Çöksün!

Geçtiğimiz Pazartesi günü, Facebook ekosisteminin bağlantısı kesildi.

Facebook şemsiyesi altında yer alan Instagram ve WhatsApp gibi popüler uygulamaların yanı sıra, Facebook çalışanlarının kullandığı dahili sistemler bile çalışamaz hale geldi.

Peki ne oldu?

Problem nereden kaynaklandı?

Kabaca anlatalım...

Facebook gibi çok yoğun veri trafiği bulunan şirketler, tek bir iletişim yolu yerine, birden fazla, alternatifli iletişim hatları bulundurur. Eğer hatlardan birindeki trafik yoğun veya işlemez durumdaysa, sistem otomatik olarak yeni bir hat tayin eder, veriyi o hattan aktarmaya başlar.

Bu sistemin çalışması için, hangi hattın nereye bağlı olduğunu her birim sürekli kontrol etmek zorunda. Yani kendisine herhangi bir hattı tayin edebilmek için, içine kullanılabilir hatların adreslerinin yer aldığı bir veritabanını sürekli kontrol etmek zorunda.

İşte problem, bu veritabanında yaşandı.

Yapılan bir değişiklik bu veritabanına erişimi engelledi.

Çalıştığınız iş yerinde herkesin bir anda diğer birimleri, diğer çalışanları, kullanılacak eşyaların yerlerini unuttuğunu düşünün.

Herkes yapması gereken işi biliyor ama kimse o işi yapmak için ihtiyaç duyacağı levazımatın ya da personelin yerini bulamıyor.

Yaşanan tam olarak buydu.

Problem, çözülmesini de engelleyen bir hal almıştı çünkü çalışanlar problemi her zamanki gibi ofislerinden ya da evlerinden çözemiyordu, sisteme uzaktan bağlanılamıyordu. Hatta, kapıların kilidini açacak kimlik kartlarını doğrulayan sistemin bağlı olduğu sunuculara da ulaşılamadığı için, çalışanların sunucu odalarına giremediği, bu yüzden yerinde müdahalenin bile biraz zaman aldığı söyleniyor.

•

Çok anormal bir durum mu?

Çok büyük bir tehlike mi atlatıldı?

İnsanları, sosyal medya şirketlerine bağımlılıkları konusunda uyandırması gereken bir vaka mı yaşadık?

Hayır.

Sadece, uzun zaman sonra, “kullanıcıları da etkileyen” bir sorun yaşandı, o kadar.

Uyanmamız gereken yer başkaydı...

Mesela Nisan ayında 533 milyon Facebook kullanıcısının bilgileri internete sızdığında uyanmalıydık.

Ya da Facebook, kullanıcılarının verilerini Cambridge Analyitica gibi işi insan davranışlarını manüpile etmek olan danışmanlık şirketlerine sattığında...

Birkaç saat kullanamadığımız için gördüğümüz zarar, yıllardır kullandığımız için gördüğümüz zararın yanında o kadar küçük ki, bizi dijital bağımlılıklarımız konusunda uyandırması komik değil acıklı olurdu.

•

Bir düşünün...

Sorun yaşandığında ilk iddia edildiği gibi bütün Facebook verileri silinmiş olsaydı ve “Madem silindi, Facebook’u bir süre açmıyoruz... Zaten konsept eskimeye başlamıştı, eskisi kadar ilgi görmüyordu. Üç dört ay sonra yeni bir formatla geri döneceğiz” denseydi...

Bugünkü bu tatminsiz güruh, onu ilk çıktığı günkü polülaritesine kaç günde ulaştırırdı sizce?