İki yıl süren durgunluğun ardından küresel lityum piyasası yön değiştirdi. Elektrikli araçların yerini enerji depolama sistemleri ve yapay zeka altyapıları alırken, analistler 2026’da ciddi bir arz açığına dikkat çekiyor.
Küresel lityum piyasası, uzun süren arz fazlası ve sert fiyat düşüşlerinin ardından yeniden hareketleniyor. 2022’de görülen rekor fiyatları takip eden agresif üretim artışı, 2023 ve 2024’te piyasayı baskı altına almıştı. Ancak 2026’ya yaklaşılırken tablo tersine dönüyor. Analistlere göre lityumda bu kez arz fazlası değil, ciddi bir açık konuşulacak.
Asya piyasalarında lityum karbonat fiyatlarının dip seviyeleri gördüğü dönem geride kalırken, 2025 itibarıyla yeni bir denge oluştu. Bu dengede belirleyici olan ise elektrikli araçlar değil. Çin’in enerji sektörü reformlarıyla birlikte bina tipi enerji depolama sistemleri (ESS) ve dijital ekonominin altyapı ihtiyacı, lityum talebinin ana itici gücü haline geldi. Lityum artık yalnızca “elektrikli araç metali” olarak görülmüyor.
Enerji depolama, elektrikli otomobilleri solladı
Veriler sektördeki yapısal kırılmayı açıkça ortaya koyuyor. Çin, 2025 yılının ilk on ayında yaklaşık 66 milyar dolarlık enerji depolama sistemi ihraç ederek, elektrikli araç ihracatını geride bıraktı. Bu gelişme, küresel enerji piyasaları açısından tarihi bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Talepteki bu sıçrama, yapay zeka yatırımlarıyla daha da hız kazandı. Veri merkezleri, yapay zeka kümeleri ve bulut altyapıları kesintisiz enerji için devasa pil sistemlerine ihtiyaç duyuyor. Bu durum, lityum üzerindeki baskıyı her geçen gün artırıyor.
2026 beklentisi: arz fazlasından açığa geçiş
Piyasa analistleri, bugün yaklaşık 61 bin ton seviyesinde olduğu belirtilen arz fazlasının hızla eriyeceğini ve 2026’da açığa dönüşeceğini öngörüyor.
Morgan Stanley, 2026 yılında 80 bin tonluk lityum karbonat açığı beklerken; UBS daha temkinli bir yaklaşımla 22 bin tonluk açık tahmin ediyor. Küresel talebin yüzde 17 ila 30 arasında artması beklenirken, arz tarafının bu hıza ayak uyduramayacağı görüşü ağırlık kazanıyor.
Fiyatlar da bu beklentiyi şimdiden yansıtıyor. Haziran 2025’te dip yapan lityum karbonat fiyatları, Guangzhou Borsası’nda yüzde 130’un üzerinde artış gösterdi.
Avrupa cephesinde ise gelişmeler yakından izleniyor. AB Komisyonu, lityumu 2026-2030 dönemi için “öncelikli kritik hammadde” listesine alırken; Almanya ve Fransa, Çin’e bağımlılığı azaltmak amacıyla geri dönüşüm ve rafineri yatırımlarını hızlandırdı. Uzmanlara göre lityum, önümüzdeki yıllarda yalnızca enerji dönüşümünün değil, küresel ekonomik rekabetin de merkezinde yer alacak.
