Kiriş nedir? Kolon nedir? Ne işe yaramaktadır?

İzmirde meydana gelen 6.6 şiddetindeki depremin ardından vatandaşlar tarafından merak edilen konulardan biri de binaların yapısı hakkında oldu. İşte inşaat ve Mimarlık alanında kullanılan kiriş ve kolon kelimelerinin anlamı ve uygulama detayları haberimizde

Kiriş nedir? Kolon nedir?

Binaların ayakta durabilmesi için ayaklara ihtiyacı vardır. İnsanları barındırabilmesi ve mekân oluşturabilmek için üstünün örtülmesine (plaklara) ve deprem gibi yatay gelen darbelere dayanabilmesi için de yatayda taşıyıcılara (kirişlere) ihtiyacı vardır. Dik duran taşıyıcı ayaklara kolon denir. Kolonları yatayda birbirine bağlayan, yatay duran kolonlara kiriş, kolon ve kirişlerin üstünde duran plaklara döşeme denir.

Bir dairenin içerisindeyiz ve adım attığımız yüzey/zemin döşeme olarak adlandırılır. Döşemenin dört bir yanını saran ve görevi bir nevi döşemedeki tüm ağırlık ve yükleri kolonlara ileten betonarme sisteme kiriş denir.

Kirişler düşey olarak yapılan kolonlar üzerine; yatay olarak inşa edilirler. Betonarme karkas binalarda temel, döşeme, kiriş ve kolonlardan oluşan taşıyıcı bir sistem vardır.

Kolonların, kirişlerin ve döşemelerin içerisindeki demir ve beton hesapları inşaat mühendisleri tarafından yapılır. Mühendisler, binanın işlevini, taşıyacağı yükleri, deprem, rüzgâr ve kat sayısı gibi verileri göz önünde bulundurarak yapar.

Kolon kiriş sistemi ne işe yaramaktadır?

Depremden en fazla zarar gören yerler kolon kiriş sistemidir. Deprem etkisinde birleşim bölgesinin iki tarafındaki eğilme momentinin farklı işarette olmasından dolayı kiriş kesitinde farklı gerilme durumları doğmasına sebep olur. Bunun sonucunda donatının birleşim bölgesinden çekilip çıkarılmak istenmesine yol açar.

Hasarın daha da yaygın olması halinde kiriş kolon birleşim bölgesi, çelik lamalar yapıştırılarak ve sarılarak güçlendirilebilir.