Stockholm’de hayata geçirilen yeni projeyle veri merkezlerinin yaydığı atık ısı, on binlerce konutun ısınma kaynağına dönüştürülüyor. Hem enerji faturalarını düşüren hem de karbon salımını azaltan sistem, sürdürülebilir enerjinin geleceği olarak gösteriliyor.
Sürdürülebilir enerji ve çevre dostu teknolojilerde öncü ülkelerden İsveç, “atık enerji” kavramını ortadan kaldırmayı hedefleyen çarpıcı bir projeye imza atıyor. Stockholm’ün Skarpnäck bölgesinde kurulan dev veri merkezi, sunucuların ürettiği yüksek ısıyı şehir ısıtma sistemine entegre ederek benzersiz bir geri dönüşüm modeli sunuyor. Normalde soğutma için harcanan enerji, bu kez evlerin radyatörlerini ısıtıyor.
Bilgisayar ve sunucuların çalışırken yoğun ısı ürettiği bilinen bir gerçek. Geleneksel sistemlerde bu ısı, yüksek enerji tüketen soğutma mekanizmalarıyla dışarı atılıyor. İsveçli mühendisler ise bu durumu tersine çevirerek “Neden bu enerjiyi boşa harcayalım?” sorusuna yenilikçi bir yanıt verdi.
Sistem nasıl çalışıyor?
Enerji şirketi Fortum tarafından yürütülen proje, “döngüsel enerji” yaklaşımına dayanıyor. Veri merkezindeki binlerce sunucu çalışırken ortaya çıkan ısı, özel eşanjör sistemleriyle yakalanıyor. Normalde fanlarla atmosfere salınacak sıcak hava, bu sistem sayesinde Stockholm’ün mevcut bölgesel ısıtma şebekesine aktarılıyor. Ardından sıcak su boru hatları aracılığıyla konutların radyatörlerine ulaştırılıyor.
Hedef: bilgisayarlarla bir şehri ısıtmak
Projenin ilk aşamasında yaklaşık 30 bin hanenin ısıtılması planlanıyor. Uzun vadede ise daha fazla veri merkezinin sisteme dahil edilmesiyle Stockholm’deki konut ve binaların ısıtma ihtiyacının yüzde 10’undan fazlasının bu yöntemle karşılanması hedefleniyor.
Uzmanlara göre proje, fosil yakıtlara olan bağımlılığı azaltarak karbon emisyonlarını önemli ölçüde düşürüyor. Ekonomik açıdan bakıldığında ise soğutma için maliyet yaratan veri merkezleri, gelir üreten bir ısı kaynağına dönüşüyor. Bu da hanelerin daha düşük faturalarla ısınmasını sağlıyor.
Şehir yönetimi, modelin başarısı sayesinde bölgeye yeni veri merkezi yatırımları çekmeyi planlıyor. İsveç’in “dijital soba” olarak adlandırılan bu sistemi, enerji kriziyle mücadele eden ülkeler için geleceğin standardı olmaya aday gösteriliyor.
