Bir otobüs bileti için verilen sıradan bir bozuk para, yıllar sonra yapılan incelemeyle İspanya’daki antik Gadir kentinde basılmış 2 bin yıllık bir Fenike sikkesi olarak ortaya çıktı.
Bir otobüs biletinin karşılığında şoförün kasasına düşen sıradan bir bozuk para, bazen binlerce yıllık bir tarihin kapısını aralayabiliyor. 1950’li yıllarda İngiltere’nin Leeds şehrinde yaşanan bir olay, tam da bu türden bir gizemi barındırıyor.
O dönemde şehir ulaşımında görev yapan James Edwards adlı bir veznedar, gün sonunda şoförlerden gelen paraları sayarken araya karışmış tuhaf bir metal parçası fark etti. Sahte ya da yabancı olduğu her halinden belli olan bu parayı, koleksiyon yapmayı seven torunu Peter’a hediye etmek üzere eve götürdü. Kimsenin tahmin edemediği şey ise bu paranın tam 2 bin yıl önce, bugünkü İspanya topraklarında bulunmuş antik bir hazine olduğuydu.
OTOBÜS KUMBARASINDAN MÜZE VİTRİNİNE
James Edwards’ın torunu Peter, dedesinden miras kalan bu parayı yıllarca sakladıktan sonra geçtiğimiz günlerde Leeds Müzesi’ne bağışlamaya karar verdi. Peter, çocukken bu "yabancı" paranın üzerindeki figürlerden her zaman etkilendiğini ve bu parayı gerçek bir hazine olarak gördüğünü söylüyor. Yapılan incelemeler sonucunda paranın kökeni nihayet gün yüzüne çıktı. Bu bronz sikke, M.Ö. 12. yüzyılda Fenikeliler tarafından kurulan ve bugün İspanya’nın Cadiz şehri olarak bilinen antik Gadir yerleşimine aitti.
Fenikelilerin Batı Avrupa’daki en eski kolonisi olan Gadir, önce Kartaca’nın, ardından da Romalıların kontrolüne girmiş stratejik bir bölgeydi. Bu paranın da tam olarak bu geçiş dönemlerinde, yani Akdeniz ticaretinin zirvede olduğu bir çağda basıldığı anlaşılıyor. Müze yetkilileri, sikke üzerinde yaptıkları teknik analizlerde paranın orijinalliğini ve 2 bin yıllık geçmişini resmen doğruladı.
Peki, Endülüs kıyılarında basılan bu antik sikke, binlerce yıl sonra nasıl oldu da Leeds’teki bir belediye otobüsünün kumbarasına girdi? Bu sorunun cevabı halen tam olarak bilinmiyor. Peter Edwards, İkinci Dünya Savaşı’ndan yeni dönen askerlerin ceplerinde hatıra olarak getirdikleri yabancı paraları bazen farkında olmadan harcamış olabileceğini tahmin ediyor.
Sebebi ne olursa olsun, bu küçük bronz parça şimdi hak ettiği yerde, müze vitrininde yerini almış durumda.
