Yapısal reformları hayata geçireceğiz! Kamu finansman kalitesini arttırıyoruz
Ekonomi yönetimi, Türkiye’ye sermaye girişini arttırmak için kolları sıvadı. Yapısal reformları hayata geçireceklerini dile getiren Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan, “Yatırım ortamını iyileştireceğiz. Kamu giderlerini ve gelirlerini daha da kaliteli hale getireceğiz” ifadelerini kullandı.
Akit Ekonomi
Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan, Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Bakanlığı ile ilgili ve bağlı kuruluşların 2021 yılı bütçesinin sunumunu yaptı. Elvan, sunumunda ekonomiye güç katmak için atacakları adımlara değindi. Ülkelerin salgının ekonomileri üzerindeki etkilerini sınırlamak için yürüttükleri politikalara dikkati çeken Elvan, geniş çaplı mali destek paketleri nedeniyle 2020 yılında tüm dünyada bütçe açığının ve borç stokunun artış eğilimine girdiğini söyledi.
Dünyada durum vahim
Elvan, gelişmekte olan ülkelerde bütçe açığının milli gelire oranının yüzde 10.4’e; borç stokunun ise yüzde 61.4 düzeyine ulaşmasının beklendiğini dile getirdi. Elvan, “Türkiye’de ise bütçe açığı ve borç stokunun milli gelire oranının sırasıyla yüzde 4.9 ve 41.1 ile gelişmekte olan ülke ortalamasının altında kalması öngörülmektedir” diye konuştu.
Fırsatlar söz konusu
Dünya ekonomisinin 2020 yılında 2008 küresel krizinden bu yana ilk defa ve o döneme oranla çok daha fazla daralacağını kaydeden Elvan, “2021 yılı için ise salgının belli ölçülerde üstesinden gelindiği varsayımı yapılıyor. Bunun yanında salgın sonrası iş yapış şekillerinde meydana gelen dönüşümler, sektörel tercihlerdeki kaymalar ve yapısal değişimler bir taraftan belirsizliğin artmasına neden olurken diğer taraftan da fırsatları beraberinde getirmektedir” şeklinde konuştu.
Başarılı performans sergiledik
Salgına yönelik alınan kısıtlayıcı tedbirlere bağlı olarak üretim faaliyetlerinin yavaşladığını hatırlatan Elvan, “Zorlu dönemde Türkiye, AB ve OECD ortalamasından daha iyi performans sergiledi” dedi. Elvan, salgınla mücadelede en önemli destek unsurunun bütçe disiplini ve kamu borç seviyesi olduğunun altını çizerek, “Bu unsurlar ülkemize önemli bir manevra alanı sağlamıştır. Bunun değerinin bilincindeyiz ve pandemi sürecinin hemen sonrasında bu manevra alanını yeniden tesis için dikkatli çaba sarf edeceğiz” mesajını verdi. Haziran ayında başlayan normalleşme sürecinin ekonomik aktiviteyi desteklediğini vurgulayan Elvan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Sanayi üretimi ve güven endeksleri gibi öncü veriler, güçlü bir toparlanmaya işaret ediyor. Yılın ikinci yarısında tüketim, yatırım ve ihracattaki toparlanma eğiliminin büyümeyi pozitif etkilemesini öngörüyoruz. Böylece büyümenin bu yıl yüzde 0.3 oranında gerçekleşmesini bekliyoruz. Bu büyümenin küresel ekonominin yüzde 4.4 daralacağı tahminlerinin öne çıktığı bir dönemde yakalanacağını düşünüyoruz. 2020 yılının ikinci yarısında ekonomik aktivitede görülen toparlanma eğiliminin devam ederek 2021 yılında da sürmesi ve büyümenin hem yurt içi talep hem de yurt dışı talep kaynaklı dengeli bir görünüm sergileyerek yüzde 5.8 seviyesinde gerçekleşmesini hedefliyoruz. İç talepteki toparlanma, ihracatı destekleyen büyüme tercihimizle 2022 ve 2023 yıllarında istikrarlı bir büyüme dönemine gireceğiz. Bu büyüme süreci makroekonomik istikrarı koruma ve enflasyonla mücadele çabalarımızla çelişmeyecek şekilde kurgulanıp kontrol edilecektir.”
Kademeliyileşme sağlanacak
Teşviklerin ve yapısal reformların işsizlik oranında kademeli bir iyileşme sağlayacağını aktaran Elvan, şunları belirtti: “İşsizlik oranının büyüme tahminleriyle tutarlı olarak Yeni Ekonomi Programı (YEP) dönemi sonunda yüzde 10.9’a gerileyeceğini değerlendiriyoruz. İhracatta da toparlanma sürecek. Ekime ilişkin geçici veriler ihracattaki toparlanmanın devam ettiğini göstermektedir. Ekimde 17.3 milyar dolarla aylık ihracat bugüne kadarki en yüksek seviyesine gelmiştir. Bu dönemde ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 87.9’a, altın hariç tutulduğunda ise yüzde 95.3’e çıkmıştır.
Vergi gelirleri arttı
Bütçe politikasının etkin şekilde uygulandığını anlatan Elvan, “Küresel salgının oluşturduğu yavaşlama ve ekonomik aktivitedeki zayıflamaya rağmen aldığımız etkili önlemler sayesinde ekonomik ve sosyal hayat normalleşme sürecine girmiş böylece 2020’nin ilk 10 ayında vergi gelirleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 21.4 oranında artmıştır” diye konuştu.
Bir müjde daha
“Vergi uygulamalarında başta sivil toplum kuruluşları (STK) olmak üzere ilgili tüm taraflarla iş birliği halinde olacağız” taahhüdünde bulunan Bakan Elvan, şöyle devam etti: “Bir yandan salgınla mücadele ederken diğer yandan ülkemizin büyüme potansiyeline ve istihdama katkı sağlayacak yatırımları arttırmaya devam edeceğiz. Bu kapsamda 2021 yılında altyapıya yönelik kamu yatırımları vasıtasıyla özel sektörün yenilikçi ve üretken çalışmalarına önemli katkı sağlanacaktır. Nitekim bir önceki yıl sermaye giderlerine bütçemizden 56.6 milyar lira ayırmışken bu yıl söz konusu rakamı yüzde 83 artışla 103.7 milyar lira seviyelerine taşıyoruz. Hem yerli hem de uluslararası girişimciler açısından yatırım ortamının iyileştirilmesi, kamu gider ve gelirlerinin daha kaliteli hale getirilmesi konusunda yapısal reformları da hayata geçireceğiz. Yatırım ödeneklerinde artırılan kaynaklar başta demiryolu, sulama, eğitim, sağlık, Ar-Ge ile OSB yatırımları olmak üzere üretimi, verimliliği ve istihdamı destekleyecek sabit sermaye yatırımları için kullanılacaktır. Cumhurbaşkanımızın liderliğinde sağlıktan eğitime, tarımdan sanayiye, güvenlikten ulaştırmaya kadar her alanda devletimizi ve ekonomimizi güçlendirecek; vatandaşlarımızın refahını arttıracak yatırımları birer birer gerçekleştirmeye devam edeceğiz.”
18 milyon yatırımcımız var
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı Ali Fuat Taşkesenlioğlu, yatırımcı tabanının genişlediğine işaret etti. Taşkesenlioğlu, “Mevcut durumda hisse senedi, tahvil, bono, fon, otomatik Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), gönüllü BES ve benzeri araçlar yoluyla yaklaşık 18 milyon vatandaşımız doğrudan veya dolaylı olarak sermaye piyasalarımız yatırımcısı olmuştur” bilgisini paylaştı. Taşkesenlioğlu, “2020 yılından bugüne kadar 6 şirket 389 milyon lira tutarında pay ihracıyla halka açıldı” diye de ekledi.
Bakan Elvan’ın Plan Bütçe Komisyonu’nda yaptığı açıklamalardan öne çıkan diğer bölümler ise şöyle:
Risk primi azaltılıyor
Şeffaf, öngörülebilir ve istikrarlı bir biçimde uygulayacağımız ekonomi politikalarıyla ülke risk priminin azaltılmasını sağlayacağız.
Yurt dışı borçlanmada maliyeti düşüreceğiz. Daha uzun vadeli tahvil ihraçlarına gideceğiz. Böylece toplam vade yapısını güçlendireceğiz. Ülkemizin düşük borç stokunun yanına vade uzamasını da ekleyeceğiz. Ve daha kaliteli ve güçlü bir borç profiline ulaşacağız.
Girişim sermayesi fonlarına doğrudan kaynak aktarımı kapsamında 2023 yılının sonuna kadar 2 milyar lira tutarında kaynak taahhüdünde bulunmayı hedefliyoruz.
Toparlanma dönemine gireceğiz
Önümüzdeki dönemde küresel salgının etkilerinin azalacağı ve yeni fırsatların oluştuğu bir toparlanma dönemine gireceğiz. Bu süreçte fiyat istikrarını sağlayacak, para ve maliye politikalarında eşgüdümü arttıracak, yatırım ortamını iyileştirecek programları tatbik edeceğiz.
Salgının olumsuz etkilerini giderecek ekonomik ve sosyal dönüşüm programlarını da uygulayacağız.
Çiftçilerimize yönelik destek tutarlarının salgın nedeniyle kredi ertelemelerine ve kullandırımlarına bağlı olarak 2020 yılı sonunda 4.6 milyar liraya ulaşması beklenmektedir. Bu amaçla 2021 yılı bütçesinde 5,5 milyar lira ödenek öngörülmektedir.
