Hanutçuluk ne demek? Hanutçuluk yasak mı?
Son dönemde turistleri hedef alan “hanutçuluk” davranışlarına karşı yeni denetimler gündemde. Peki hanutçuluk tam olarak ne anlama geliyor, hangi durumlarda suç sayılıyor ve cezaları neler?
İstanbul başta olmak üzere birçok turistik bölgede artan hanutçuluk vakaları, hem turistlerin güvenliğini hem de kentin imajını olumsuz etkiliyor. Turistleri belirli dükkanlara yönlendirme karşılığında komisyon alma üzerine kurulu bu sistem, Türkiye’de yasalarla sınırlandırılmış durumda. İstanbul Valiliği, esnafın bu tür eylemlerine karşı sıkı önlemler aldı. Peki hanutçuluk nedir, yasak mı ve cezası ne kadar?
Hanutçuluk nedir?
Hanutçuluk; turistleri veya müşterileri belirli iş yerlerine yönlendirip bu yönlendirmeden komisyon alma işine verilen isimdir. Arapça “hânût” (dükkân) kelimesinden türeyen kavram, geçmişte bohçacı veya simsar kadınları tanımlamak için kullanılırken günümüzde turizmde olumsuz bir anlam kazanmıştır. Bu kişiler genellikle rehber, taksici veya esnaf aracılığıyla turistleri belirli dükkânlara götürür ve yapılan alışverişten pay alır. Halk arasında bu durum “esnaf tacizi” ya da “turist tacizi” olarak da bilinir.
Hanutçuluk neden yasak?
Hanutçuluk, turistlerin iradeleri dışında yönlendirilmesi, rahatsız edilmesi veya ticari baskıya maruz bırakılması anlamına gelir. Bu durum hem şehirlerin turizm imajına zarar verir hem de güvenli alışveriş ortamını bozar.
İstanbul Valiliği’nin yayımladığı genelgede, bu davranışların kamu düzeni ve kent huzuru açısından tehdit oluşturduğu vurgulandı. Esnafın, müşterilere yalnızca “hoş geldiniz” diyerek davet etmesine izin verilirken, iş yeri sınırlarını aşan ısrarcı veya fiziksel temas içeren davranışlar yasaklandı.
Hanutçuluğun cezaları neler?
5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 37. maddesi uyarınca: “Mal veya hizmet satmak için başkalarını rahatsız eden kişi, 50 Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır.”
Ayrıca 2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu’nun 8. maddesine göre: “Müşteriye faaliyetlerini duyururken çevreyi veya müşteriyi rahatsız edecek yöntemler kullananlar, mahallin en büyük mülki amiri tarafından 30 günü geçmemek üzere faaliyetten men edilir.”
Bu kapsamda, hanutçuluk yapan işletmelere 3 günden 10 güne kadar faaliyetten men cezaları uygulanabiliyor.
İstanbul’da alınan yeni önlemler
İstanbul Valiliği tarafından yayımlanan genel emirle:
Tüm turistik bölgelerde iş yerlerine kamera bulundurma zorunluluğu getirildi.
Esnaflar, 50 santimetre sınırını aşmadan, yalnızca “hoş geldiniz” diyebilecek.
Fiziksel temas, yüksek sesle çağrı, yol kesme, ürün ikramı veya tanıtımı yasaklandı.
Yaka kamerası ve dron destekli denetimler artırıldı.
Tekrarlanan ihlallerde cezalar kademeli olarak artırılacak:
İlk ihlalde 3 gün,
İkincisinde 5 gün,
Üçüncüsünde 10 gün faaliyetten men uygulanacak.
Belgesellere konu oldu
National Geographic kanalında yayımlanan “Dolandırıcılar Şehri” adlı belgeselin İstanbul bölümünde, hanutçuluk şehrin en yaygın dolandırıcılık yöntemlerinden biri olarak gösterilmişti. Programda turistlerin sıkça bu yöntemle kandırıldığı ve yönlendirildiği vurgulanmıştı.
