Mars'ta her sabah ortaya çıkıp kayboluyor! 1.800 kilometrelik gizem
Milli İradenin Sesi Yeni Akit
Türkiye ve dünyadaki gelişmeleri yakından takip etmek için Google listenize Yeni Akit'i ekleyin.
Mars'ta bilim insanlarının yıllardır açıklamaya çalıştığı sıra dışı doğa olayı yeniden gündemde. Arsia Mons adlı dev yanardağın yakınında her sabah ortaya çıkan beyaz bulut, 1.800 kilometreye kadar uzadıktan birkaç saat sonra ortadan kayboluyor. Yeni araştırma ise gizemli bulutun, bir gezegen atmosferinde daha önce doğrudan gözlenmemiş sıra dışı bir fiziksel süreçle oluşabileceğini ortaya koydu.
Kızıl Gezegen Mars, bilim dünyasını şaşırtmaya devam ediyor.
Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) Mars Express uzay aracı tarafından takip edilen Arsia Mons Elongated Cloud (AMEC) isimli dev bulut, Mars'ın en ilginç atmosfer olaylarından biri olarak gösteriliyor.
Mars'ın güney yarımküresinde ilkbahar ve yaz dönemlerinde Arsia Mons yanardağının yakınında sabah saatlerinde beliren beyaz bulut hızla büyüyor.
Bulutun uzunluğu 1.800 kilometreye kadar ulaşıyor.
Ancak daha sonra ilginç bir şey yaşanıyor.
Dev bulut birkaç saat içerisinde hızla dağılarak gözden kayboluyor.
Ertesi sabah ise aynı olay yeniden başlıyor.
HER SABAH AYNI GİZEM
Bilim insanları yıllardır bu olağanüstü oluşumun mekanizmasını anlamaya çalışıyordu.
Yaklaşık 20 kilometre yüksekliğindeki Arsia Mons'un üzerinden geçen rüzgârların atmosferde güçlü bir dalga meydana getirdiği biliniyordu.
Ancak mevcut bilgisayar modelleri, gözlemlenen dev bulutun oluşumunu tam olarak ortaya çıkaramıyordu.
Yeni araştırmada bilim insanları modele sıra dışı bir fiziksel süreç ekledi.
Sonuç şaşırtıcıydı.
Model, Mars'ta gerçekten gözlenen dev buluta çok benzeyen bir yapı meydana getirdi.
SU BUHARI DOĞRUDAN BUZA DÖNÜŞÜYOR OLABİLİR
Dünya'daki bulutların oluşabilmesi için su buharının genellikle toz, tuz, kurum veya polen gibi küçük parçacıklara tutunması gerekiyor.
Mars'taki gizemli bulutta ise farklı bir süreç yaşanıyor olabilir.
Araştırmacıların modeline göre su buharı herhangi bir toz parçacığına ihtiyaç duymadan doğrudan buz kristallerine dönüşebiliyor.
Bilim dünyasında buna “homojen çekirdeklenme” adı veriliyor.
Araştırmanın başyazarı Jorge Hernández-Bernal, bu mekanizmanın bir gezegen atmosferinde daha önce doğrudan gözlenmediğine dikkat çekiyor.
10 DAKİKADA 30 DERECELİK DÜŞÜŞ
Bu sıra dışı olayın merkezinde Arsia Mons bulunuyor.
Rüzgâr dev yanardağa çarptığında nemli hava yalnızca birkaç dakika içerisinde kilometrelerce yukarı taşınıyor.
Atmosferdeki sıcaklığın 10 dakika içerisinde yaklaşık 30 derece düşebildiği belirtiliyor.
Bunun sonucunda son derece yüksek nem koşulları meydana geliyor ve su buharının doğrudan buz parçacıklarına dönüşebileceği değerlendiriliyor.
Araştırmacıların hesaplamalarına göre gerekli bağıl nem koşulları, Dünya'daki günlük yaşamda karşılaşılan değerlerin 100 bin katından fazla olabiliyor.
1.800 KİLOMETREYE ULAŞIYOR
Ortaya çıkan buz parçacıkları rüzgâr tarafından Arsia Mons'un batısına doğru sürükleniyor.
Böylece uzaydan bakıldığında yanardağın ardından çıkan devasa beyaz bir kuyruğu andıran görüntü oluşuyor.
Bulutun uzunluğu zaman zaman 1.800 kilometreye kadar çıkıyor.
Ardından Mars sabahı ilerledikçe yapı hızla buharlaşıyor ve kayboluyor.
Bir sonraki sabah ise aynı döngü yeniden yaşanıyor.
MARS EXPRESS YILLARDIR PEŞİNDE
Mars Express, gizemli bulutu 2018'den bu yana ayrıntılı biçimde takip ediyor.
Uzay aracının farklı kameralarından elde edilen veriler sayesinde bilim insanları bulutun birkaç saat içerisindeki değişimini dahi gözlemleyebiliyor.
Yeni bilgisayar modeli gizemin çözülmesinde önemli bir adım olsa da araştırmacılar temkinli.
Çünkü modeldeki bazı ayrıntılar gerçek gözlemlerle henüz tamamen örtüşmüyor ve öne sürülen sıra dışı buz oluşum mekanizması doğrudan gözlenmiş değil.
Ancak araştırma, Mars'ın ince atmosferinde şimdiye kadar tahmin edilenden çok daha sıra dışı koşulların oluşabileceğine ilişkin güçlü bir ipucu sunuyor.
Her Mars sabahı ortaya çıkıp birkaç saat sonra kaybolan 1.800 kilometrelik beyaz iz, Kızıl Gezegen'in çözülmeyi bekleyen en ilginç atmosfer olaylarından biri olmayı sürdürüyor.
