İstiğfar, tefekkür, zikir, şükür (3)
İstiğfar, tefekkür, zikir, şükür (3)
İlhan Oral
Zikir! Hangi zikir? İşte bu soru mümin ile “müzebzebîn” arasında mihenk taşıdır. Biliyorsunuz mihenk taşı, altının ayarını belirler. Onu da sarraf anlar.
Zikir ibadetinin ayarını netleştiren miheng taşı değildir. Zikrin ayarını gösteren ve tanıtan ancak Kur’an’dır. Bundan önceki yazımızda zikrin, “ayakta, oturarak ve yan üzere yatarak” yapılması hakkındaki ayet mealini vermiştik. Zikrin uygulanışını anlatmıştık. Hangi hallerde zikir yapılacağını dile getirmiştik. Şimdi ayete bakalım;
Sen sabah ve akşamları içinden yalvararak ve korkarak Rabbini zikret. Sakın gâfillerden olma. (Araf:7/205) Ayeti kerimede zikrin ne zaman ve hangi ruhaniyetle yapılacağı anlatılmaktadır. Zikrin ruhaniyeti hakkında Müzzemmil suresi ilk sekiz ayetini, kalp süzgecinden geçirerek halis kul şuuru ile özümleyerek okuyalım;
Ey örtüsüne bürünmüş Nebi! Birazı hariç, gece ibadet için kalk! Tam gece veya yarısı, biraz erken, biraz geç kalk. Kur’an’ı tertîl ile oku! Sana sorumluluğu ağır bir söz Kur’an’ı yükleyeceğiz. Gerçekten gecenin ibadeti daha oturaklıdır. Dua sözü daha etkilidir. Gündüzleri senin için uzun bir meşguliyet vardır. Rabbinin ismini zikret. Zikir ibadeti yaparak bütün benliğinle O’na yönel! (Müzzemmil:73/1-8)
Kitaptan sana vahyedileni tilavet ile oku. Namazı kıl. Gerçekten namaz, fuhşiyattan ve münkerattan temizleyerek arındırır. Elbette Allah’ın zikri en büyüktür. Ve Allah ne yapar olduğunuzu bilir. (Ankebud:29/45) Burada “Allah’ın zikri en büyüktür” ifadesinden maksat namazdır. Çünkü namazda hem beden hem ruh hem kavramlar hem de eylem bütünlüğü şahlanış halidir. Namaz için Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem; “Namaz dinin direği, cennetin anahtarıdır” buyurarak “zikrin en büyüğü” olduğu haberini vermektedir. Ayni zamanda kulun Rabbine en yakın anının secde hali olduğunu vurgulamaktadır. Böyle hayatî değer namaz dengeler merkezidir;
Ey müminler, sizi ne mallarınız, ne evlatlarınız Allah’ın zikrinden alıkoymasın. Kim bunu yaparsa işte onlar ebedî zarara uğrayanlardır. (Munafıkûn:63/9) Ayeti kerimeye dikkatle yoğunlaştığımızda çok manidar bir ayrıntı ile karşılarız. İnsan mala servete bir de ailesine özellikle evlatlarına çok düşkündür. İşte bu, eğer zikir ibadetine mal, servet ve aile özellikle evlada düşkünlük insanın aleyhine gelişebilir. Tehlikelidir.
Evet, çok tehlikelidir. Çünkü “Allah ve Resûlüne muhalefet” isyandır ve şirktir. Ayrıca; İyi biliniz ki, mallarınız ve çocuklarınız imtihan vesilesidir. Fakat Allah’ın katında pek büyük ecir vardır. (Enfal:8/28) İşte burada mümin müslüman ile yalın müslüman arasında iman farklılığı kendini gösterir. İnsanın iç yüzü teşhir edilir.
Gerçekten münafıklar Allah’a karşı hile yapmaya kalkışırlar. Oysa Allah onları tuzağa düşürür. Onlar namaza kalktıkları zaman üşene üşene kalkarlar, insanlara gösterişte bulunurlar. Hem de onlar Allah’ı pek az zikrederler. (Nisa:4/142)
Onların Allah’ı pek az zikretmeleri, kalplerinde nifak illeti yerleşmiş olduğundandır.
İnsan için nifak illeti elbette ağır sorumluluk ve telafisi çok zor bir külfettir. Bu açıdan baktığımız zaman zikir gibi bir ibadetin ihmali ve gafleti de ağır sorumluluk ve telafisi çok zor bir zarar olarak etkilerini sürdürür. Birçok ihmal ve gaflet kalpleri katılaştırıp duyarsızlaştırır. Cuma namazından sonrası için Cenab-ı Hak emir verir;
Namazı kılıp bitirdiğinizde yeryüzüne dağılın, Allah’ın fazlından rızkınızı araştırın. Allah’ı çok zikredin ki, iki cihan saadet ve selametine erebilesiniz. (Cuma:62/10)
Bu ayeti kerime ile bundan öncekini karşılaştırınca verdikleri mesaj insanı ikileme zorluyor. Nice insan, Allah’ın emrinden daha çok beşerî kararlara yöneliyor.
Bunun izahını almak için hazırlanalım. Esselamu aleykum.