Kahverengi levhalar şehri Kastamonu
Kahverengi rengini sevdiğim tek yer, tarihi mekânların adres ve isimlerini gösteren levhalardır. Şehre dair yoldaşlık etmektedirler.
Kastamonu ise kahverengi levhalarla donanmış bir şehirdir. İl merkezine girdikten sonra kahverengi levhalardan başınız döner.
Gözlerinizi ne yana çevirseniz, kahverengi levhasız cadde veya sokak göremezsiniz. Levhalar üzerindeki ok işaretlerinden, “Hangisini önce görsek” diye şaşarsınız.
Kahverengi levhalı eserler; beynini ve zihnini ihya ve imar etmek isteyenler için yaşayan açık tarih müzelerine ücretsiz davetiyedir. İşte Kastamonu böyle bir şehirdir.
Dünyada her kavmin, medeniyetin, uygarlığın kendisini anlattığı eserleri vardır. Tarihi şehirler böyle eserlerden müteşekkildir.
Bu ülkelerin içerisinde, altıncı yüzyıldan itibaren İslam ordularıyla vatan edinmeye başladığımız topraklarımız; Beylikler, Selçuklu ve Osmanlılardan kalma eserlerle doludur.
•
Bizim ülkemizde kültür ve turizm denilince, turizm öne çıkar, kültür tarihimiz ise garnitür muamelesi görür. Tatil ve mide adına turizm önemsenir, tarih ötelenir.
Kültür ile turizmi birbirinden ayırmak gerekir. Kültür kavramının içini dolduran tarih; düğünlere davet edilmeyen kimselerin düğünü uzaktan seyretmesi gibi olmaktadır.
Mesela yine turizm ve kültür adına Avrupa’daki şehirlere akın akın gidilir, gelinir, dönüldükten sonra da; “Müthiş bir tarih şehri” diye başlanır söze.
Kastamonu geçmişimize ait öyle eserlerle dolu ki, Avrupa’dakilerin gündeme geldiği kadar Kastamonu-Bursa-Ankara-Kayseri-Diyarbakır-Urfa-İstanbul konuşulmaz.
Bunun psikolojik bir arıza sebebi vardır. Kendi hakikatini yabancıya tercih etmek. Bu hastalık bir türlü tedavi edilemiyor ve dünyada bu hal sadece bize mahsus maalesef.
•
Tespitlerimi, Candaroğlu İsmail Bey Külliyesi’nin bahçesinde şehri temaşa ederken kendi kendime mırıldanmıştım.
Gidenler bilir gitmeyenler mutlaka Deve Hanı ve medrese başta olmak üzere, İsmail Bey Külliyesinin bahçesinden şehri temaşa etmeliler.
Elbet seyir yetmez, Deve Hanı, medrese ve Yavuz’un sonradan yaptırdığı imarethanenin duvarlarına bakarak, tarihe zihinsel seyahate çıkılmalıdır.
Esasında söze eserlerdeki intibalarımdan girmeyecektim ama lafın yönü öyle gelişti ki, İsmail Bey Külliyesine gelip kaldı.
Külliye ile ilgili bir hususu da dile getireyim. Külliyenin sahasında kümbet/türbe var ama içerisinde İsmail Bey’in kabri yok.
İsmail Bey orasını kendisi için türbe olarak inşa ettirmiş lakin dayısı Fatih Sultan Mehmet tarafından Bulgaristan’da görevlendirilince, Filibe’de vefat etmiş, kabri orada imiş.
Kendisi için yaptırdığı türbede ise İsmail Bey’in çocukları ve ümeradan şahıslar bulunmaktaymış.
•
Ezcümle:
Istırabım şu:
Sadece Kastamonu değil, bütün bir ülkemiz ve geniş coğrafyamızın her yerinde öyle tarihi şahitlerimiz var ki, bir toplumu ayakta tutacak en önemli istinat duvarlarıdır oysa.
Kastamonu gibi “Açıkhava Müze Üniversitesi” şehirlerimiz, gezme psikolojisi ile değil, öğrenmek ve sahiplenmek samimiyetiyle görülürse, ortaöğretim ve üniversitelerdeki tarih derslerine gerek kalmaz vesselam.
