• İSTANBUL
  • İMSAK
    00:00
    GÜNEŞ
    00:00
    ÖĞLE
    00:00
    İKİNDİ
    00:00
    AKŞAM
    00:00
    YATSI
    00:00
  • 0.0
  • 0.0
  • 0.0

Siyasetçinin hatırası hukuken korunamaz

AİHM, tarihi gerçeklerle ilgili çalışmaları özgürlüğün ayrılmaz parçası olarak görüyor... CHP’nin kurucusu Mustafa Kemal için çıkarılan 5816 sayılı kanunun uluslararası hukukta hiçbir geçerliliği olmadığını gözler önüne seren anahtar nitelikteki karara ulaşıldı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Rus diktatör Stalin ile ilgili bir davayı reddederek, “Stalin kamuya mal olmuş siyasi bir kişiliktir. Öleli de uzun zaman olmuştur. Hatırası hukuken korunamaz” kararı verdi.

Yeniakit Publisher
2019-02-06 13:03:00 - 2019-02-07 16:17:32
Siyasetçinin hatırası hukuken korunamaz

Düşünce ve fikir özgürlüğüne vurulan pranga hüviyetindeki 5816 Sayılı Atatürk’ü Koruma Kanunu’nun uluslararası hukukta yasal zeminin bulunmadığını gözler önüne seren anahtar nitelikteki karara ulaşıldı. Mustafa Kemal gibi 30 yıl boyunca Sovyetler Birliği’nin liderliğini yapan Josef Stalin hakkında yapılan eleştirilerin cezalandırılması için AİHM’e taşınan emsal dosyanın reddedilerek, “Kamuya mal olan siyasi kişilerin hatırası hukukla korunamaz. İfade özgürlüğü kısıtlanamaz” hükmüne varıldığı tespit edildi.

Uluslararası hukuk 5816’yı çürütüyor

Türkiye’de son 23 yılda 4 bin 852 kişinin yargılanmasına, 1.772 masumun hapis cezası almasına neden olan, Mustafa Kemal istismarcılarına ise dokunmayan 5816 Sayılı Atatürk’ü Koruma Kanunu tartışılmaya devam ediyor. Dünyada eşi benzeri olmayan kanun kapsamında 1923’te başlayan tek partili CHP dönemine dair yöneltilen en küçük eleştiri dahi suç kapsamında değerlendiriliyor. “Atatürk’e hakaret” iddiasıyla başlatılan davalarda yargılananlar “Atatürk düşmanı” yaftasıyla mağdur ediliyor. Anayasal güvence altındaki fikir, düşünce ve ifade özgürlüğünü kullanan ancak 5816 dolayısıyla mahkeme koridorlarında süründürülen tarihçi, yayıncı ve vatandaşlar cezaevlerine atılıyor hem aileleri hem de kendileri mağdur ediliyor. Uluslararası hukuk nezdinde 5816 sayılı kanuna eşdeğer davalarda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) verdiği kararlar, emsal teşkil ederek söz konusu kanunun hiçbir geçerliliği olmadığını teyit ediyor.

‘Stalin’i koruma dâvâsı’

CHP’nin kurucusu Mustafa Kemal için çıkarılan 5816 sayılı kanunu kadük bırakan anahtar nitelikteki karar, Sovyetler Birliği’nin devlet başkanlarından Josef Stalin hakkında AİHM’e ulaştırılan dosyada verildi. 30 yıl boyunca Sovyetler Birliği’nin liderliğini yürüten Josef Stalin’in ölümünün ardından hakkındaki sert eleştirileri cezalandırma girişimleri sürekli yargıdan döndü. Son olarak Sovyet Lider Stalin’in torunu Yevgeniy Dzhugashvili’nin, dedesine hakaret edildiği gerekçesiyle AİHM’e taşıdığı dosya, geri çevrildi.

AİHM’den emsal karar

Novaya Gazeta isimli gazetenin, 1940 yılında Polonya’da yaşanan Katyn Katliamı’ndan Stalin’in sorumlu olduğuna dair yayın yaparak, Stalin’i “kana susamış bir yamyam” olarak tanımlaması üzerine torun Dzhugashvili, “İftira, hakaret ve dedesinin onurunu lekelemeye dönük” olduğu gerekçesiyle Rus mahkemelerinin reddettiği davayı 2009’da AİHM’e taşıdı. Gazetenin cezalandırılması için açılan “Stalin’i koruma davası”nı AİHM, 9.12.2014’te karara bağladı.

‘Eleştirilere katlanılsın’

AİHM, “Kana susamış yamyam” şeklindeki ağır eleştiriyi dahi hukuk kapsamında değerlendirerek başvuruyu reddetti. 5816’nın hukuki temelini sıfırlayan 41123/10 no’lu AİHM kararında, “Tarihi gerçekler hakkında çalışmalar yapmak ifade özgürlüğünün ayrılmaz bir parçasıdır” denildi. Stalin’in kamuya mal olmuş siyasi bir kişilik olduğuna dikkat çekilen, hatırasının hukuken korunamayacağını vurgulayan kararda şu ifadeler yer aldı:

Bölge Mahkemesi; söz konusu makalenin, tarihi müzakereye ilişkin fiili kapsamlı bir tartışma niteliğinde olduğu ve dünyaca ünlü bir şahıs olarak Stalin’in rolünün ise kamu denetimi ve eleştirisine daha çok hoşgörü gerektirdiği yönünde tespitte bulunarak davayı reddetmiştir. Mevcut dava gibi, özel hayata saygı hakkı ile ifade özgürlüğü hakkı arasında bir denge sağlanması gereken davalar dikkate alındığında, Mahkeme, tarihi gerçekler hakkında çalışmalar yapmanın, Sözleşmenin 10. maddesi ile güvence altına alınan ifade özgürlüğünün ayrılmaz bir parçası olduğunu yinelemiştir. Sonuç olarak ulusal mahkemeler, makalelerin kabul edilebilir eleştiri sınırlarında kaldığını tespit etmişlerdir. Ulusal mahkemeler, böylece, başvuranın şahsi hakları ve gazetecilerin haiz olduğu ifade özgürlüğü hakkında adil bir denge sağlamışlardır. Sonuç: kabul edilemez (açıkça dayanaktan yoksun olması sebebiyle)”.

M. Kemal’i koruma kanunu binlerce kişiyi mağdur etti

CHP zihniyetinin yargı sopasına dönüşen 5816 kapsamında 1994 ile 2017 arasındaki 23 yılda 4 bin 852 kişinin yargılandığı, 1.772 masumun hapis cezası aldığını ortaya çıkaran “5816’yı eleştiren yandı istismarcı kazandı” başlıklı haberimiz kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştı.

Atatürk’ü koruma yasası sebebiyle 4 bin 852 kişi yargılandı... Vatandaş üzerinde Demokles’in kılıcı gibi sallandırılan 5816 sayılı Atatürk’ü Koruma Kanunu ile ilgili çarpıcı bir çağrı geldi. 5816 ile ilgili mağdurlara çağrıda bulunan Avukat Kerami Özdemir, “AİHM’e gidin, kazandığınız tazminatlar bu zulmün bitmesini sağlayacaktır” demişti. Geçmişte 5816 sayılı kanun dolayısıyla hapis cezası alan emekli deniz subayı Ömer Fuat Özçelebi ve Murat Vural’ın AİHM’e taşıdıkları dosyaların her ikisinden de 5816 mağdurlarının lehine karar çıkmıştı.



FARUK ARSLAN

WhatsApp İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23

Bip İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23

Bip İhbar Hattı

Yaay İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23