16 Aralık 1913: Alim Mehmed Zihni Efendi'nin vefatı

Mehmed Zihni Efendi 1846 yılında İstanbul’da doğmuştur. Tahsil hayatıyla ilgili fazla bilgi bulunmamaktadır. Özel öğrenim gördükten sonra cami derslerine devam etmiş ve icâzet almıştır. Hocaları arasında Kütahyalı Abdurrahman Fevzî Efendi’nin bulunduğu bilinmektedir.

Matbaa-i Âmire’de çalıştığı dönemde Ahmed Fâris eş-Şidyâk Yûsuf el-Esîr Muhammed Mahmud eş-Şenkıtî gibi âlimlerle tanışmış ve onlardan istifade etmiştir. Ayrıca Hasan Râsim Paşa’nın oğluna hocalık yapmak üzere Mısır’da üç ay kadar bulunduğu sırada oranın ilim adamlarından da istifade etmiş olması muhtemeldir.
İş hayatına 1864 yılında Bâbıâli Meclis-i Vâlâ Mazbata Odası’nda başlayan Zihni Efendi, Matbaa-i Âmire’de kâtiplik ve musahhihlik, Mekteb-i Sultânî ve Mekteb-i Mülkiyye’de öğretmenlik görevlerinde bulunmuştur. Meclis-i Kebîr-i Maârif olmak üzere çeşitli komisyonlarda üye olarak hizmet etmiştir.



Zihni Efendi görevlerini layıkıyla yürüttüğü için bir takım rütbe ve nişanlar almıştır. Ayrıca 1888’de Stockholm’da toplanan Müsteşrikler Kongresi’ne gönderdiği basılmış eserlerinden dolayı İsveç ve Norveç hükümeti tarafından kendisine altın madalya verilmiştir.

İslami ilimler, Arap dili ve edebiyatı ve Türk dili alanında telif, şerh, ta‘lik ve tercüme türünde birçok eser kaleme almış ve döneminin itibar sahibi ilim adamları arasında sayılmıştır. Sarf ilmine dair el-Müntehab, el-Müşezzeb ve nahiv ilmine dair el-Muktedab adlı eserleri Arapça öğretiminde oldukça başarılı bulunmuş ve bazıları Osmanlı okullarında ders kitabı olarak okutulmuştur.



El-Kavlü’l-ceyyid adlı eseri ise belagat öğretiminde ders kitapları olarak okutulan Telhîsü’l-Miftâh, el-Mutavvel ve Muhtasarü’l-me‘ânî gibi belagat eserlerinde geçen beyitlerin şerh edildiği en önemli Türkçe kaynak sayılmaktadır. Mehmed Zihni Efendi 1913 yılında İstanbul’da vefat etmiştir.