekran üretimi için 2 milyar dolarlık yatırım hedeflediğini aktaran Munyar, dönemin Maliye Bakanı Kemal Unakıtan’ın da cari açığı azaltacak yatırımlar için Zorlu’dan destek istediği dikkat çekici görüşmeyi gün yüzüne çıkardı.
İşte o yazı
2005 yılı Eylül ayının ikinci yarısıydı. Hürriyet Gazetesi’nde Ekonomi Servisi Müdürüydüm. Genel Yayın Yönetmenim Ertuğrul Özkök aradı:
- Aydın Bey (Doğan) ile Manisa’ya Vestel City’ye gideceğiz. Sen de fabrika gezisinde bize katıl.
Doğan Holding Onursal Başkanı Aydın Doğan, Anadolu Otomotiv’in patronu Taylan Bilgel ve Ertuğrul Özkök’le birlikte günübirlik Manisa’ya gittik.
Vestel City’de bizi Zorlu Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Nazif Zorlu, dönemin Vestel İcra Kurulu Başkanı Ömer Yüngül, Vestel Yönetim Kurulu Üyesi Turan Erdoğan karşıladı. Fabrika turuna o dönemde Vestel Yönetim Kurulu Başkan Vekili olan, ANAP döneminin eski bakanlarından Prof. Ekrem Pakdemirli de katıldı.
Tur sırasında Vestel City ile ilgili o günlerin verileri paylaşıldı:
Vestel City, 700 bin metrekarelik kapalı alana sahip. Yılda 12 milyon adet televizyon, 3.5 milyon buzdolabı, 2.5 milyon çamaşır makinesi üretiliyor.
Vestel’in o günlerdeki ihracat liderliğini bildiğim için şu soruyu sordum:
- İhracatınızın büyük bölümü fason üretim değil mi?
Turan Erdoğan, soruma itiraz etti:
- Yaptığımız işe artık “fason” denemez.
Ne demek istediğini şöyle açtı:
- Dünyada bu işe artık “ODM” (Original Design Manufactoring) deniliyor. Eskiden televizyon örneği getirilir, “Bize bunu üret” denilirdi. Şimdi biz televizyonu üretiyoruz, isteyen gelip raftan seçimini yapıyor. Buna “fason” demek işi çok basite indirgemek olur.
Ömer Yüngül de Avrupa’daki o günlerin pazar paylarına değindi:
- Avrupa genelinde payımız yüzde 22. Almanya’da yüzde 30’a ulaştık. Rusya’da yüzde 18 olduk. Hollanda’da sadece Vestel markasıyla satıyoruz.
Ahmet Nazif Zorlu araya girdi:
- Avrupa’da satılan televizyonların yüzde 55’i Türkiye’de üretiliyor.
Zorlu, televizyon üretim bantlarında LCD (likit kristal) ekranların montajının yapıldığı bölümde yeni hayalini anlattı:
- LCD ekranı ithal ediyoruz. Madem Türkiye Avrupa’nın televizyon üretim üssüne dönüşüyor, o halde LCD ekranın kendisini de üretmeliyiz.
İç geçirdi:
- Bunu tek başımıza yapmamız mümkün değil. Çünkü, 2 milyar dolarlık yatırım gerektiriyor. Hükümete, “Bize teşvik verin, kuralım LCD ekran fabrikasını” dedik. “Parasal teşvik veremeyiz” yanıtı aldık. Oysa bu iş Türkiye’yi televizyon üretiminde stratejik noktaya taşır.
Ömer Yüngül’e sordum:
- Yabancı ortakla LCD ekranı üretmeyi düşünüyor musunuz?
Şu yanıtı verdi:
- Bazı görüşmeler yapıyoruz ama henüz somut bir şey yok. Bu hayalimizi gerçekleştirmeyi çok istiyoruz.
Ahmet Nazif Zorlu, bu noktada “sanayici çılgınlığını” ortaya koyan örnekleme yaptı:
- 700 bin metrekare kapalı alana kurulu bir tesis bildiğim kadarıyla Avrupa’da yok. Havacılık devi Boeing’in kapalı alanı bile 600 bin metrekare. Bizimki gibi büyük tesisler Japonya’da var.
Bizim Vestel City turundan 1 yıl sonra, Eylül 2006’da bir gece yarısı Ahmet Nazif Zorlu’nun telefonu çaldı. Arayan dönemin Maliye Bakanı Kemal Unakıtan’dı:
- Ahmet Bey, sizi yarın bakanlıkta görüşmeye bekliyorum.
Zorlu nedenini soramadı:
- Memnuniyetle Sayın Bakanım.
Maliye Bakanı’nın gecenin o saatinde arayıp kendisini çağırması Ahmet Nazif Zorlu’ya garip gelmişti. Aklına hep kötü şeyler geldi:
- Acaba şirketlerimizle ilgili bir sorun mu var?
Hemen holdingin üst düzey yöneticilerini aradı:
- Maliye Bakanlığı ile bir sorunumuz var mı arkadaşlar? Bilmeden eksik bir şeyler yapmış olabilir misiniz? Eğer benim bilmediğim bir sorunumuz varsa söyleyin.
Yöneticilerden şu yanıtı verdi:
- Maliye Bakanlığı ile hiçbir sıkıntımız yok.
Zorlu, ertesi gün randevu saatinde Maliye Bakanlığı’nın yolunu tuttu. Unakıtan, hemen konuya girdi:
- Ahmet Bey, siz 1-2 yıl önce LCD ekran üretmekten söz ediyordunuz. Böyle bir yatırım hâlâ gündeminizde mi?
Zorlu, o günlerden sonra durumun değiştiğini aktardı:
- O yatırımı Polonya kaptı. Artık ülkemizde böyle bir yatırıma yönelmek çok zor görünüyor…
Unakıtan ısrar etti:
- Ahmet Bey, cari açık ülkemiz için önemli bir sorun. Açıkçası, “cari açığı düşürmemize yardım edecek yatırım” arayışındayız. Siz yine de bu yönde bir düşünün. Belki LCD ekran olmaz da başka şeyler olur…
Zorlu, “Arkadaşlarımızla birlikte bir çalışma yapar, size iletiriz Sayın Bakanım” sözü verip Unakıtan’ın yanından ayrıldı…
Geçen hafta Ahmet Nazif Zorlu’nun vefatı üzerine kendisiyle ilgili yazılarımı içeren arşivimi taradım. 2005 yılı Ekim ayı başında ve 2006 yılı Aralık ayında yazdığım LCD ekran üretimiyle ilgili iki yazıyı birleştirerek Zorlu’yu sanayici-yatırımcı yönüyle anmak istedim.
Ahmet Nazif Zorlu’ya Allah’tan rahmet diliyorum…
Mekanı cennet olsun…
